موضوعات
ضمیمه

مولودی‌خوانی همراه با نوای دف

نویسنده: رها معیری خبرنگار استان‌ها
این روزها در کوچه پس کوچه‌های استان کردستان نوای دف و مولودی به گوش می‌رسد و مردم این استان با آغاز ماه‌ میلاد حضرت‌ محمد (ص‌) مراسم‌‌ مولودی خوانی خود را آغاز می‌کنند...
1396/09/14
این روزها در کوچه پس کوچه‌های استان کردستان نوای دف و مولودی به گوش می‌رسد و مردم این استان با آغاز ماه‌ میلاد حضرت‌ محمد (ص‌) مراسم‌‌ مولودی خوانی خود را آغاز می‌کنند. این مراسم در بیش از 3 هزار مسجد و تکیه برگزار می‌شود و دف به عنوان سازی مذهبی ساختار اصلی موسیقی این مراسم را شکل می‌دهد.
همین امر بهانه ای شد تا با «خلیفه وفاالدین کریمی» یکی از مولودی خوان‌ها و نوازنده دف در استان کردستان به گفت و گو بنشینیم. این مولودی خوان كه بارها در جشنواره‌ بین‌المللی موسیقی «پیامبر مهربانی (ص)» شرکت کرده است، این روزها در تکایا و مساجد استان کردستان و شهر سنندج مشغول مولودی خوانی
است. او در سال 1330 در شهر سنندج متولد شد و اكنون بازنشسته آموزش و پرورش استان کردستان است.
خلیفه کریمی در باره برگزاری مراسم مولودی‌خوانی در کردستان می‌گوید: «مولودی‌خوانی در این استان مختص ماه ربیع نیست، ولی اوج آن در این ماه است. مردم استان به هر بهانه‌ای مانند ساختن خانه، بازگشت فرزند از سربازی، رفع بلا یا برای نذر، مجالس مولودی‌خوانی نبی اکرم (ص) را بر پا می‌کنند. آنها از اقوام و همسایگان دعوت‌ و چیزی را به عنوان وسیله پذیرایی آماده می‌کنند. این وسیله پذیرایی ممکن است خرما‌ یا غذا باشد. شیرینی‌هایی تهیه می‌شود و یک کوزه را پر از آب می‌کنند. از اول مراسم آن کوزه را جلوی مولودی‌خوان می‌گذارند و به آن دست نمی‌زنند. مردم معتقدند که این اشعار و مدح پیامبر داخل آب می‌شود و آب را متبرک می‌کند. این آب در آخر مولودی در استکان‌های کوچکی بین مردم تقسیم می‌شود و برای رفع مشکلات و درمان مریضی‌‌ها آن را می‌نوشند. در آخر مولودی‌خوانی، زمانی که گفته می‌شود پیامبر(ص) به دنیا آمدند، همه مردم به احترام ایشان بلند می‌شوند و با شعر مشهور «مرحبا» به پیامبر خوش‌آمد می‌گویند.»

موسیقی استقبال از رسول
این مولودی‌خوان و دف‌نواز در ادامه توضیح می‌دهد: «طبق اعتقادات، تاریخ تمجید و مدح حضرت رسول(ص) به زمان هجرت ایشان از مکه به مدینه برمی‌گردد که اهل مدینه با نواختن دف و خواندن شعر مشهور «طَلَع البـدر علـیـنـا من ثَنیّات الوداع / وَجَـبَ الشُکر علینا مـا دعـا لله داع» به استقبال ایشان رفتند. اما اکثر مردم باور دارند که مراسم مدحی که برای پیامبر اسلام(ص) در کردستان برپا می‌شود، بی‌نظیر است. ضمن اینکه ساز دف، ساز مذهبی است و بیشتر در مراسم و اعیاد مذهبی از آن استفاده می‌شود. در ماه‌های رمضان و شب‌های قدر نیز آهنگ‌های حزن‌انگیز با دف نوازی اجرا می‌شود. اما این موسیقی مذهبی در ماه ربیع اول به اوج خود می‌رسد و از هر خانه‌ای در کردستان صدای دف و مولودی‌خوانی به گوش می‌رسد.» این مولودی‌خوان بر این باور است که اشعار مولودی‌ها و دف‌نوازی به شکل فولکلور سینه به سینه به امروز رسیده و شاعر خاصی ندارد. حاج خلیفه کریم صفوتی در ادامه می‌گوید: «مولودی‌خوان‌های قدیم بنا به شور و شوق درونی و الهامات قلبی اشعاری را سرودند که آن شعرها سینه به سینه به ما رسیده است. در این مراسم علاوه بر شعرهای شاعران کرد و عرب مانند «خانی»، «محوی»، «نالی»، «وفایی» و «ماموستا ملا محمود مفتی (بیخود)» از اشعار جامی، حافظ، سعدی، فردوسی و.. نیز همراه دف استفاده می‌شود.» وی می‌افزاید: «بد نیست بدانید دف‌نوازی از قدیم وجود داشته‌اند. این آهنگ‌ها برگرفته از فرهنگ و آداب و رسوم مردم کردستان هستند. البته در منطقه هورامان این اشعار به شکل «هوره» یا سوز درون اجرا می‌شوند. خلاصه اینکه این مولودی‌خوانی‌ها از صد‌ها سال پیش حفظ شده‌اند و حالا به ما رسیده‌اند.
مردم کردستان اعم از اهل سنت و اهل تشیع در موقعیتی وحدت بخش در کنار هم دیگر مراسم‌‌ مذهبی و دینی را برپا می‌کنند و حتی در ادارات هم این برنامه برگزار می‌شود.»
این خلیفه با اشاره به اشعار مولودی خوانی‌ها تصریح می‌کند: «به موقع استفاده کردن از اشعار و درست خوانی قصیده و شعر موارد مهمی است كه باید رعایت شود تا مورد پسند مردم قرار گیرد. بنا بر ذوق و استعداد کسی که شعر می‌خواند شعر را تغییر می‌دهند. در سال‌های اخیر کلاس‌های خوبی با موضوع مدیحه سرایی و دف نوازی در سطح استان تشکیل ‌شده و جوانان خوبی به این کار روی آورده اند.برگزاری این برنامه‌ها می‌تواند فرصت مغتنمی برای آماده کردن جوانان برای مشارکت در دیگر امور فرهنگی و اجتماعی باشد.»
به گفته این نوازنده دف و مولودی خوان حضور در این مراسم‌ها نکات مثبت دیگری از جمله دوری جوانان و نوجوانان از فضای مجازی و حضور در جمعی اجتماعی است. مردم کردستان معتقدند برگزاری آیین مولودی خوانی در خانه رزق و روزی را در آن خانواده زیاد و و درد و بلا را از آنجا دور می‌کند. یکی از نکات جالب و قابل توجه حضور گسترده بانوان در این مراسم است به طوری که خودشان دسته جمعی برنامه هایی برپا می‌کنند و خودشان دف نوازی و قصیده خوانی می‌کنند».
کریمی در پایان صحبت هایش به روایت یکی از ماموستایان اشاره می‌کند و می‌افزاید: «مداحی برای پیامبر (ص) در زمان حیات مبارکشان به شکل امروزی مرسوم نبوده و پس از هجرت به مدینه و در روستای قبا با توجه به عرف مردم منطقه با دف نوازی و خواندن اشعاری در وصف پیامبر اکرم (ص) به استقبال ایشان آمدند که از سوی پیامبر (ص) برای این کار منع نشدند.»



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code