موضوعات
ضمیمه

مبارک کیست؟

نویسنده: داود فتحعلی بیگی کارشناس‌آیین‌های‌نمایشی
نمایش مردمی را، مردم زنده نگه می دارند و نمی توان از دولت توقع حفظ فرهنگ مردم کوچه و بازار را داشت...
1396/09/04
نمایش مردمی را، مردم زنده نگه می دارند و نمی توان از دولت توقع حفظ فرهنگ مردم کوچه و بازار را داشت. زیرا مردمان هر نسل در برابر حفظ فرهنگ های آیینی و خرده فرهنگ هایشان مسئولند و کهن الگوهای ذهنی خود را سینه به سینه ،خواسته و ناخواسته زنده نگه می دارند. نمایش‌ »خیمه‌شب‌ بازی» یكی‌ از نمایش‌های‌ بی‌همتای‌ عروسكی‌ در ایران ‌‌ است‌ كه‌ متاسفانه‌ امروزه‌ نمایش‌های‌ غیر بومی جای‌ این‌ هنر سنتی‌ ملی‌ را گرفته و در حال‌ فراموشی‌ است. اطلاعات نیز پیرامون  نمایش‌های آیین چون مبارک اندک و ناقص است. مبارک پیام آور این فرهنگ های بازار است. کسی است که شجاعت گفتن حقایق  را دارد. با نام هایی چون مبارک و گاهی یاقوت میان مردم شهرت دارد. او با صراحت و طنز و شیطنتی ظریف، سال‌ها محور اصلی خنده در خیمه‌شب ‌بازی بوده است.
‌استاد «بهرام‌ بیضایی»  30‌ سال‌ قبل‌ در كتاب‌ «‌نمایش‌ در ایران»، قدمت‌ این‌ نمایش‌ را تقریبا‌ قرن‌ چهارم‌ هجری‌ ثبت‌ می‌كند و در همان‌ منبع‌ اشاره‌ می‌کند كه‌ این‌ نوع‌ نمایش‌ به‌ همراه‌ نمایش‌ «قره‌گوز»از تركستان‌ به‌ ایران‌‌ آمده‌ است‌ و برخی‌ منشا آن‌ را از كشور چین‌ می‌دانند. در خیمه‌شب‌ بازی‌ مرشد برخلاف‌ سنت‌ معمول، قصه‌گو و نقال‌ و روایتگر نیست. بلكه‌ یكی‌ از بازیگران‌ است‌ كه‌ میان‌ او و عروسک ها ارتباط‌ عاطفی‌ و حتی‌ عمل‌ نمایشی‌ برقرار می‌شود. آنها با هم‌ مهربانند و گاه‌ درگیر می‌شوند. قهر و آشتی، مهر و كین‌ میان‌ آن‌ دو جریان‌ دارد و گاهی‌ درگیری‌ میان‌ انسان‌ و عروسك‌ خود در نمایش‌ حادثه ‌ساز است. ارتباط‌ میان‌ مرشد و عروسک ها را از دو جنبه‌ متفاوت‌ می توان‌ بررسی‌ كرد. مرشد بزرگتر است‌ و عروسک ‌ها او را «باباجان» خطاب‌ می‌كنند و برای‌ هر حركت‌ و عملی‌ از او اجازه‌ می‌گیرند و هم‌ با او مثل‌ یكی‌ از شخصیت‌های‌ قصه‌ درگیر می‌شوند.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code