موضوعات
ضمیمه

بازی با مرگ

نویسنده: فاطمه عسگری نیا خبرنگاراستان‌ها
حسین نوجوان 14 ساله‌ای است که مدت‌هاست در فصل گرما لباس آستین‌کوتاه نپوشیده است. نه در اعتقاداتش تغییری ایجاد شده نه از پوشیدن لباس آستین‌کوتاه خسته شده است...
1396/06/22
حسین نوجوان 14 ساله‌ای است که مدت‌هاست در فصل گرما لباس آستین‌کوتاه نپوشیده است. نه در اعتقاداتش تغییری ایجاد شده نه از پوشیدن لباس آستین‌کوتاه خسته شده است. آستین‌های بلند پیراهن آبی رنگش را که بالا می‌زند خط و خش‌های روی دستش دل آدمی را ریش می‌کند. خط و خش‌هایی که حاصل یک بازی است که این روزها اسم و آوازه‌اش جهانی شده است. شاید این نام به گوش شما هم رسیده: بازی نهنگ آبی. بازی خشنی که قربانیان زیادی در دنیا گرفته و این روزها سرگرمی خیلی از بچه‌های ایرانی هم شده است. ارمغانی از یک جوان روس به نام فیلیپ بودکین به دنیا. هر چند این روزها فیلیپ به جرم تشویق جوانان و نوجوانان به خودکشی در زندان به سر می‌برد اما بازی خشن او هر روز قربانیان بیشتری را به خود جلب می‌کند و کسی نتوانسته روند پیشروی آن را کنترل کند.

سازنده نهنگ آبی کیست؟
سال 2013 بود که فیلیپ بودکین، جوان 22 ساله روسی، پایه بازی مرگبار نهنگ آبی را گذاشت. او در انتخاب این نام معتقد است به گل نشستن نهنگ‌ها در حاشیه سواحل نوعی خودکشی است که آنها در پیش می‌گیرند. او وقتی این ایده به ذهنش می‌رسد که از دانشگاه درحالی که در رشته روان‌شناسی تحصیل می‌کرد اخراج شد. در واقع اخراجش باعث شد بنشیند و بازی مرگباری را طراحی کند تا با آن جهان را از لوث «زباله‌های زیستی» برهاند. به اعتقاد بودکین همه کسانی که فکر می‌کنند در جهان ارزشی ندارند و کسی به آنها اهمیتی نمی‌دهد، زباله‌های زیستی هستند. بازی 50 مرحله‌ای فیلیپ به این افراد کمک می‌کند تا به خواسته‌شان دست یابند. بازی خشنی که او برای اولین بار آن را در یک شبکه اجتماعی روسی به نام «وی کنتاکت» قرار دارد که حاصلش اولین خودکشی مرتبط با آن در سال 2015 بود. شاید یکی از اولین نگرانی‌های وزیر جوان ارتباطات ایران بعد از در اختیار گرفتن سکان این وزارتخانه همین بازی خطرناک است تا جایی که محمد جواد آذری جهرمی در یک خبر رسمی از عزم جدی دولت برای مقابله با رواج این بازی در کشور سخن گفته است. به گفته شایان رهور، روان‌شناس اجتماعی، مراحل پنجاه‌گانه بازی نهنگ آبی را باید مرگ تدریجی افرادی دانست که به نوعی درگیر آن می‌شوند. مراحلی که طی آن کم‌کم فرمان خودکشی به بازی کننده صادر می‌شود تا جایی که خیلی از آنها وقتی به مرحله 50 می‌رسند دیگر جانی در بدن ندارند برای جشن گرفتن پیروزی‌شان. او ناآگاهی و کنجکاوی را علت اصلی روی آوردن نوجوانان به این بازی دانسته و می‌گوید متاسفانه همین موضع‌گیری‌ها علیه بازی، خودش یک تبلیغ است برای نوجوانان و جوانانی که تا به حال نام این بازی هم به گوششان نخورده است. او معتقد است، امروز خیلی از کارشناسان اجتماعی و روان‌شناسان معتقدند تحت هیچ شرایطی برای اطلاع‌رسانی در این باره اقدام نشود یا اگر صحبتی قرار است در باره این بازی شود باید حتما جامع و با جزئیات کامل باشد تا آگاهی‌بخشی درستی در این زمینه صورت بگیرد. حسن اسدبیگی، رئیس اورژانس اجتماعی کشور هم در این باره می‌گوید:‌ وقتی در مقطعی خاص شاهد اطلاع‌رسانی گسترده درباره یک جریان اجتماعی هستیم باید هوشیار باشیم که چه بسا این اطلاع‌رسانی‌ها ولو منفی، ممکن است در جهت تبلیغ این بازی در میان نوجوانان و جوانان کشورها عمل کند. پس باید حواسمان باشد که گرفتار این دام نشویم و با دامن‌زدن به این اخبار، خود موجب تحریک بچه‌ها به این سمت و سو نباشیم.

ویدئویی که همه را نگران کرد
چند روز پیش بود که انتشار ویدئویی در شبکه‌های اجتماعی حکایت از خودکشی دو کاربر ایرانی در چالش نهنگ آبی داشت. هرچند انتشار این ویدئو نگرانی‌‌ای را در کشور در این باره ایجاد کرد اما این موضوع هنوز از سوی هیچ ارگانی نشده است. انتشار این خبر هر چند مایه تاسف خیلی از کاربران شد اما به اعتقاد علی هومنی، فعال اجتماعی، از وقتی این اخبار در شبکه‌های مجازی منتشر شد نگرانی‌ها از روی آوردن نوجوان و جوانان ایرانی به این سمت و سو بیشتر و بیشتر شد. خیلی‌ها ابراز تاسف کردند و خیلی‌ها هم که تا به حال نام چالش نهنگ آبی به گوششان نخورده بود، برای بیشتر شنیدن درباره این چالش کنجکاو شدند. به گفته حسین وروانی، روان‌شناس، باید در چنین شرایطی که نگرانی‌هایی بابت رواج این بازی در میان نوجوانان و جوانان ایرانی داریم، مراقب باشیم با نقد ناآگاهانه افراد را به تجربه کردن آن تشویق نکنیم.

مرگ خاموش فرزندان در سایه نا آگاهی خانواده‌ها
پس از مرگ دختر نوجوان برزیلی که خودش را از بالای دیوار شش متری خانه‌شان بعد از انجام این بازی پرت کرده بود یا حلق‌آویز شدن دانش‌آموزی در کنیا و خودکشی پسر نوجوانی در عربستان سعودی، این نگرانی‌ها در جامعه ایرانی حاکم شده و حالا همه از تکرار این حوادث برای نوجوانان در ایران هراس دارند. هر چند به گفته رئیس اورژانس اجتماعی کشور، تا کنون گزارشی از خودکشی نوجوانان و جوانان اعلام نشده، اما هشدار او را برای آگاهی‌بخشی به خانواده‌ها باید جدی گرفت. به گفته او، بخش عمده حوادث واقع شده در جهان به خاطر ناآگاهی خانواده‌ها از این بازی و خطرناک بودن روند پیشروی بچه‌ها در آن است.
حرفی که همایون اسدی، کارشناس روان‌شناسی، هم آن را تایید کرده و می‌گوید: «مشکل امروز ما در جامعه این است که سواد فناوری بچه‌ها در قیاس با خانواده‌ها بیشتر است و این تفاوت سطح سواد فناوری باعث شده تا خیلی از فعالیت‌های آنها در دنیای کامپیوتر و اینترنت مخفیانه باشد. عقب‌ماندگی خانواده‌ها از روند رو به رشد تکنولوژی و دنیای مجازی تبدیل به تهدیدی اساسی در بروز و ظهور آسیب‌های اجتماعی جدید در حوزه فناوری شده است.»

نوجوانان؛ سوار بر نهنگ آبی
سجاد امامی، از کارشناسان حوزه فناوری و اطلاعات در خراسان، می‌گوید چالش نهنگ آبی که امروز به یک چالش جهانی تبدیل شده است، بیشتر از هر سرزمینی به مذاق نوجوانان هندی خوش آمده است. به گفته او، بعد از هند آرژانتین، برزیل،   بلغارستان  ، شیلی، چین، کلمبیا، گرجستان، ایتالیا، کنیا، پاراگوئه، پرتغال، عربستان سعودی، صربستان، اسپانیا، آمریکا، اروگوئه، ونزوئلا و ایران در رتبه‌های بعدی قرار دارند. او که امروز نگران رواج این بازی در شهرهای مختلف است می‌گوید:‌ «طبق آمارهای غیر رسمی دانلود این بازی توسط جوانان و نوجوانان شهرهای بزرگ خیلی بیشتر بوده است.»
به گفته او، بازی نهنگ آبی با ارسال یک عکس از بازی کننده برای گردانندگان شروع می‌شود و در مراحل مختلفش فرد باید با بیدار شدن از خواب در ساعتی مشخص از نیمه‌شب و تماشای فیلم‌های ترسناک، نشستن روی بام و آویزان کردن پاها، راه رفتن روی لبه دیوار و فرو کردن اجسام تیز در بدن و حک کردن یک نهنگ آبی روی ساعد با جسمی تیز را تجربه کند. راهی که آخرش به خودکشی ختم می‌شود.

کاش نه گفتن را به بچه‌ها یاد دهیم
مصطفی حریرچی، جامعه‌شناس و مدرس دانشگاه در شیراز، هم می‌‌گوید یکی از علل اصلی گرایش بچه‌ها به این بازی یا هر آسیب اجتماعی دیگری این است که ما در خانواده به بچه‌های خود نه گفتن را یاد نمی‌دهیم. بچه‌هایی که در سایه کنجکاوی دوست دارند خیلی از خطرها را تجربه کنند و حتی در صورت آگاهی از آسیب‌های یک حرکت چون قدرت نه گفتن را ندارند، ترجیح می‌دهند هزار و یک خطر را به جان بخرند. به گفته او، این اولین بار نیست که برخی افراد بیش از حد دل به بازی‌های کامپیوتری می‌بندند. بازی نهنگ آبی هر چه باشد تنها با استفاده از ترفندهای روان‌شناسی نوجوانان را تحت تاثیر قرار می‌دهد و خبری از جادو در آن نیست.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code