موضوعات
ضمیمه

احترام به زندگی طبیعت

نویسنده: فرزاد جعفری خبرنگار استان‌ها
گورستان خالدنبی، یکی از باارزش‌ترین آثار تمدن باستانی ایران در آتش سوخت. می‌گویند غفلت گردشگران موجب این اتفاق شده است...
1396/06/22
گورستان خالدنبی، یکی از باارزش‌ترین آثار تمدن باستانی ایران در آتش سوخت. می‌گویند غفلت گردشگران موجب این اتفاق شده است. جنگل‌های بلوط غرب ایران، گاه چندین روز متوالی می‌سوزند و باز هم عده‌ای پای گردشگران بی‌ملاحظه را وسط می‌کشند. می‌گویند گردشگری به چشمه‌های باداب‌سورت آسیب می‌زند و عده‌ای هم برای حفاظت از جاذبه‌های طبیعی و بکر ایران، آن را به دیگران معرفی نمی‌کنند که مبادا گروهی به آن آسیب بزنند و از بین ببرندش. چه چیز موجب می‌شود که گردشگری این‌قدر برای حامیان محیط‌زیست نگران‌کننده و گاه ناخوشایند باشد؟  برای هر چیزی قانونی است و طبیعت‌گردی هم برای خودش قوانینی دارد. قوانینی که شاید اغلب ما از وجود آن هم بی‌اطلاع هستیم. آنچه میان ما و طبیعت فاصله می‌اندازد شاید ناآگاهی به همین قوانین است. این قوانین کجا نوشته شده‌اند؟ برخی از آن‌ها شاید به طور رسمی جایی ثبت نشده باشند و رعایت نکردنشان تعقیب قضایی در پی نداشته باشد، اما دستورالعملی هستند که موجب می‌شوند سفر ما به طبیعت، به قیمت نابودی آن تمام نشود. علی آبایی طبیعت‌گردی است که تورهای زیادی برگزار می‌کند و افراد زیادی با او گشت و گذار در طبیعت را تجربه کرده‌اند. او معتقد است که مردم تنها نیاز دارند بدانند و اگر آگاهی‌رسانی شود، اغلب گردشگران تمایل دارند که از طبیعت محافظت کنند. او می‌گوید این وظیفه راهنمایان است که مردم را با روش درست سفر به طبیعت آشنا کنند. اما چطور باید در طبیعت گردش کرد؟
این قوانین، بیش از هر چیز جنبه اخلاقی دارند. اخلاقی که یک اکوتوریست یا طبیعت‌گرد باید با آن آشنا باشد. این قوانین و قراردادهای اخلاقی، به منظور حفظ یکپارچگی طبیعت و حفظ منابع طبیعی است. ضمن آنکه علاوه بر دستورالعمل‌هایی برای مراقبت از طبیعت، اهمیت دادن به فرهنگ مردم شهرها و روستاها هم مورد توجه است. در سفر باید به حساسیت‌های فرهنگی احترام گذاشت و پیش از آن باید نسبت به آن‌ها آگاهی پیدا کرد. باید به آرامش اهالی روستاها و شهرهای کوچک احترام گذاشت و از رساندن هر گونه آزار و اذیت در جریان سفر خودداری کرد. باید به مناطق مقدس احترام گذاشت و همچنین از گرفتن عکس بدون اجازه از مکان‌های خصوصی و اهالی خودداری کرد. همین‌طور نباید در سفر، قولی به اهالی بدهیم که نمی‌توانیم به آن عمل کنیم. در این صورت بدقولی ما موجب بی‌اعتمادی مردم به همه گردشگران می‌شود. علاوه بر این، باید مراقب حیات وحش هم بود. نباید در سفر به مناطق طبیعی، آرامش حیات وحش را بر هم بزنیم. شاید بدیهی‌ترین قانون نریختن زباله باشد. آبایی می‌گوید وقتی از نریختن زباله در طبیعت حرف می‌زنیم، اغلب افراد مدعی این مسئله هستند. آن‌ها می‌گویند که همیشه زباله‌هایشان را جمع می‌کنند و در اولین سطل زباله می‌اندازند. حالا سوال این‌جا است که زباله‌های رها شده در طبیعت، کار چه کسانی است؟ درست این است که نه تنها زباله‌هایمان را در طبیعت رها نکنیم، که محیط طبیعی را تمیزتر از زمانی که به آن وارد شده‌ایم، ترک کنیم.
در طول سفر ممکن است فروشندگانی بخواهند محصولاتی به ما بفروشند که از گیاهان و حیوانات در معرض خطر انقراض تهیه شده است. در این صورت باید از خرید این گونه اجناس خودداری کنیم و در عوض می‌توانیم با خرید تولیدات بومی به اقتصاد محلی کمک کنیم. وقتی از نچیدن گل حرف می‌زنیم، باید حواسمان باشد که منظور تنها گل‌های پارک‌ها و میدان‌ها در شهرها نیستند. بهتر است از چیدن گل در طبیعت خودداری کنیم و نظم طبیعی را بر هم نزنیم.  بیشتر ما برای سفر یا چادرزدن در طبیعت شیوه‌های آشنا را پیش می‌گیریم. یک جفت پوتین کهنه راحت می‌پوشیم، نگاهی به نقشه می‌اندازیم و به سوی سربالایی‌ها می‌رویم. در چادرگاه، محل را می‌روبیم، آشپزخانه‌ای برقرار می‌سازیم و ستارگان که درآمدند آتشی می‌افروزیم. این کارها تجربه طبیعت‌پیمایی ما را تعریف می‌کنند. اما چادرزدن نکاتی دارد که جزء قوانین طبیعت‌گردی است. اولین قدم این است که قوانین اکوتوریسم و مقررات و لازمه‌های منطقه‌ای را که می‌خواهیم ببینیم، بشناسیم. برای این کار می‌توان از اینترنت یا طبیعت‌گردان باتجربه کمک گرفت. پیش از سفر برای شرایط آب‌ و هوایی سخت، خطرها و شرایط اضطراری آماده باشیم. سفرمان را برنامه‌ریزی کنیم تا وقت کم نیاوریم. در گروه‌های کوچک به منطقه برویم و گروه‌های بزرگ را به دسته‌های چهار تا شش نفره خرد کنیم. از نقشه و قطب‌نما و جی‌پی‌اس استفاده کنیم تا مجبور به علامت‌گذاری با رنگ، سنگ‌چین یا پرچم نشویم و راه را گم نکنیم. بهترین مسیر، راه رفتن روی راه‌های پاکوب است و سنگ و صخره و علف‌های خشک. چادر را هم بهتر است در چنین سطوحی برپا کنیم. چادر را باید حدود 200 متر دورتر از دریاچه‌ها و رودخانه‌ها بزنیم که زیست‌بوم کنار رودخانه‌ای آسیب نبیند. اگر در منطقه‌ای دست‌نخورده چادر می‌زنیم، باید حواسمان باشد که چادرگاه را کوچک کنیم و تا جایی که امکان دارید در نقطه‌ای متمرکز شویم که گیاه ندارد. موقعه رفتن، چادرگاه و استراحتگاه خود را بازبینی کنیم تا زباله و ته‌مانده غذا باقی نمانده باشد. تمام آشغال‌ها و ته‌مانده‌های خوراک را با خود ببریم. اگر مجبور به اجابت مزاج شدیم، آن را در چاله‌هایی به عمق حدود ۲۰سانتی‌متر در فاصله دست‌کم ۷۰ متر از آب، چادرگاه و راه دفن کنیم. چاله را بپوشانیم، دستمال توالت و اقلام بهداشتی مشابه را بسته‌بندی کنیم و با خود ببریم. برای نظافت و شست‌وشو، آب را با خودمان برداریم و به فاصله دست‌کم ۷۰متری رودخانه یا دریاچه ببریم و از صابون زیست‌ تجزیه‌پذیر استفاده کنیم. سنگ‌ها، گیاهان و دیگر چیزهای طبیعی را به همان شکل که می‌یابیم، باقی بگذاریم. از آوردن یا بردن گونه‌های گیاهی یا جانوری غیربومی خودداری کنیم. بنا یا میز و صندلی نسازیم و گودال حفر نکنیم. حواسمان باشد که به جانوران وحشی غذا ندهیم. این کار ممکن است به آن‌ها آسیب برساند و یا در آن‌ها را در معرض شکار شکارچیان قرار دهد. یکی از مهم‌ترین قوانین طبیعت‌گردی این است که در زمان آشیانه‌سازی، پرورش بچه‌ها و زمستان، از جانوران وحشی دوری کنیم. در طبیعت سر و صدا به راه نیندازیم و بگذاریم فضای طبیعت حاکم باشد. به باقی طبیعت‌گردان احترام بگذاریم و مراعات حال دیگران را بکنیم.
اگر چه بیشتر این قوانین ممکن است بدیهی به نظر برسند، اما ضروریاتی هستند که ممکن است نسبت به آن‌ها بی‌توجه باشیم. این که وقتی منطقه‌ای را ترک می‌کنیم، طبیعت آن را عوض نکنیم، نکته‌ای است که موجب می‌شود باز هم بتوانیم سفر کنیم و از طبیعت لذت ببریم. در هر حال، دانستن قوانین طبیعت‌گردی شاید مهم‌ترین موضوع در سفر به دل طبیعت است.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code