موضوعات
یزد

نقش هزار توی فرش یزد

نویسنده: علی مختاری‌/ یزد- خبرنگار
50 کارگاه قالی‎بافی در استان یزد مشغول فعالیت هستند که سالانه حدود 200 هزار مترمربع فرش دستباف تولید می‎‎کنند. فرش دستباف یزد یکی از ارزان‎‎ترین و باکیفیت‎ترین فرش‎‎های دستباف کشور است و به لحاظ تناسب قیمت و کیفیت از بهترین‏‏های خود محسوب می‎‎شود...
1396/07/19
50 کارگاه قالی‎بافی در استان یزد مشغول فعالیت هستند که سالانه حدود 200 هزار مترمربع فرش دستباف تولید می‎‎کنند. فرش دستباف یزد یکی از ارزان‎‎ترین و باکیفیت‎ترین فرش‎‎های دستباف کشور است و به لحاظ تناسب قیمت و کیفیت از بهترین    های خود محسوب می‎‎شود.
سالیان درازی است که شهر یزد یکی از شهرهای پیشگام در تولید فرش دستباف است ولی مسئولان این دیار تلاش دارند با توجه به جهانی شدن یزد ارتقای این هنر صنعت را رقم بزنند.

زندگی را از پشت دار قالی آموختیم
یکی از بافندگان پرسابقه فرش استان در مورد سابقه و گذشته خود در این حرفه به همشهری می‎‎گوید: از آنجایی که پدرم در شرکت فرش کار می‎کرد، ما همیشه در خانه، دار قالی داشتیم و این حرفه را از کودکی آغاز کردیم و خیلی از روزها تنها برای خوردن ناهار از پشت دار بلند می‎‎شدیم.
«محترم مسقطی‎‎باف» با بیان این که پشت دار قالی بزرگ شده‌‌ام، بیان می‎‎کند: از همان کودکی به همراه مادر و خواهرم از صبح که نماز می‎‎خواندیم، شروع به کار می‌کردیم و فقط برای پختن غذا یکی از ما، یک ساعت دست از کار می‌کشید که آن نفر هم به نوبه خود باید در آشپزخانه کار می‌کرد.
وی با بیان این که هیچ وقت یک بافنده از کار خود راضی نیست، می‌گوید که شرایط در خانه آنها متفاوت بوده به طوری که به واسطه کار پدرش، وی به عنوان کارفرمای آنها بوده و از درآمد قالی‎‎بافی آنها برای خرید جهیزیه دخترانش استفاده می‎‎کرد.
این قالی‌‌باف قدیمی از روزهایی که برای خرید جهیزیه خود قالی می‎‎بافته است به عنوان لذت‎‎بخش‎‎ترین روزهایش یاد می‎‎کند و ادامه می‎‎دهد: البته بعدها فهمیدم ازدواج هم اتفاق فوق‎‎العاده‎ای نیست.
وی با بیان این که برای همه قالی‎‎بافان چنین شرایطی وجود نداشته و ندارد، ادامه می‎‎دهد: خیلی از بافندگان فرش نور چشم خود و تمام توان زندگی خود را صرف این کار می‌کنند ولی در نهایت سود اقتصادی این حرفه برای کسانی است که هیچ وقت یک گره قالی هم نزده‌اند و هرگز نمی‎‎توانند یک خط از نقش قالی را بخوانند یا فرق رنگ‎‎ها را بفهمند.
مسقطی‎‎باف با اشاره به این که بعد از این که پدرش فوت می‎‎کند، شرایط برای آنها نیز این گونه شد، عنوان می‎‎کند: با توجه به این که دخترها در گذشته به اجبار باید پای دار قالی می    نشستند، بعید می    دانم کسی شغل مورد علاقه‎‎اش قالی بافی بوده باشد ولی من همیشه از نقش و نگارها که همچون نقاشی بودند، لذت می‎بردم.

مشکلات اقتصادی قالی‎بافان
این قالی    باف کهنه‎‎کار ادامه می    دهد: متاسفانه حقوق پرداختی به قالیبافان بسیار کم است.
وی در این باره می  گوید: در برخی قراردادها ذکر می‎شود که تمام قالی باید بافته شود تا حقوق به بافندگان داده شود و در صورتی که مشکلی به وجود بیاید، حتی باید جریمه هم بدهند.
مسقطی‎باف همچنین با بیان این که خبری از بیمه برای بسیاری از قالی‎‎بافان نیست، می‎گوید: در ابتدا برای بیمه اقدام کردم ولی اکنون بعد از 35 سال فعالیت دیگر نمی‌توانم کار کنم و در واقع سال‎‎هاست که دیگر نه توان این کار را دارم و نه نور چشمی برایم باقی مانده که بخواهم گره‎‎ها را درست در جای خود بزنم.
وی می‎افزاید: شاید همه دنیا در برابر فرش ایرانی تعظیم کنند ولی در واقع باید رو به‌روی این بافندگان زحمتکش ایرانی تعظیم کنند چون اگر آنها نبودند هیچ یک از این نقش‎‎ها و گره‎ها زده نمی‎‎شد.
این بافنده یزدی با بیان این که این هنر را هیچ وقت به چشم هنر نگاه نکرده است، اظهار می‎‎کند: این حرفه فقط به دلیل تنگدستی، نسل به نسل در بین بافندگان دست به دست شده است.
وی با بیان این دغدغه که آیا نسل‎‎های آینده نیز حاضر به فعالیت در این هنر هستند، می‎‎گوید: دیگر هیچ دختر جوانی جز تنگدستی، به دلیل دیگری حاضر به نشستن پشت دار قالی نیست و اگر به مشکلات بیمه    ای و درآمدی آن توجه ویژه نشود به زودی شاهد از بین رفتن این حرفه خواهیم بود.

کار در خانه؛ تنها مزیت قالی‎‎بافی
یکی دیگر از بافندگان فرش دستباف که 40 سال سابقه فعالیت در این حرفه را دارد نیز می‎‎گوید: از آنجایی که این حرفه را می‌توان در محل سکونت نیز انجام داد، ترجیح می‎‎دهم که در این حرفه فعالیت کنم و این تنها مزیت قالی‎بافی نسبت به دیگر کارهاست.
«معصومه خادمی» ادامه می‎‎دهد: البته به تازگی مشاغل دیگری که در خانه انجام می‎شوند، در حال جان گرفتن هستند و بعید نیست که من هم به سراغ آنها بروم.
وی با بیان این که قبل از من نیز اجدادم در شهر مهریز و در خانه به کار فرش    بافی مشغول بودند، می‎گوید: به همین دلیل نیز در مورد این حرفه مانند دیگر امور خانه برخورد می‎‎کردیم.
خادمی با بیان این که کیفیت این حرفه با گذشته بسیار متفاوت شده و قابل قیاس با 40 سال پیش نیست، اظهار می‌کند: امروزه کیفیت رنگ، نخ و حتی نقشه‌هایی که برای کار در نظر گرفته می‎‎شود، بسیار بالاتر و بهتر شده است و سرعت بافتن و مهارت بافنده‎‎ها بهتر شده است.
وی با اشاره به مرغوبیت بیشتر رنگ‎‎ها، ادامه می‎‎دهد: طرح‌ها و نقشه‌ها در گذشته با دست کشیده می‌شد ولی حالا با استفاده از رایانه انجام می‎شود و تشخیص رنگ و ترتیب آنها به مراتب بهتر از گذشته شده است.
خادمی از دشواری فروش فرش از سوی بافندگان نیز می‎‎گوید و عنوان می‎‎کند: معمولاً بافندگان از علم بازاریابی سر رشته‌ای ندارند بنابراین چاره‌ای جز کار کردن برای دیگران ندارند به نحوی که بارها اقدام به بافت قالی برای این که خودم آن را بفروشم، کردم ولی پس از چندماه مجبور به فروش آن با قیمت پایین‎‎تر شده‌ام.
به گفته وی، بیشتر بافندگان در بافت فرش‌های ابریشم، فاقد توان مالی برای خرید نخ و دیگر وسایل مورد نیاز هستند و هر چه درآمد کسب می‎‎کنند باید صرف مخارج ابتدایی زندگی خود کنند.

فعالیت50  کارگاه فرش‌بافی در یزد
رئیس اتحادیه بافندگان یزد با اشاره به فعالیت 50 کارگاه فرش‎‎بافی در استان می‎‎گوید: در هر کدام از این کارگاه‎‎ها به طور متوسط 15 فرش‎‎باف مشغول به کار هستند.
«مسعود استقامت» با بیان این که نبود پوشش بیمه‌‌ای یکی از مهمترین مشکلات بافندگان است، اضافه می‎‎کند: تعداد زیادی از بافندگان استان اقدامات لازم برای بیمه را انجام داده‎اند که امیدواریم در آینده با همکاری بیمه تامین اجتماعی، امکان دریافت خدمات بیمه برای آنها فراهم شود.
وی با بیان این که اتحادیه بافندگان در این مورد تنها وظیفه شناسایی بافندگان را برعهده دارد، اظهار می‎‎کند: البته همه بافندگان فعال استان زیر نظر اتحادیه بافندگان فرش نیستند چرا که در استان اتحادیه‌های مختلفی مانند اتحادیه تعاون روستایی، اتحادیه جهادکشاورزی و اتحادیه شهری وجود دارند که تعدادی از بافندگان زیر ‌‌نظر آنها فعالیت می‌کنند.
استقامت با بیان این که قالیبافی در سال‎‎های اخیر پیشرفت قابل توجهی داشته است، می‎‎افزاید: در حال حاضر 40 طرح و مدل جدید در بازار فرش دستباف وجود دارد و محصولات با کیفیتی روانه بازار عرضه می‎‎شود.
وی درباره مزایای فرش دستباف نیز می‎‎گوید: از آنجایی که مواد تشکیل‎‎دهنده فرش دستباف از طبیعت است و به هیچ وجه از الیاف مصنوعی برای تولید آنها استفاده نمی‎‎شود، این نوع فرش به تامین سلامت جسمانی مصرف‎‎کنندگان کمک و الیاف آن به دلیل خاصیت الاستیکی حتی نقش یک تشک استاندارد را ایفا می‎‎کند.
استقامت ادامه می‎‎دهد: طرح ها و رنگ    های متنوع قالی دستباف آرامش روحی و روانی مصرف‎‎کنندگان را برآورده می‎‎کند و موجب لذت بردن آنها می‎‎شود.

   کاهش 30 درصدی فروش فرش دستباف یزد
رئیس اتحادیه بافندگان فرش دستباف یزد با بیان این که 80 درصد فرش دستباف یزد به شهرهای اطراف صادر می‌‌شود، دلیل این امر را قیمت مناسب آن می‎‎خواند.
«مسعود استقامت» درباره قیمت فرش یزدی می‎‎گوید: قیمت یک جفت قالی 6 متری بین 5 میلیون و 500 تا 12 میلیون تومان، قیمت یک جفت قالی 9 متری بین 8 میلیون تا 18 میلیون و قیمت یک جفت قالی12 متری نیز از 12 تا 22 میلیون تومان است.
وی با اشاره به کاهش 30 درصدی فروش نسبت به سال گذشته، بیان می    کند: رکود سال‎‎های گذشته تاثیر زیادی بر کاهش فروش داشته است.
 



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code