موضوعات
یزد

ارتقای سلامت نوزادان در استان

نویسنده: معصومه زارع‏‏زاده/ یزد- خبرنگار
نارسایی یکی از علل مرگ و میر نوزدان در هنگام تولد است ولیکن با توجه به موفقیت‎‎های چشمگیر امروزه در مقوله مراقبت‌ از مادران باردار، مواردی که در گذشته باعث سقط جنین می‌شده این روزها به بارداری و گاهی نیز به تولد نوزاد نارس می‌انجامد...
1396/03/07
نارسایی یکی از علل مرگ و میر نوزدان در هنگام تولد است ولیکن با توجه به موفقیت‎‎های چشمگیر امروزه در مقوله مراقبت‌ از مادران باردار، مواردی که در گذشته باعث سقط جنین می‌شده این روزها به بارداری و گاهی نیز به تولد نوزاد نارس می‌انجامد.
البته این نوزادان که معمولاً با وزن کمتر از1/5کیلوگرم متولد می    شوند به مراتب در معرض خطرهای بیشتری قرار دارند لذا به مراقبت‌های ویژه    ای نیاز دارند و باید در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان، تحت مراقبت‌های فوق‌تخصصی قرار گیرند.
نوزادان نارسی که به واحد مراقبت‌های ویژه نوزادان منتقل می‌شوند به دقت از لحاظ عفونت، تغییرات تنفس و ضربان قلب تحت مراقبت قرار می‌گیرند.
یکی از مراقبت‌هایی که برای نوزادان نارس در زمان بستری در بخش مراقبت‌های ویژه انجام می‌شود، مراقبت‌های مربوط به چشم این نوزادان است تا چنانچه مشکلی تشخیص داده شود به طور مداوم تحت نظر پرشک متخصص باشند.
هر چند تا چند سال پیش برای درمان مشکلات چشمی نوزادان نارس دستگاه «رت کم» نبود و بیماران به استان‌های بزرگ ارجاع داده می‌شدند ولی اکنون چند سالی است که با خریداری دستگاه مورد نظر، فلوشیپ‌های رتین در استان، معاینه چشم این نوزادان را انجام می‌دهند و حتی استان‌های مجاور را نیز پوشش قرار می‌دهند.

آمار مرگ و میر نوزادان؛ از شاخص‎‎های سنجش سلامت جوامع
کارشناس سلامت نوزادان معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی یزد می‌گوید: تولد و سلامت نوزادان به ویژه نوزادان نارس یکی از چالش‌های مهم نظام سلامت هر کشوری است چرا که یکی از شاخص‌های سلامت هر جامعه میزان مرگ و میر و سیر تکاملی سلامت نوزادان است.
«خدیجه دهقانی» ادامه می‌دهد: البته در 3 سال اخیر پیشرفت چشمگیری در مراقبت و سلامت نوزادان در استان اتفاق افتاده و تغییرات قابل ملاحظه‌ای در مراقبت‌های حین بستری و درمان و سلامت نوزادان نارس بعد از ترخیص مشاهده می‌شود.
به گفته وی، وضعیت بخش‌های مراقبت ویژه نوزادان در استان بسیار مطلوب‌تر از بسیاری از استان‌های کشور گزارش شده و مشکلات ریوی، مغزی و مرگ و میر نوزادان نارس به مراتب کاهش یافته است.وی با بیان این که مهم ترین هدف در این رابطه کاهش مرگ و میر نوزادان و البته ترخیص آنها با کمترین عارضه و پیگیری‌های بعد از ترخیص تا اطمینان از سلامت همه جانبه نوزاد است، در ادامه می‌گوید: استرس، سابقه فامیلی، مصرف برخی داروها، چند قلو زایی، بیماری‌های ژنتیکی، فشار خون یا عفونت ادراری کنترل نشده در دوران بارداری، فقر اقتصادی و زایمان قبل از 18 سالگی، از جمله عوامل بروز تولد نوزادان نارس است.
دهقانی به برخی اقداماتی که می‌تواند از تولد نوزادان نارس جلوگیری کند، اشاره و تصریح می‌کند: ضروری است که مادران باردار در دوران بارداری ارتباط خود را با ماما یا پزشک خود قطع نکنند، علائم عمومی خود و جنین را مرتب چک کنند، بیماری‌های دیابت و فشار خون و مشکلات بارداری خود را درمان کنند و داروهای شیمیایی و گیاهی و حتی یک مسکن را بدون مشورت پزشک مصرف نکنند.
به گفته وی، مادران باردار باید وزن خود را در حد طبیعی نگه‌دارند، از استعمال دخانیات اجتناب کرده و از کسانی که سیگار می‌کشند دوری کنند. همچنین مادران افسرده یا مستعد اضطراب و افسردگی باید با مشورت روانپزشک، اضطراب دوران بارداری خود را کاهش دهند.
دهقانی بهترین راه پیشگیری از تولد نوزاد نارس را مراقبت از مادر باردار و جنین می‌داند و می‌گوید: این مراقبت‌ها سبب می‌شود که مادر باردار درد زودتر از موعد نداشته باشند.
وی متذکر می‌شود: نوزادان نارس معمولاً در هفته اول 6 برابر و در سال اول 3 برابر نوزادان دیگر در معرض خطر هستند.

وجود 85 تخت ان.آی.سی .یو
کارشناس سلامت نوزادان معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی یزد با اشاره به این که سرانه تخت مراقبت‌های ویژه نوزادان نارس در استان نسبت به سرانه کشوری وضعیت بهتری دارد، می‌گوید: مجموعاً در بیمارستان‌های دولتی و خصوصی استان حدود 85 تخت مصوب ان.آی.سی.یو وجود دارد.وی در مورد وضعیت تخت ان.آی.سی.یو در شهرستان‌های استان نیز اظهار می‌کند: در شهرستان میبد 4 تخت مراقبت‌های ویژه نوزادان وجود دارد و یک ساختمان جدید برای بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان مطابق با استانداردهای جدید در این شهرستان در حال بهسازی است که به‌زودی افتتاح می‌شود.
دهقانی ادامه می‌دهد: به تازگی 2 تخت در شهرستان اردکان راه‌اندازی شده و یک فوق‌تخصص نوزادان به این مرکز فرستاده شده است تا مشکل انتقال نوزادان که می‌تواند ضربه زیادی به سلامت نوزادان وارد کند، مرتفع شود.
وی در این رابطه بهترین راه انتقال نوزادان نارس را انتقال داخل رحمی عنوان می‌کند و می‌افزاید: سایر شهرستان‌های استان از داشتن بخش ان.آی.سی.یو محروم هستند لذا مادران پرخطر باید قبل از زایمان به مرکز استان ارجاع داده شوند.
این کارشناس با بیان این که در حال حاضر 9 بخش ان.آی.سی.یو فعال در استان وجود دارد، عنوان می‎‎کند: در بیمارستان شهید صدوقی که بزرگ‌ترین مرکز ان.آی.سی.یو استان است، 30 تخت مصوب وجود دارد که خدمات خوبی هم به نوزادان ارائه می‌دهد.
وی با اشاره به این که آمار تولد نوزادان استان در سال‌های 94 و 95 تقریباً برابر بوده است، می‌گوید: البته در تولد نوزادان افزایش محدودی در سال ۹۵ وجود داشته است که کاهش مرگ و میر نوزادان را نشان می‌دهد به طوری که در سال 95 ، 29 هزار و 149 نوزاد در استان متولد شده که از این آمار 1204 نوزاد نارس به‌دنیا آمده‌اند.
دهقانی آمار تولدهای سال 94 را 29 هزار و 314 نوزاد ذکر می‌کند که از این تعداد، 1179 نوزاد نارس بوده‌اند.

کمبود تخت ان.آی.سی.یو در بیمارستان‌های دولتی
کارشناس سلامت نوزادان معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی یزد با اشاره به کمبود تخت مراقبت‌های ویژه نوزادان در بیمارستان های دولتی استان، می‌افزاید: با توجه به تقاضای زیاد و پوشش استان‌های مجاور، در بیمارستان‌های استان به‌ویژه بیمارستان‌های دولتی با کمبود تخت مواجه هستیم.
به گفته وی، با توجه به هزینه‌های نگهداری کردن نوزادان نارس در این بخش‌، مردم توانایی بستری نوزادشان در بیمارستان‌های خصوصی را ندارند و تقاضا برای بیمارستان دولتی بیشتر است.
دهقانی در مورد معاینه چشم نوزادان نارس می‌گوید: در حال حاضر کار معاینه و درمان چشم نوزادان نارس توسط 2 فلوشیپ رتین در استان انجام می‌شود و استان های مجاور را نیز پوشش می‌دهند.
وی می‌گوید: تاکنون مشکل نابینایی نوزادان در استان نداشته‌ایم ولی با توجه به این که فقط یک مرکز برای معاینه چشم نوزادان در استان فعال است، سعی داریم یک مرکز  دیگر نیز راه‌‌اندازی کنیم.
دهقانی می‎‎افزاید: در سال 95 ، 1717 معاینه چشم نوزادان نارس انجام شده است که 72 نفر احتیاج به تزریق یا لیزر داشتند که 40 نفر از این تعداد در استان معاینه و درمان شدند و مابقی آنها به تهران اعزام شدند.
وی یکی از برنامه‌‌های استان برای نوزادان نارس را راه‌اندازی کلینیک سلامت نوزادان عنوان می‌کند و می‌گوید: با توجه به مراقبت‌هایی که برای نوزادان نارس در بخش ان.آی.سی.یو انجام می‌شود، جای خالی این کلینیک در استان احساس می‎شد که به‌زودی مورد بهره‎‎برداری قرار می‎‎گیرد.
دهقانی ادامه می‎‎دهد: این کلینیک حیطه‎‎های مختلف تکاملی نوزادان نارس را از زمانی که از بیمارستان مرخص می‌شوند تا پایان 5 سالگی تحت نظر قرار می‎‎دهد.

   نقش مراقبت‎‎های خانواده محور در سلامت نوزادان
کارشناس سلامت نوزادان معاونت درمان دانشگاه علوم پزشکی یزد می‌‌گوید: یک سری از مراقبت‌‌های نوزاد نارس، مراقبت‎های خانواده محور است که تاثیر بسزایی بر سلامت نوزاد نارس خواهد داشت و تاکنون نیز در بیمارستان‎‎های استان وجود داشته و اکنون به طور جدی‌‌تری پیگیری می‎‎شود چرا که قسمت مهم و اصلی مراقبت از نوزاد نارس بر عهده والدین است.
«خدیجه دهقانی» با تأکید بر اهمیت بحث مراقبت‌‌های خانواده محور ادامه می‎‎دهد: اگر بتوانیم اعضای تیم درمانی و مراقبتی نوزاد را توانمند کنیم و مشارکت والدین در درمان و مراقبت از نوزاد جدی گرفته شود، سوای تاثیری که در بهبود زودهنگام نوزاد با کمترین عارضه دارد،  پس از ترخیص هم مراقبت از نوزاد با دقت و آگاهی لازم انجام می‎‎شود.
به گفته وی، والدین در روزهای بستری نوزادشان نکات مهم مراقبتی این نوزادان از جمله تاثیر تغذیه با شیر مادر، ارتباط والدین با نوزاد به‎‎ویژه مادر،مراقبت آغوشی مادر و نوزاد، تاثیر حضور مادر در بخش ان.آی.سی.یو و ماساژ و لمس نوزاد روی تکامل عصبی فرزند را آموزش می‎‎بینند که این امر  در سلامت نوزادان بعد از ترخیص بسیار موثر است.
دهقانی با تأکید بر نظارت مطلوب بر کنترل عفونت در بخش‌های ان.آی.سی.یو  در بیمارستان‌های استان، می‌گوید: بحث مراقبت خانواده محور نه تنها باعث افزایش آلودگی و انتقال  عفونت  به نوزاد نمی‌شود بلکه در کاهش آن موثر است.
وی اظهار می‎‎کند: انتقال عفونت به نوزاد نارس فقط از طریق دست‎های آلوده انجام می‎‎شود، بنابراین اگر پدر و مادرنوزاد وارد بخش شوند، دستشان را ضدعفونی کنند و لباس تمیز بپوشند و قبل از دست زدن به نوزاد حتما دست‌های خود را بشویند، هیچ راهی برای انتقال عفونت به نوزاد وجود نخواهد داشت.
این کارشناس سلامت نوزادان نکته مهم در این رابطه را مراقبت از این نوزادان بعد از ترخیص از بیمارستان ذکر می‎‎کند و می    گوید: والدین باید نکات تکاملی و مراقبت و  نگهداری از نوزاد نارس را بدانند و علاوه بر این به ‎‎منظور یکسان سازی آموزش به والدین نوزادان نارس  کمیته دانشگاهی در این زمینه تشکیل شود.
دهقانی ابراز امیدواری می‎‎کند که این حرکت گام مهمی در امر آموزش صحیح به والدین نوزادان نارس و نهادینه کردن امر مراقبت خانواده محور در بخش‎های مراقبت ویژه نوزادان نارس در استان باشد و نهایتاً به ترخیص نوزاد سالم با کمترین عارضه منجر شود.





ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code