موضوعات
سیستان و بلوچستان

چرخی كه نمی‌چرخد

نویسنده:
هنوز آفتاب از خواب بیدار نشده و لحاف ابری‌اش را کنار نزده، چادرش را سر کرده و تاریکی کوچه را با روشنایی دل به‌دنبال لقمه‌ ای حلال می‌پیماید...
1396/06/14
هنوز آفتاب از خواب بیدار نشده و لحاف ابری‌اش را کنار نزده، چادرش را سر کرده و تاریکی کوچه را با روشنایی دل به‌دنبال لقمه‌ ای حلال می‌پیماید. «زن سرپرست خانوار» که دست سرنوشت داستانی را برای او نوشته است که فداکاری و گذشت مهم ‎ ترین فصل آن است.
به گزارش ایسنا،  زنان سرپرست خانوار به کسانی اطلاق می‌شود که هزینه‌های زندگی بنا به دلایلی چون متارکه، فوت و یا ناتوانی همسر بر عهده ‎ آنان است و در این میان آسیب‌های اجتماعی و خطرات بسیاری آنان را تهدید می‌کند. هم‌چنین بخش عمده‌ای از زنان سرپرست خانوار را کسانی تشکیل می‌دهند که پس از فوت همسر تمایل چندانی به ازدواج مجدد ندارند.
فقر، آسیب‌های اجتماعی، درآمد کم و نبود مزایای شغلی به ویژه بیمه، فضای ناامن کاری و مشکلات تربیتی فرزندان از جمله مشکلاتی است که زنان سرپرست خانوار با آن‌ها دست و پنجه نرم می‌کنند  و در این خصوص نیاز به توجه بیشتری است تا اندکی از وظیفه ‎ سنگین آنان کاسته شود.
«ناهید» از جمله زنان سرپرست خانواری است که همسرش پس از سقوط از داربست در محل کار، از کار افتاده شده و او که اکنون سرپرست خانوار است. از سختی‌های کارش برایمان می‌گوید: پس از کش و قوس‌های فراوان و تجربه‎ فضای ناامن کاری موفق به کار در یک رستوران شدم و الان با تجربیات خانه ‎ داری و به‌عنوان آشپز روزگار می‌گذرانم. بیمه و مزایای کار که انگار برای بانوان تعریف نشده است و از این رو نصف بیشتر آنچه که گیرم می‌آید، صرف کرایه تاکسی و مخارج خانه می‌شود. چرخ زندگی با یک تنه کار کردن نمی‌چرخد. وقتی دیگ‌های سنگین را در حال جوشیدن بر می‌‎ دارم و جابه‌جا می ‎ کنم، تازه می‌فهمم هیزم جهنم زندگی تمامی ندارد. دست‌ هایم از شستن مرغ منجمد یخ می‌بندد و دیگر آن لطافت زنانه را ندارد.
 «موسی نیرومند»  جامعه شناس می‌گوید: تاکنون تعریف درستی از زنان سرپرست خانوار نشده است و عموما «زن سرپرست خانوار» به کسی اطلاق می‌شود که به دلایل مختلفی مانند فوت و اعتیاد همسر یا طلاق مدیریت نهاد خانواده را بر عهده دارد. فرهنگ جامعه از جمله عواملی است که تعریف دقیق‌تری از زنان سرپرست خانوار ارائه می ‎دهد و ممکن است خانمی با وجود زنده و سالم بودن مرد خانواده نیز همچنان سرپرستی آن خانواده را بر عهده داشته باشد. همچنین ممکن است مدیریت و فرهنگ صحیح حاکم بر جامعه زمینه‌  سرپرستی خانواده توسط یک زن را فراهم آورده باشد. طبق آخرین آمار حدود 10 درصد از زنان کشور، سرپرستی خانواده را بر عهده دارند و به عبارت دیگر یک میلیون و 600 سرپرست خانواده در سطح کشور زن هستند. بانوان ما عمدتا مقوله سرپرستی خانواده را تمرین نکرده و نیاموخته‌‎اند و از این رو با روبه ‎رو شدن ناگهانی با حجم وسیعی از مسئولیت با مشکلات زیادی در این راه مواجه می‌شوند. اکثر بانوان ما با مفهوم سرپرستی غریبه هستند و آموزش اجتماعی و تمرین کافی برای بر عهده گرفتن مسئولیت سرپرستی خانواده نیز با دخالت و برنامه‌ریزی نهادهای متولی خانواده تحقق می ‎یابد و مهارت، تخصص و بینش بانوان باید اصلاح شود. نگاه جامعه نیز در این امر بسیار مهم است و گاه نظام خویشاوندی زنان سرپرست خانوار دچار بی‌نظمی فرهنگی است و خانواده‌ها نیز نگاه مثبتی به این طیف ندارند، بنابراین باید نگاه و فرهنگ جامعه نیز اصلاح شود تا تنش ‎ها و فشارهای روانی این خانواده‌ها کمتر شود. پدیده ‎ها و آسیب‌‎ های اجتماعی هر لحظه در حال روی دادن و اجتناب‌ناپذیر هستند و آموزش و اصلاح عادت‌ها و باورهای غلط است که می‌ تواند مدیریت آن را آسان‌‎‌تر کند.
 با توجه به بالا رفتن آمار جمعیتی زنان سرپرست خانوار به علل متعددی چون اعتیاد، طلاق، افزایش تصادفات جاده‎ای نیاز به توجه بیشتری برای حمایت از آنان وجود دارد و دو نهاد بهزیستی و کمیته امداد عمده‎ترین حمایت را از زنان سرپرست خانوار دارند. اما حتی با افزایش دو برابری میزان پرداختی به افراد تحت پوشش، این میزان پاسخگوی نیازهای زنان سرپرست خانوار نیست. خیریه‌های خصوصی نیز در این میان می‎توانند کمک زیادی به زنان سرپرست خانوار کنند. اما بخش عمده‎ای از این حمایت‎ها مالی است و اقدام خاصی به منظور توانمندسازی آنان انجام نمی‎شود.
زنان سرپرست خانوار به سه گروه بد سرپرست، بی سرپرست و خود سرپرست اشاره دارد که سومی به دخترانی که سن ازدواج آنان رد شده است، اشاره دارد و تلاش‎ها باید در راستای توانمندسازی زنان سرپرست خانوار به‌عنوان نیروهای تازه نفس و جوان و سوق دادن آنان به سمت تولیدکنندگی و کارآفرینی باشد.
مشکلات زنان سرپرست خانوار دامنه ‎ بسیار وسیعی دارد و آسیب‌های اجتماعی، نبود بیمه و مزایای شغلی زنان سرپرست خانوار از جمله مشکلاتی است که باید بیش از پیش مورد توجه مسئولان و نهادهای ذی ربط قرار گیرد.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code