موضوعات
شرق تهران

مبعث آخرین پیامبر خدا

نویسنده: جواد رستمی
پیامبر گرامی اسلام(ص) در 27 رجب سال 40 عام‌الفیل، 13 سال قبل از هجرت، در غار حرا به پیامبری و هدایت مردم از سوی خدا برانگیخته شدند.
1395/02/15
پیامبر گرامی اسلام(ص) در 27 رجب سال 40 عام‌الفیل، 13 سال قبل از هجرت، در غار حرا به پیامبری و هدایت مردم از سوی خدا برانگیخته شدند. خواندن و نوشتن نمی‌دانستند و اطرا‌فشان از ظلم و جور و فساد و شرک و بت پرستی پُر بود اما  ایشان چنان صالح و سالم زیسته بودند که آمادگی پذیرش چنین مسئولیت خطیری را داشته باشد. برای درک عظمت این رسالت به اوضاع و احوال پیامبر(ص) قبل از رسالت در دوران جاهلیت می‌پردازیم.

یکتاپرستی پیش از بعثت
یکی از پرسش‌هایی که  به ذهن برخی از مردم  متبادر می‌شود این است که پیامبر اسلام(ص) قبل از بعثت از چه آیینی پیروی می‌کردند و اصلا آیا ایشان قبل از اسلام موحد و خدا پرست بودند یا این‌که ایشان هم مانند سایر مردم شبه جزیره عربستان بت پرست بودند؟ همه مسلمانان بر این باورند که پیامبران الهی پیش از آن‌که به رسالت برگزیده شوند، موحّد و خدا پرست بوده و هرگز به شرک آلوده نشده‌اند. حتی بر این باور هستیم که اجداد پیامبر اسلام(ص) بر محور توحید زندگی کرده‌اند. از پیامبر نقل شده که تا 40 جد خود برشمرده و توحید آنان را نیز مطرح کرده اند.
ما مسلمانان معتقدیم که پیامبران و امامان در دامن‌های پاک و از صلب‌های شامخ به وجود می‌آیند و پرورش می‌یابند. این اعتقاد دلیل بر همین  است که نمی‌شود، پیامبری قبل از بعثت، آلوده به شرک بوده باشد. چنان که امام علی (ع) در خطبه ۹۴ نهج‌البلاغه در توصیف پیامبران و پیامبر اسلام(ص) به این مطلب می‌پردازد.
پیامبر اکرم(ص) در خردسالی در سفری به شام با راهبی به نام «بحیرا» برخورد کردند. وقتی بحیرای راهب نشانه‌های پیامبر خاتم را در سیمای محمّد نوجوان مشاهده کرد و برای آزمودنش او را به 2 بت لات و عزّی سوگند داد، همگان این جمله به یاد ماندنی را از آن حضرت شنیدند که مرا به این 2 بت سوگند مده، به خدا قسم هیچ گاه چیزی نزد من منفورتر از آن 2 نبوده است.

فلسفه بعثت انبیا
یکی دیگر از پرسش‌هایی که  ممکن است در جوامع اسلامی و برای مسلمانان مطرح شود و ذهن آنان به ویژه جوانان را به خود مشغول كند این است که چه علتی برای بعثت انبیا وجود دارد؟ وظیفه آنان چیست و آمده اند تا برای مردم چه کنند؟
در پاسخ به این پرسش باید به قرآن و روایات و به بیان خود رسول گرامی اسلام (ص) و حضرات معصومان‌(ع) مراجعه کنیم تا به جوابی درخور و شایسته برسیم. وقتی به قرآن رجوع می‌کنیم آیات 45 و 46 سوره احزاب، دلیل دعوت مردم به سوی خدا را برای بعثت پیامبران مطرح می‌کنند. در ادامه آیات 108 سوره یوسف و 125 سوره نحل نیز بر این موضوع تأکید دارند.

رسول اُمی
اصطلاح امی و امیون چند بار در  قرآن کریم به کار رفته است. اولی، به شخص پیامبر اسلام (ص) نسبت داده شده، ولی دومی برای گروهی که پیامبر(ص) از میان آنها و یا برای آنها مبعوث شده به کار رفته است.
درباره ریشه اصلی و معنای اصطلاحی آن نیز  میان واژه شناسان و مفسران اختلاف نظر وجود دارد. کمال بودن وصف امی برای پیامبر(ص) از این رو است که خواندن و نوشتن یک نوع هنر برای بهره بردن از اندیشه‌های دیگران است ولی پیامبر(ص) که عاقل‌ترین و داناترین انسان‌ها هستند نیازی به این هنر و معلومات دیگران ندارد. زیرا خداوند همه علوم را یکجا به  ایشان آموخته است.
 به کار بردن این وصف برای پیامبر(ص) و امیون برای مردم عرب در حقیقت توجه دادن مردم به قدرت بیکران الهی است که از میان مردم بیسواد و جاهل، مردی درس ناخوانده و مکتب نرفته را بر انگیخت تا آیات خود را بر مردم بخواند و کتاب و حکمت را به آنها بیاموزد. بنابراین با توجه به این‌که قرآن مشتمل بر علوم و فنون فراوانی است، آوردن آن از سوی یک انسان که خواندن و نوشتن نمی‌داند از معجزات الهی به شمار می‌آید.
یکی از نکات بسیار روشن و واضح در زندگی پیامبر اعظم(ص) از نظر تاریخی که کسی نیز در این مساله تشکیک نکرده است، موضوع  امی بودن و مکتب نرفته بودن آن حضرت در طول دوران کودکی، جوانی و پیری است. هیچ‌یک از مورخان اسلامی و غیر اسلامی نیز مدعی این مساله نشده اند که پیامبر اعظم(ص) حتی یک روز به مکتب رفته باشند بلکه همه بر درس ناخوانده بودن و مکتب نرفتن آن حضرت اتفاق نظر دارند.  در دوران ظهور پیامبر(ص) در  منطقه حجاز و عربستان فعلی مردم به طور کلی از سواد و دانش خواندن و نوشتن برخوردار نبودند و مردمی که می‌توانستند بخوانند یا بنویسند انگشت‌شمار بودند. به طور طبیعی ممکن نبود که کسی از این امکان برخوردار باشد، ولی قابل شناخت نباشد و مردم وی را با آن وصف نشناسند؛ به ویژه وجود پیامبر اعظم(ص) که قبل از رسالت خویش نیز از شخصیت‌های  معروف و مورد توجه بودند.
علاوه برآن مخالفان پیامبر(ص) به شدت به دنبال این بودند که ایشان را به دروغ متهم کنند. پس اگر  ایشان کوچک‌ترین آشنایی با خواندن و نوشتن ‌داشتند قطعا دستاویز مخالفان قرار می‌گرفت تا بگویند که  ایشان از روی کتاب‌های دیگران خوانده و یا بازنویسی كرده‌اند.
مرحوم استاد شهید مرتضی مطهری در کتاب «پیامبر امی» به طور مفصل و مستدل به این موضوع از جهت تاریخی و عقلی پرداخته و نظرات بسیاری از مورخان و محدثان را نقل و نقد كرده است. نتیجه تحقیقات استاد مطهری در جلد 3 مجموع آثار وی صفحات 205 تا 213 نوشته شده است.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code