موضوعات
سمنان

یادگارهای ارتش روس

نویسنده: شیوا طاهریان/ خبرنگار استان‌ها
استان سمنان یکی از استان های تاریخی ایران است که نقش پر رنگی در اتفاقات تاریخ معاصر کشور داشته است. این روزها موزه شخصی «صد ساله سمنان» در خانه تاریخی میرزا آقا فامیلی و توسط دکتر محمد عزیزالدین یکی از جاذبه های گردشگری این استان برپا شده است...
1396/03/31
استان سمنان یکی از استان های تاریخی ایران است که نقش پر رنگی در اتفاقات تاریخ معاصر کشور داشته است. این روزها موزه شخصی «صد ساله سمنان» در خانه تاریخی میرزا آقا فامیلی و توسط دکتر محمد عزیزالدین یکی از جاذبه های گردشگری این استان برپا شده است.
در این موزه می توان تاریخ فرهنگی و مصور این استان را از نزدیک دید. فارغ از اشیاء و اسنادی که در موزه وجود دارد، موزه «صد ساله سمنان» نشان می‌دهد که در دوران جنگ جهانی دوم و اشغال ایران توسط متفقین، این روسها بودند که بعد از ورود ارتش شان به استان سمنان در سال 1320، بسیاری از تکنولوژی های ارتباطی را به استان سمنان وارد کردند. حال نگاهی داریم به اتاق‌های این موزه که از کلکسیون شخصی دكتر عزیزالدین تشکیل شده است.

اتاق هایی که تاریخ را نمایش می دهند
در اتاق مربوط به صنعت چاپ، دستگاه چاپ آلمانی وجود دارد که قدمت آن به سال 1331 بازمی گردد. این دستگاه چاپ، تمام فعالیت های چاپی را از شهر ری تا نیشابور انجام می داده است.
در اتاق رادیوها حدود 70 رادیو و تلویزیون قدیمی وجود دارد؛ از رادیوهای نفتی تا رادیوهای ترانزیستوری و لامپی. در این اتاق رادیوی سکه ای وجود دارد که در قهوه خانه ها کاربرد داشت و زمان روشن بودن آن به مقدار پولی که در آن انداخته می شد، بستگی داشت. از دیگر رادیوهای جالب این اتاق، رادیوی لامپی است که مردم سمنان در بازار، حوادث جنگ جهانی دوم را از طریق آن گوش می دادند.
اتاق دیگر موزه مربوط به اسناد تاریخی استان سمنان است. حدود 140 سال اسناد تاریخی در این اتاق جمع آوری شده است. از نقشه ایران که در سال 1295 به فرمان احمد شاه توسط دولت آلمان کشیده شد و اسامی شهرهای معروف در آن نوشته شده است و دولت آلمان در این نقشه، ایران را براساس اشغال روس ها و انگلیسی ها تقسیم بندی کرده، تا اطلاعیه هایی که در سال 1321 توسط هواپیماهای روسی به روی شهر سمنان  ریخته می شد. از دیگر اسناد جالب این موزه می توان به اسناد مربوط به اولین مدرسه غیرانتفاعی دخترانه کشور که در سال 1305 در سمنان تاسیس شد و شهریه آن 3 ریال بود‌، اشاره کرد. اتاق تلفن ها یکی دیگر از اتاق های دیدنی این موزه است. برای کسانی که می خواهند خط سیر تاریخ تلفن را در این استان از نزدیک ببنید، این اتاق بهترین مکان است. از تلفن های دو ریالی و کارتی امروزی گرفته تا دستگاه های مورس(دستگاه مخابرات پیام) ‌ تا انواع و اقسام تلفن های هندلی. یک تلفن روسی در این اتاق با فاکتور فروش‌ مربوط به سال 1911 دیده می شود. تلفن و دستگاه های شنود مربوط به جنگ جهانی دوم در گوشه دیگر اتاق خود نمایی می کند.
 اتاق نشیمن خانه تاریخی، شامل کرسی و تمام وسایلی است که در یک اتاق نشیمن در یک صد سال گذشته در شهر سمنان وجود داشته است. مانکن های زن و مرد با لباس های محلی با قوری چینی بند زده و آینه سنگی مربوط به یک قرن پیش و یک پرده بته جقه و یخچال نفتی و سکه های قدیمی، نظر بینندگان را به خود جلب می کند. اتاق سینما و عکاسخانه از دیگر اتاق های جذاب این موزه است. در این اتاق از دوربین های فیلمبرداری کوکی تا دوربین‌های باتری‌دار وجود دارد؛ از اولین دستگاهی که در سینمای سمنان فیلم پخش می کرد و یک دیزاین از پرده‌های قدیمی و حتی آینه و شانه ای که برای گریم استفاده می شد. تاریخ دوربین ها و آپارات بالغ بر 70-80 سال است.

خانه ای که تاریخ معاصر سمنان را رقم زد
اما درباره این موزه شخصی، دکتر محمد عزیزالدین مالک موزه و عضو هئیت علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد سمنان به همشهری می گوید: «این بنا در سال 1275 شمسی، توسط «حاج میرزا آقا فامیلی» یکی از معتمدین، خیرین و تجار سمنانی ساخته شده است. این بنا  در آن زمان اولین ساختمانی بوده که در دو طبقه ساخته شده است. در سال 1285 کار ساخت بنا به اتمام می رسد و حاج میرزا آقا در این خانه ساکن می شود.
سال 75 شهرداری سمنان خانه را از آنها خرید. در سال 80 عمارت مورد مرمت قرار گرفت و به سازمان فرهنگی و هنری شهرداری تبدیل شد.بعد از چند ماه، سازمان از اینجا رفت و از سال 80 تا 92 بلاتکلیف و در حال تخریب بود. من همیشه به اشیای تاریخی علاقه مند بودم و همه را در خانه ام نگهداری می کردم ؛ 25 سال جمع آوری آنها به طول انجامید. بنا به پیشنهاد دوستان و مذاکره با شورای شهر و شهرداری، طرح احداث موزه را در این عمارت مطرح کردم. اولین بار آنها کار را جدی نگرفتند، تا اینکه میراث فرهنگی کارشناس فرستاد و با دیدن اجناس و اسناد ما، قبول کرد که موزه دایر شود. اسفند ماه 93 ساختمان را تحویل دادند و ما کار مرمت را با هزینه شخصی و زیر نظر کارشناسان میراث فرهنگی و شهرداری آغاز کردیم تا اینكه در سال 83 موزه را بنا کردیم و ملک تا سال 1403 در اجاره ماست.» دکتر محمد عزیزالدین درباره اسناد تاریخی و جمع آوری آنها می گوید: «خیلی ها از من می پرسند که این اسناد چطور به دست شما افتاد؟ من از 25 سال پیش من به دنبال مدارکی می رفتم که در آن زمان بی ارزش بود و با خودم می گفتم که این کاغذها روزگاری ارزش پیدا می کنند. اینها هویت شهر است و من آن زمان اینها را با ارزانترین قیمت خریداری می کردم. شاید بتوانم بگویم که حتی برخی از آنها را من در کنار سطل های زباله پیدا می کردم. در آن زمان همسرم می گفت که این زباله ها را چرا به خانه می آوردید. من اینها را به زیرزمین خانه ام می بردم و مطالعه می کردم و می گفتم که این ها ارزش تاریخی دارد. بعضی از اسناد ما بی نظیر است، مثلا کوپن های جنگ جهانی اول، کوپن نان، کوپن ماش و...»
استان سمنان، رنگین کمانی از فرهنگ های مختلف است، اما چرا در موزه نمایش داده نشد؟ وی در پاسخ به این سوال می گوید: «ما در استان سمنان، اقوام زیادی داریم که در اطراف شهر سمنان زندگی می کنند و تفاوت سنت و زبان دارند. من می خواستم تخصصی کار کنم و دوستان دیگر در گرمسار موزه اقوام را برپا کرده اند و من چون تخصصی نداشتم، مایل نبودم که در این باره کار کنم. در گرمسار حدود 18 طایفه و ایل در کنار هم زندگی می کنند و در آنجا موزه اقوام وجود دارد.»



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code