موضوعات
سمنان

سوگ ملکوتیان در غم شکافنده علم‌ها

نویسنده: فاطمه امامی/ خبرنگار
هفتم ذی‌الحجه سالروز شهادت مردی از تبار رسول‌الله(ص) است که او را شکافنده علوم می‌نامیدند. مردی که پس از 19 سال امامت و رهبری شیعیان، در 57 سالگی به شهادت رسید تا عالمیان بدانند روزگار ظلم و ستم، برای پاکان و صدیقان جز شهادت و رنج چیزی رقم نمی‌زند...
1396/06/07
هفتم ذی‌الحجه سالروز شهادت مردی از تبار رسول‌الله(ص) است که او را شکافنده علوم می‌نامیدند. مردی که پس از 19 سال امامت و رهبری شیعیان، در 57 سالگی به شهادت رسید تا عالمیان بدانند روزگار ظلم و ستم، برای پاکان و صدیقان جز شهادت و رنج چیزی رقم نمی‌زند.
امام محمد باقر(ع) وقتی 4 ساله بود، غم سهمناک واقعه روز عاشورا را تجربه کرد. ایشان به همراه خاندان مطهر رسول خدا(ص) در جدال حق و باطل، حضور داشت و ذخیره‌ای شد برای روزگاری که خون جدش حسین(ع)، شیعه را عزت‌مند‌تر کرده بود. روزگاری که هر چند جور خلفای فریبکار پایان نیافته بود اما آنقدر گشایش در آن بود که امام بحق شیعیان(ع) بتواند حوزه علمیه‌ای تأسیس كند و بهترین علمای دوران را در آن پرورش دهد.
ایشان پس از درک مصائب عاشورا 34 سال از عمرش را با امام سجاد(ع) گذراند و از پدر بزرگوارش، تقوا و صداقت و عبادت آموخت... امام باقر(ع) تربیت شده مکتب صحیفه سجادیه است، مکتبی که عرفان را با ظلم‌ستیزی و حق طلبی در هم آمیخته و از راه دعا به مبارزه با ستمگر برخاسته.

بزرگ‌ترین شاهکار امام پنجم(ع)
شاید بزرگ‌ترین شاهکار امام پنجم شیعیان(ع) را بتوان در تأسیس حوزه علمیه و تربیت شاگردان بسیار برای مکتب اهل بیت(ع) دانست. امام(ع) با این کار دست به یک انقلاب بزرگ زد و شیعه را از انفعال و رخوت نجات داد. ایشان در حوزه علمیه خود شاگردان بسیاری در رشته‌های گوناگون اسلامی تربیت کرد و به تبیین صحیح مکتب تشیع و معارف آن پرداخت.
آن حضرت به خوبی می‌دانست که مبارزه فرهنگی، هر چند نشانی از نبردهای خونین و شمشیرهای زهرآگین ندارد اما یک نبرد ماندگار است که در طول زمان مانند دشنه‌ای در قلب دشمن فرو می‌رود و مسلمانان را تا ابد زنده نگه می‌دارد.
پس از امام باقر(ع)، امام صادق(ع) راه پدر را ادامه داد و با تربیت شاگردانی خط شکن در انواع علوم، به مبارزه با طاغوت زمان و تبیین اصول تشیع پرداخت. همین بنیان‌گذاری‌های علمی و فرهنگی بود که در دراز مدت به شیعه اعتماد به نفس و هویت بخشید و او را به صحنه مبارزات بزرگ کشاند.
امام باقر (ع) دریافته بود که فرهنگ اسلامی در انزوا قرار گرفته و زیر چکمه جلادان اموی، بی‌رمق مانده است، از این رو لازم بود به یک انقلاب وسیع فرهنگی دست بزند و با تشکیل حوزه علمیه و تربیت شاگردان برجسته، فقه آل محمد (ع) و خط فکری تشیع را آشکار سازد. آن حضرت به خوبی می‌دانست که همین موضوع، زمینه عمیق و بنیان‌کن برای مبارزه با طاغوتیان خواهد شد و در درازمدت، مسلمانان را به صحنه می‌آورد و مکتب اهل بیت علیهم السلام را زنده خواهد کرد.

تربیت شاگردان برجسته
امام باقر(ع) شاگردانی مانند محمد بن مسلم، زراره بن اعین، ابوبصیر و برید بن معاویه را تربیت کرد که امام صادق(ع) فرمود: این 4 نفر، مکتب و احادیث پدرم را زنده کردند.
نزد عالمان امامیه، فقیه‌ترین فقیهان صدر اسلام 6 نفر هستند که همه آنان از اصحاب امام باقر (ع) و امام صادق (ع) بوده‌اند.آنان عبارتند از: زراره بن اعین، معروف بن خربوذ المکی، ابو بصیر الاسدی، فضیل بن یسار، محمد بن مسلم الطائفی و برید بن معاویة العجلی.

سبک زندگی
«وقتى دو مؤمن با یکدیگر مصافحه مى  کنند، گناهان آن دو مانند برگى که از درختان بریزد، فرو مى  ریزد و خداوند تا زمانى که آن دو از هم جدا شوند به آن دو مى  نگرد!» این بخشی از یک حدیث زیبا درباره رفتار اجتماعی از امام پنجم شیعیان (ع) است. امام باقر(ع) هر چند شکافنده علوم بود، اما از نیازهای روزمره زندگی مردم و فضایل اخلاقی که می‌تواند زندگی در میان مسلمانان را شیرین‌تر کند، غافل نمی‌شد.
ابن شهر آشوب درباره امام باقر (ع) مى  گوید: او راست‌گوترین، گشاده  روترین، بخشنده  ترین و عالم‌ترین مردمان بود، همواره ذکر حقّ بر زبانش جارى بود و غذا خوردن یا صحبت با مردم مانع از ذکر وى نبود، مراتب بخشندگى و بزرگوارى آن امام (ع) در میان مردم زبانزد بود و هیچ گاه از صله دادن به برادران و دیدارکنندگان و آرزومندان به ستوه نمى  آمد، بسیار خاضع و خاشع بود و همواره اهل بیت خود را به تلاوت قرآن فرمان مى  داد و هر کس نمى  توانست مى  فرمود ذکر بگوید.

پایه‌گذار تمدن بزرگ شیعی
رئیس انجمن حدیث حوزه علمیه قم معتقد است که امام پنجم شیعیان (ع) پایه‌گذار یک تمدن بزرگ شیعی در جهان اسلام بود.
حجت‌الاسلام والمسلمین «عبد الهادی مسعودی» با بیان این که بعد از عصر چهار امام(ع)، میدان تحقیق در موضوع‌های مختلف علمی، حدیث، تفسیر قرآن، فقه و اخلاق روی جامعه اسلام باز شد، گفت: امام(ع) با ورود در این موضوع‌ها به تحقیق و تربیت شاگرد برای اشاعۀ آموزه‌های دینی پرداختند. آثار علم و تلاش‌های ایشان، هنوز در کتاب‌های حدیث شیعه محفوظ است.

برقراری ارتباط با تمدن‌های دیگر
حجت‌الاسلام والمسلمین مسعودی گفت: امام باقر(ع) کاری بسیار تازه در میان ائمه (ع)  کردند و آن هم برقراری ارتباط با تمدن‌هایی مانند ایران باستان و روم بود. علمای زیادی از این بلاد به مدینه آمده و با امام باقر (ع) به گفت‌وگو می‌نشینند. امام همه سوال‌ها را با علم خود پاسخ می‌گوید و همه را اقناع می‌کند... همین موضوع زمینه گسترش فرهنگ اسلامی و ایجاد یک تمدن نوین را در دنیای اسلام، فراهم می‌کند.
وی با اشاره به سختی‌هایی که این امام بزرگوار در طول زندگی خود در مسیر حق متحمل شد، اظهار کرد: دشمنان ایشان را آزار می‌دادند اما ایشان هیچ گاه از حرکت در این مسیر خسته نمی‌شد.
رئیس انجمن حدیث حوزه علمیه قم با اشاره به تربیت شاگردان زیاد از سوی امام پنجم(ع)، گفت: در میان این شاگردان کسانی وجود داشتند که وجه علمی و دینی قوی داشتند و موجب ماندگاری تعالیم تشیع شدند.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code