موضوعات
سمنان

بیابان پشت دروازه گرمسار

نویسنده:
بیابان‌زایی به یک خطر اقلیمی در گرمسار بدل شده است...
1396/09/13
بیابان‌زایی به یک خطر اقلیمی در گرمسار بدل شده است.
رئیس اداره منابع طبیعی وآبخیزداری گرمسار درباره خطر جدی بیابان و بیابان‌زایی و ابعاد وسیع خطرات بیابان به مهر می‌گوید: وسعت مناطق بیابانی شهرستان ۲۸۱ هزار و ۹۰۸ هکتار است.
اسماعیل عرب معصومی ادامه داد: ازاین میزان ۱۵ هزار و ۴۱۳ هکتار از عرصه‌های بیابانی این شهرستان تحت تأثیر شدید فرسایش بادی قرار دارد وجزو کانون‌های بحرانی بیابان‌زا قلمداد می‌شود که باید با اقدامات و راهکارهای تحقیقاتی، اجرایی و راهبردی تلاش برای جلوگیری از گسترش این پدیده و مهار روند بیابان‌زایی کرد.

کانون بیابان‌زایی گرمسار
وی درباره ۱۲ کانون بحرانی بیابان‌زا به مساحت هزار و ۱۲۸ هکتار در شهرستان گرمسار، این‌گونه توضیح می‌دهد: وسعت مناطق بیابانی و فرسایش خاک درشهرستان قابل‌توجه است، چرا که فرسایش بادی در مناطق ضلع جنوبی، ضلع غربی، اراضی مزروعی و روستاهای جنوب وجنوب غربی غیاث آباد، فجران، کهک، سترد، جوادآباد، رشته، سعدآباد، نورالدین، روستای شورقاضی ایوانکی بسیاراست. همچنین روستاهای حاشیه کویردرمعرض شدید کانون‌های فرسایش بادی واقع‌شده‌اند وشروع آن ازایستگاه کویردرضلع غربی بزرگراه قم- گرمساراست که ازجنوب غربی شهرستان به حرکت درمی‌آید و تا انتهای گرمسار را طی و به شهرستان آرادان می‌رسد.

کشاورزی نادرست
رئیس اداره منابع طبیعی گرمسارهمچنین معتقد است: استفاده بی‌رویه سموم و کودهای شیمیایی سرزمین‌های حاصلخیز نیزباعث فرسایش و از بین رفتن خاک می‌شود با این اقدامات فشار زیادی به خاک می‌آوریم و باعث فقیرشدن خاک ودرنتیجه ناپایداری منابع خواهد شد ازسوی دیگر توجه ویژه واستفاده بهینه ازخاک توسعه پایدار و امنیت تولیدات کشاورزی را به همراه خواهد داشت.

تخریب منابع طبیعی
افشین مشیری مدیرجهاد کشاورزی گرمسارنیزضمن تشریح چگونگی نقش عوامل طبیعی وانسانی درتوسعه بیابان می‌گوید: درعوامل انسانی، کشاورزی‌های ناپایدار، استفاده بیش‌ازحد ازآب‌های زیرزمینی، شور و قلیایی شدن خاک، چرای بیش‌ازحد دام، فشارزیاد به مراتع وتغییر کاربری اراضی است که موجب می‌شود فعالیت‌های انسانی، نقش تشدیدکننده را در روند بیابان‌زایی ایفا کند.

مبارزه با بیابان‌زایی
برای بررسی تأثیرات آب بر بیابان‌زایی به سراغ ولی‌الله جوراب لو مدیر امور منابع آب گرمسار رفتیم.
وی معتقد است چاه‌های عمیق به‌عنوان یکی ازعلت‌های اصلی توسعه بیابان محسوب می‌شوند وحفرچاه‌های عمیق وکاهش سفره‌های زیرزمینی یکی ازدلایل اصلی توسعه بیابان است زیرا دراقلیمی خشک ونیمه‌خشک قرارداریم و بارندگی‌ها آن‌قدر نیست که بتواند برداشت‌های آب را جبران کند و برداشت‌ها بیش‌ازحد توان طبیعی است.
این مسئول ادامه داد: وقتی منابع آبی را از دست می‌دهیم موجب از دست دادن تولید است، تعریف بیابان هم این است که کاهش کارایی تولید یعنی بیابان‌زایی، بنابراین هر اقدامی که منجر به کاهش ظرفیت آب شود، می‌تواند در تشدید بیابان‌زایی مؤثر باشد.

   وضعیت بیابان در گرمسار
۱۵ هزار و ۴۱۳ هکتار از عرصه‌های بیابانی گرمسار تحت تأثیر شدید فرسایش بادی قرار دارد. از عواملی که در آسیب‌پذیری خاک و در معرض بیابان‌زایی قرار گرفتن اراضی این منطقه نقش مهمی ایفا می‌کند، وجود باطله‌های مازاد بر مصرف مواد معدنی و برداشت‌های بی‌رویه از معادن نمک و شوره و منبع آب‌های زیرزمینی، افزایش تبخیر و تعرق از سطح خاک کشوری است.
بعضاً حتی مشاهده‌شده که کانون‌های بادی به‌صورت خطی حتی شهرستان سمنان را نیز طی نمی‌کند که در این صورت و بر اساس پژوهش به‌عمل‌آمده توسط استادان دانشکده بیابان دانشگاه تهران، این عامل باعث ایجاد کانون‌های بادی می‌شود که بعضاً می‌توانند ۱۲ تن ماسه‌بادی را جابجا کنند.
اما ازسوی دیگرنیزباید گفت حوزه ایوانکی ازتوابع گرمسارنیزبه‌واسطه اقلیم خشک وشکننده درجغرافیای حاشیه کویرمرکزی ازاهمیت بالایی برخورداراست که ازسال ۹۲ با وسعت ۱۰ هزار و ۱۱۹ هکتار دارای طرح مطالعاتی حاشیه کویرمرکزی شده که با اجرای پروژه آبخیزداری، تغذیه سفره‌های زیرزمینی، کنترل رسوب وجلوگیری ازخروج سیلاب‌های زودگذرفصلی دراین منطقه وایجاد پوشش گیاهان مرتعی مختلف به مهار روند بیابان‌زایی کمک شده است.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code