موضوعات
قزوین

دردسرهای کتابفروشی

نویسنده: شیرین برزگر قزوین-خبرنگار
اغلب مردم فارغ از حرفه و تخصصی که دارند، حضور در کتابفروشی‌ها و دیدن کتاب‌های رنگارنگ را تجربه کرده اند...
1396/08/24
اغلب مردم فارغ از حرفه و تخصصی که دارند، حضور در کتابفروشی‌ها و دیدن کتاب‌های رنگارنگ را تجربه کرده اند. همچنین برای بسیاری از تحصیلکردگان و صاحبان دانش، قدم زدن در مراکز  عرضه کتاب و تورق کتاب‌های مختلف، لذتی  دارد که آن را با چیز دیگری عوض نمی‌کنند، اما مشکلات و دردسرهای این حرفه را افرادی می‌داند که سال‌ها در این شغل فعالیت کرده اند. یکی از این افراد «محمد فردوس نیا»، رئیس اتحادیه کتابفروشان استان قزوین است که سال‌های زیادی را  از عمرش را به مطالعه کتاب و کتابفروشی اختصاص داده است. برای آگاهی از مشکلات و آسیب‌های این حرفه فرهنگی، گفت و گویی را با وی ترتیب دادیم که در ادامه می‌خوانید:

قدیمی‌ترین کتابفروشی قزوین، کدام کتابفروشی است؟
نخستین کتابفروشی شهر قزوین، سال 1308 خورشیدی، از سوی پدرم در سرای رضوی تاسیس شد. بعدها که این کتابفروشی توسعه پیدا کرد، پدرم مغازه بزرگتری را در خیابان امام خمینی (ره) یا همان خیابان بازار خریداری کرد و کتابفروشی فردوسی را راه اندازی کرد. بنابراین این کتابفروشی، قدیمی‌ترین کتابفروشی قزوین محسوب می‌شود.

از چند سالگی به کار کتابفروشی مشغول هستید؟
از زمانی که 12 ساله بودم، به عنوان شاگرد کتابفروشی نزد پدرم کار می‌کردم. بعد از فوت ایشان نیز به تنهایی اداره کتابفروشی او را به عهده گرفتم و با وجود این‌که تحصیلکرده رشته اقتصاد از دانشگاه تهران هستم، هیچ گاه این شغل را رها نکرده‌ام و تا امروز نزدیک به 60سال است که به این کار اشتغال دارم.

اتحادیه کتابفروشان استان از چه سالی و با چه هدفی تاسیس شد؟
این اتحادیه همزمان با بسیاری دیگر از اتحادیه‌های صنفی استان در سال 1368 تاسیس شد. اتحادیه کتابفروشان استان قزوین با اهدافی مانند حفظ و حمایت از حقوق صنفی کتابفروشی‌ها و انجام، ایجاد و تحکیم اصول همکاری بین اعضای این صنف، بهبود وضع پیشه و خدمات در ارتباط با رفاه مصرف‌کنندگان و تسهیل روابط افراد صنفی با سازمان‌های دولتی و خصوصی فعالیت رسمی خود را شروع کرد. یکی دیگر از هدف‌های مهم تشکیل این اتحادیه، نظارت بر روند کار کتابفروشی‌های استان، برای پیشگیری از تخلفات صنفی بود.
ضمن این‌که هر اتحادیه ای، شناسنامه و هویت یک صنف محسوب می‌شود  و اگر کسی بخواهد در حرفه کتابفروشی فعالیت کند، باید از اتحادیه کتابفروشان مجوز داشته باشد. به عبارت دیگر اعطای جواز کسب به کتابفروشی‌ها در حیطه اختیارات این اتحادیه است.

وضعیت کتابفروشی‌ها در استان را چطور ارزیابی می‌کنید؟
در حال حاضر مراکز کتابفروشی استان،  مانند بسیاری از همتایان خود در سراسر کشور اوضاع مالی مناسبی ندارند. اگر یک کتابفروش از طریق اجاره مغازه و محل کسب فعالیت کند، به هیچ وجه نمی‌تواند دخل و خرجش را جور کند و دیر یا زود به مشکل می‌خورد. ضمن این‌که شغل کتابفروشی از نظر اقتصادی شغلی دیربازده است و سرمایه‌ای که کتابفروش برای خرید کتاب صرف می‌کند ، خیلی دیر به او برمی گردد. این معضل در سالیان اخیر پررنگ‌تر شده و کتاب‌ها قبل از این‌که فروخته شوند، مدت‌ها در پیشخوان و قفسه کتابفروشی‌ها خاک می‌خورند. در ضمن بسیاری از کتاب‌ها اصلاً فروش می‌روند و از سوی کتابفروش‌ها به کسانی که کاغذ را بازیافت می‌کنند، با قیمت بسیار پایین و به صورت کیلویی فروخته می‌شوند. همین مشکلات سبب شده که امروزه بیشتر از 30 کتابفروشی در استان نداشته باشیم.

رکود کسب  و کار کتابفروشی‌ها چه دلایلی دارد؟
علت عمده این رکود، تضعیف فرهنگ مطالعه و کتابخوانی در جامعه است. در حالی که در دهه‌های 50 و 60 جوانان گرایش زیادی به خواندن کتاب، به ویژه کتاب‌های رمان داشتند، امروزه کمتر جوانی را می‌بینیم که علاقه‌ای به حضور در کتابفروشی و خریدن کتاب داشته باشد. ضمن این‌که در گذشته تفریح‌ها و سرگرمی‌های متنوعی که امروز دیده می‌شود ، وجود نداشت و کتابخوانی یک سرگرمی مهم برای مردم به حساب می‌آمد. همچنین رشد فضای مجازی و اینترنت باعث شده که بیشتر مردم وقت خود را در شبکه‌های اجتماعی صرف کنند و میزان بالایی از اطلاعات و تصاویر که به خورد مخاطب داده می‌شود ، عملاً  میل به مطالعه را از او سلب می‌کند. البته در این میان شکل مطالعه کردن هم عوض شده است. به این دلیل که مطالب و محتوای کتاب‌ها در تارنماها و وبگاه‌های اینترنتی نیز انتشار پیدا کرده اند، برخی مردم و به خصوص جوانان تحصیلکرده ترجیح می‌دهند از طریق اینترنت مطالب مورد نظر خود را پیدا کرده و مطالعه کنند.

گرانی کتاب را در خلوت شدن کتابفروشی‌ها چقدر مؤثر می‌دانید؟
قطعاً گران شدن کتاب، به ویژه در 6 سال اخیر، تاثیر زیادی در کاهش قدرت خرید کتاب از سوی مردم داشته است. پس از قطع شدن یارانه خرید کاغذی که به ناشران داده می‌شد، به یک باره افزایش چند برابری قیمت کتاب‌ها و متعاقب آن کاهش شمار خریداران کتاب را مشاهده کردیم. با این حال نمی‌توان همه تقصیرها را به گردن تورم بهای کتاب گذاشت و اگر امروز قیمت کتاب را با بهای بسیاری از کالاهایی که از فروش خوبی برخوردارند، مقایسه کنیم، می‌بینیم که کتاب قیمت چندان بالایی ندارد.

چه نوع کتاب‌هایی در استان، از فروش خوبی برخوردارند؟
اکثر کتاب‌هایی که در کتابفروشی‌های استان به فروش می‌رسند، کتاب‌های درسی و کمک آموزشی هستند.
در واقع 80 درصد درآمد کتابفروشی‌های ما از راه فروختن همین کتاب‌ها تامین می‌شود  و اگر کتاب‌های کمک آموزشی نباشند، هیچ مغازه کتابفروشی نمی‌تواند به حیات خود ادامه دهد. کتاب‌های داستانی و روانشناسی نیز از فروش قابل قبولی برخوردارند.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code