موضوعات
قزوین

كتاب

جای خالی كتاب در سبد خانوار قزوینی‌ها

نویسنده: فرزانه سهرابی
اگر بخواهیم میان كالاهایی كه مردم هر روز برای زندگی خود تهیه می‌كنند، برای كتاب جایی بیابیم به‌طور حتم این جایگاه چندان چشمگیر نخواهد بود. چون كتاب در خرید ما كالای ثابتی محسوب نمی‌شود و شاید اگر سال به سال نیاز مبرم پیدا نكنیم، سراغ این یار مهربان نرویم. این در حالی است كه اهمیت این كالای فرهنگی كمتر از مایحتاج زندگی نیست.
1394/01/31
یكی از ویژگی‌های جامعه ما میزان بسیار پایین مطالعه است. جامعه‌ای كه با كتاب قهر است. مردمی كه ترجیح می‌دهند بیشتر بشنوند تا بخوانند. هرچند آمار دقیقی در این زمینه وجود ندارد، اما همین آمار موجود هم نشان‌دهنده كمبود مطالعه در جامعه است. در واقع بیشتر افراد جامعه ما كتابخوان نیستند. این در حالی است كه استان در چند سال اخیر سطح سوادش بیشتر شده است. مقایسه كتابفروشی‌ها در شهر با مكان‌های خرید و تجاری كه هر روز در حال بیشتر شدن هستند، دلیل دیگر این مدعاست.

افزایش قیمت كتاب؛ دلیل كاهش تقاضا
یكی از مسئولان كتابفروشی علامه در این زمینه به همشهری گفت: كتاب‌ها در كتابفروشی به چند دسته تقسیم می‌شوند كه شامل ادبیات، تاریخ، سیاست، رمان و... است. البته به استثنای كتاب‌های درسی. میان مشتریانی كه متقاضی كتاب‌های درسی هستند، مشتریان كتاب‌های متفرقه هم كم نیستند. نسبت به سال‌های قبل تقاضا كمتر شده، اما هنوز جای خود را حفظ كرده است و جای امیدواری است.
«مهدی احمدی» با اشاره به افزایش قیمت كتاب نسبت به سال‌های اخیر گفت: یكی از دلایل عمده كاهش تقاضا از سوی مشتریان كتاب، افزایش قیمت آن است. نبود تبلیغ كتابخوانی و كاهش‌‌ ترویج فرهنگ كتابخوانی از سوی رسانه‌ها هم باعث كاهش توجه مردم به كتاب می‌شود.
یك دانشجو با اشاره به نقش مهم مطالعه در ارتقای فكری مردم در ابعاد اجتماعی، فرهنگی و سیاسی گفت: فرهنگ هر جامعه‌ای با آثار مكتوب آن معرفی می‌شود و توسعه تألیف كتاب با عناوین مختلف، نقش مؤثری در ارتقای دیدگاه فرهنگی آحاد جامعه دارد. كمبود فضای مطالعه، گرانی كتاب و هزینه‌های نشر از مهم‌ترین مسائلی هستند كه در كاهش سرانه مطالعه نقش مؤثری دارند.
«مینا مددخانی» گفت: توسعه كتابخانه‌ها، كاهش قیمت تمام شده كتاب  و ارائه بن‌های خرید كتاب در همه فصول به مخاطبان از راه‌هایی است كه به ارتقای كتابخوانی كمك می‌كند.
یك دانشجو در این زمینه به همشهری گفت: مطالعه به گسترش ذهن، بالا رفتن قدرت تخیل و قدرت تحلیل، افزایش انباشت علمی، اعتلای آگاهی نسبت به خود و جهان اطراف كمك شایانی می‌كند. كتاب در دنیای امروز با وجود ماشینی شدن زندگی، اهمیت و جایگاه خود را از دست داده است.
«آرمان سبحانی» ادامه داد: در سیستم آموزشی كشور و با وجود كتاب‌های پر حجم درسی مدام در حال درجا زدن در زمینه مطالعه عمومی هستیم. در سال‌های اخیر شاهد هستیم كه افراد تحصیلكرده هم بعد از اتمام تحصیل خود كتاب را كنار می‌گذارند و از آن فاصله می‌گیرند. یكی دیگر از مسائلی كه در كاهش میزان مطالعه تأثیرگذار است گرانی روزافزون قیمت آن است. با نگاهی به قیمت كتاب در چند سال اخیر با افزایش نجومی نرخ آثار منتشر شده از سوی ناشران روبه‌رو هستیم.

ترویج فرهنگ كتابخوانی و توسعه كتابخانه‌ها
یك شهروند با اشاره به كاهش سطح مطالعه در جامعه و بین جوانان گفت: بسیاری از جوانان را می‌توان در فضای عمومی مشاهده كرد كه ساعت‌ها سرگرم ارسال پیامك به دیگران هستند. افرادی كه بیشتر وقت خود را برای تماشای تلویزیون یا چرخ زدن در اینترنت می‌گذرانند یا دانشجویانی كه ساعت‌ها سرگرم وقت‌گذرانی به شكل‌های مختلف هستند، از بین همه كارهایی كه انجام می‌دهند بیشتر از 5 ساعت وقت آزاد در اختیار دارند كه هیچ برنامه ای برای آن ندارند. این نشان‌دهنده این است كه كمترین وقت را برای خواندن كتاب صرف می‌كنیم.
«محمد رحیمی» ادامه داد: استان ما از سال‌های دور قدمت فرهنگی بالایی داشته است و نویسندگان و شاعران بزرگ و فاخری را به خود دیده است و سرانه مطالعه ما باید درخور فرهنگ غنی ما باشد. البته استان قزوین تا حدی توانسته سرانه مطالعه را در خود بالا ببرد و تقریباً جایگاه مناسبی را در كشور پیدا كند.
وی افزود: نبود احساس نیاز به كتاب در جامعه، رواج مدرك‌گرایی به جای دانش‌گرایی و كاهش‌‌ ترویج فرهنگ كتابخوانی از عوامل مؤثر بر كاهش مطالعه در جامعه است. البته نقش خانواده‌ها را هم در این مورد نمی‌توان نادیده گرفت. محیط و شرایط خانواده، روش تربیتی و آموزشی والدین در مورد مطالعه و كتابخوانی و همچنین سطح اقتصادی و جایگاه اجتماعی خانواده نقش مؤثری در تقویت عادت مطالعه دارد.
وقتی فشارهای اقتصادی فرد را درگیر روزمرگی و وی را شرمنده نیازهای اولیه‌اش می‌كند و وقتی نبود رغبت به مطالعه میان جوانان با كمبود كتابخانه‌ها تشدید می‌شود، صحبت از مفید بودن این یار بی‌زبان و تغذیه روح بی‌فایده می‌نماید. اما نباید این را نادیده بگیریم كه كتاب و كتابخوانی و میزان گرایش به مطالعه، امروزه یكی از شاخص‌های توسعه به شمار می‌رود. برای رفع موانع و ایجاد زمینه و بستر لازم برای‌‌ ترویج و توسعه فرهنگ مطالعه، نهادهای مختلف همچون مدارس، خانواده، كتابخانه‌ها، دولت و نظام آموزشی، ناشران و كتابفروشی‌ها باید با رفع مشكلات موجود، همسو و هم هدف به سمت مشخصی گام بردارند.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code