موضوعات
مازندران

راه‌های مقابله با مدرسه‌هراسی دانش‌آموزان

نویسنده: فروغ پرهوده کارشناس ارشد روان‌شناسی تربیتی
ترس از مدرسه از رایج‌ترین مشکلات کودکان در آغاز سال تحصیلی است که در تمام طیف‌های اجتماعی و سطح هوشی وجود دارد. ترس از مدرسه در هر سنی ممکن است اتفاق بیفتد، ولی در هنگام ورود به پیش‌دبستان و دبستان بیشتر دیده می‌شود و به این معناست که کودک علاقه‌مند به رفتن به مدرسه نیست و به دلایل گوناگون از رفتن به مدرسه امتناع می‌کند....
1396/06/22
ترس از مدرسه از رایج‌ترین مشکلات کودکان در آغاز سال تحصیلی است که در تمام طیف‌های اجتماعی و سطح هوشی وجود  دارد. ترس از مدرسه در هر سنی ممکن است اتفاق بیفتد، ولی در هنگام ورود به پیش‌دبستان و دبستان بیشتر دیده می‌شود و به این معناست که کودک علاقه‌مند به رفتن به مدرسه نیست و به دلایل گوناگون از رفتن به مدرسه امتناع می‌کند.
کودکی که برای نخستین بار به محیط مدرسه وارد می‌شود، در برخورد با محیط جدید و افراد ناآشنا به‌ طور طبیعی کمی استرس و نگرانی دارد. حتی گاهی دانش‌آموزان در سال‌های بالاتر نیز در روزهای اول سال تحصیلی این استرس را دارند، اما این حالت موقتی است و به‌مرور برطرف می‌شود. ولی گاه این ترس و دلهره همچنان ادامه پیدا می‌کند و موجب نگرانی والدین و معلم می‌شود، زیرا وقتی کودک علاقه‌ای برای رفتن به مدرسه ندارد، از درس‌ها عقب می‌افتد و دچار مشکلات تحصیلی می‌شود و همین مسئله رغبتش را به مدرسه کمتر می‌کند. همچنین تعاملات اجتماعی کودک کم می‌شود و زمینه بزهکاری و مشکلات روانی در او افزایش می‌یابد. بنابراین توجه به مدرسه‌هراسی و درمان آن از همان اوایل بروز اهمیت زیادی دارد.
در رفتار بیشتر این کودکان نشانه‌هایی می‌توان دید که بیان می‌کند علاقه‌ای برای رفتن به مدرسه ندارند؛ به این شکل که هنگام رفتن به مدرسه به‌ویژه صبح‌ها دچار مشکلاتی مثل دل‌درد، تهوع، سرگیجه و سردرد می‌شوند و با گریه از والدین می‌خواهند که آن‌ها را به مدرسه نبرند یا درکنارشان بمانند. اما زمانی که قرار می‌شود در خانه بمانند یا وقتی که از مدرسه برمی‌گردند، به ‌طور ناگهانی حالشان خوب و همه‌چیز عادی می‌شود. ضمن این‌که در روزهای تعطیل نیز این مشکلات جسمی دیده نمی‌شود.
کارشناسان معتقدند در این کودکان زمینه ترس، انزواطلبی، خجالتی بودن و نداشتن اعتماد به نفس وجود دارد. برخی نیز معتقدند که هراس از مدرسه از اضطراب جدایی ناشی می‌شود و تاثیر آن به صورت نرفتن به مدرسه بروز می‌کند، به طوری‌ که بیشتر این کودکان ترس و نگرانی مبهمی از احتمال وقوع یک حادثه دارند که با ماندن در کنار خانواده به‌ویژه مادر آرامش می‌یابند.
از عوامل دیگر می‌توان به نبود مهارت‌های ارتباطی و ناتوانی در برقراری ارتباط با گروه همسالان، نداشتن مهارت‌های خودمراقبتی مثل ناتوانی در استفاده از سرویس بهداشتی، وضع مقررات سختیگرانه در خانه و مدرسه، تهدید، تمسخر و زورگویی همکلاسی‌ها، درگیری والدین در خانه، تولد فرزند جدید در خانواده و تغییر مدرسه را عنوان کرد.
برخی از والدین و معلمان گمان می‌کنند که این ترس کودک واقعی نیست و توجهی به او نمی‌کنند یا او را مورد سرزنش قرار می‌دهند که در این صورت مشکل حل نمی‌شود. برای درمان مدرسه‌هراسی ابتدا باید در فضایی آرام و صمیمی با کودک حرف بزنید و او را تشویق کنید همه اتفاقاتی که برایش در مدرسه رخ می‌دهد یا مسائلی را که سبب نگرانی او می‌شود برایتان تعریف کند تا بتوانید علت بی‌میلی او به مدرسه را پیدا کنید‌. آموزش مهارت‌های ارتباطی و بالا بردن سطح تعاملات اجتماعی کودک نیز از راه‌های مؤثر مقابله با مدرسه‌هراسی است.
نکته‌ای که اهمیت زیادی دارد ایجاد یک شبکه حمایتی امن و شاد در مدرسه با کمک معلم برای کودک است. والدین نیز باید به کودک اطمینان دهند که از او حمایت می‌کنند و هر وقت که لازم باشد خود را به کودک می‌رسانند. بهتر است در روزهای نخست سال تحصیلی والدین وقت بیشتری برای کودک بگذارند و اگر لازم است چند ساعتی در مدرسه حضور داشته باشند و به‌مرور از میزان حضور خود در مدرسه بکاهند.
هنگام جدا شدن از کودک به حرف‌هایش گوش کنید و با خوش‌اخلاقی از او جدا شوید و در نظر داشته باشید که نادیده گرفتن ترس کودک و برخوردهای خشونت‌بار مشکل را بیشتر می‌کند. روزهایی که کودک بدون دردسر به مدرسه می‌رود به شکل‌های مختلف او را مورد تشویق قرار دهید. همچنین اجازه ندهید کودک بدون دلیل موجه در خانه بماند و برایش توضیح دهید که رفتن به مدرسه از وظایف اوست و اگر به مدرسه نرود، پیامدهای اجتماعی خوبی برای او نخواهد داشت.
باید توجه داشت که اگر به شکل درست با ترس کودک از مدرسه برخورد نشود، تاثیرات منفی آن تا مدت‌ها می‌تواند بر کودک ماندگار باشد. از این رو مهم است که والدین به کمک اولیای مدرسه با اتخاذ تدابیر مناسب محیط را برای دانش‌آموزان خوشایند کنند تا هم کودکان با آرامش به یادگیری بپردازند و هم والدین از این بابت نگرانی نداشته باشند.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code