موضوعات
مرکزی

عواملی که منابع طبیعی استان را تهدید می‌کند

نویسنده:
خشکسالی پی در پی در ایران و به دنبال آن استان مرکزی منجر به کاهش منابع آبی زیرزمینی شده و این مساله به عرصه‌های منابع طبیعی آسیب‌های جدی وارد کرده است. به همین دلیل هم برخی از مناطق و شهرهای استان مانند خمین به عنوان کانون‌هایی معرفی شده اند که با بحران کم آبی مواجه هستند...
1396/09/14
خشکسالی پی در پی در ایران و به دنبال آن استان مرکزی  منجر به کاهش منابع آبی زیرزمینی شده و این مساله به عرصه‌های منابع طبیعی آسیب‌های جدی وارد کرده است. به همین دلیل هم برخی از مناطق و شهرهای استان مانند خمین به عنوان کانون‌هایی معرفی شده اند که با بحران کم آبی مواجه هستند.
به گزارش فارس، البته به جز این نقاط، دیگر مناطق استان به ویژه مراتع و جنگل‌های آن هم به دلیل کم شدن بارش‌ها در شرایط ناخوشایندی قرار دارند که برای حفظ آنها در برابر بیابانی شدن باید تلاش‌ها و برنامه ریزی‌های ویژه ای صورت گیرد.
برای بررسی این مشکلات و آشنایی با ظرفیت‌های مراتعی استان با «عباس مظفری» کارشناس حوزه منابع طبیعی استان  به گفت و گو نشسته‌ایم که در ادامه می‌خوانید.
  • وضعیت مرکزی در حوزه مرتع و جنگل چگونه است؟
 سهم استان در زمینه جنگل نسبت به کشور زیاد نیست، اما از نظر ایجاد جنگل فعالیت‌های بسیار خوبی انجام شده است.
در سال‌های گذشته طرح‌هایی برای مناطق گردو و چپقلی جنب نیروگاه شازند در راستای ایجاد پارک جنگلی، تلطیف هوا و حفظ ذخایر آبی تصویب شد، اما اجرای این طرح‌ها منوط به امکانات کافی است که تا کنون معطل باقی مانده است.
همچنین در واگذاری مراتع در بخش‌های دامداری و پرونده چرا می‌توان فرصت‌های شغلی ایجاد کرد.
  • مشکلات پیش‌روی منابع طبیعی استان را چه می‌دانید؟
 امروزه با معضلات گوناگونی در حوزه منابع طبیعی مواجه هستیم که می‌توان به کاهش آب‌های زیرزمینی، برداشت‌های اضافی از آب‌های زیرزمینی و انجام کشت‌های اشتباه مانند کشت هندوانه اشاره کرد که در نهایت آب‌های زیرزمینی را دچار مشکل کرده‌اند.به همین دلیل باید به سمت مکانیزمی حرکت کنیم که به توسعه جنگل‌ها و حفظ ذخایر آبی منجر شود.
میانگین بارندگی در استان 289 میلی لیتر است، اما این میزان در برخی از مناطق به 300 تا 400 میلی لیتر نیز می‌رسد که ظرفیت مناسبی برای توسعه باغ‌ها و ایجاد درختکاری محسوب می‌شود.
در حال حاضر در حوزه اعتبارات و امکانات با مشکل مواجه هستیم که اگر تامین شوند زمینه را برای اقدامات مناسب فراهم می‌کند.
با توجه به این‌که کشور رو به خشکسالی حرکت می‌کند با کاهش ذخایر آب‌های زیرزمینی مواجه شده‌ایم و حفر چاه‌های غیرمجاز در استان به منابع طبیعی لطمه وارد می‌کند.
  • با توجه به تدوین برنامه ششم توسعه چه مولفه‌هایی در حوزه منابع طبیعی باید در این برنامه رعایت شود؟
 بهترین پیشنهاد برای برنامه ششم توسعه در بخش منابع طبیعی افزایش سهم سرمایه‌گذاری و اعتبارات در بخش کشاورزی است.متاسفانه سهم بخش کشاورزی در اعتبارات 5 درصد است و بقیه اعتبارات در دیگر بخش‌ها هزینه می‌شود.
تا زمانی که سهم بخش کشاورزی افزایش پیدا نکند با یک رنج مستمر در بخش سرمایه‌گذاری روبه رو خواهیم بود و اگر این بخش حمایت نشود در بخش‌های مختلف منابع طبیعی نیز دچار معضل می‌شویم.
دولت باید سهم ناچیزی را که برای بخش کشاورزی درنظر می‌گیرد محقق کند. این درحالی است که بارها شاهد بوده‌ایم  اعتباراتی به این بخش اختصاص داده شده، اما محقق نشده است. اختصاص منابع نباید روی کاغذ باقی بماند. چرا که با تخصیص به موقع این اعتبارات می‌توان در اجرای طرح‌ها و برنامه‌های بخش کشاورزی توفیق داشت.
در برخی از موارد با اعتبارات ناچیز محقق شده فقط می‌توان برنامه‌های روزانه را پشت سر گذاشت. درحالی که سیاست‌های مناسبی باید در بخش کشاورزی اجرا شود. در این شرایط شاهد آن هستیم که در برخی از موارد در بخش کشاورزی به مباحث زیربنایی مانند جنگل ومراتع  کمتر توجه می‌شود.
براساس آمار ارائه شده از سوی سازمان امور اراضی در هر سال زراعی 10 هزار هکتار زمین کشاورزی با تغییر کاربری مواجه است. براین اساس باید مواظب باشیم تا مرتع، جنگل و یا کشت محصولات تحت شعاع خودکفایی در گندم قرار نگیرد. باید کشاورزان را هدایت کنیم تا مجبور نشوند دست به دامن طبیعت شوند.
هنگامی که دولت به کشاورزان کمک نکند آنها مجبور می‌شوند به جنگل و مراتع دست‌اندازی کنند و در نتیجه با ضرر مواجه می‌شوند.
  •  استقرار معادن چه فواید و معایبی را در بخش منابع طبیعی به دنبال دارد؟
 معادن باید در چارچوب قانون فعالیت کنند. معدن می‌تواند به اشتغال و سرمایه‌گذاری در استان کمک کند. مهم‌ترین مشکلی که در بخش کشاورزی وجود دارد این است که برخی از معادن در حوزه‌های تعیین شده فعالیت نمی‌کنند و یا بهره‌برداری علمی از آنها صورت نمی‌گیرد.
کارکرد معادن بدون علم و رعایت چارچوبی که منابع طبیعی برای آن تعریف کرده ، ضرر رسان است و معادن نیز بهره برداری کافی نخواهند داشت.
معادن باید در چارچوبی که اداره منابع طبیعی برایشان تعریف کرده مستقر شوند و فعالیت کنند. در برخی از مناطق امکان استقرار معدن وجود ندارد، اما شاهد احداث معدن هستیم که به منابع طبیعی آسیب جدی وارد می‌کند.
  •  منابع طبیعی استان از نظر نیروی انسانی چه وضعیتی دارد؟
 بسیاری از نیروهای انسانی شاغل در اداره منابع طبیعی تعدیل شده‌اند و از نظر نیروی انسانی وضعیت مناسبی نداریم.
بیش از 2 میلیون هکتار از اراضی مرتعی و جنگلی در استان باید حفاظت شود، اما برای این امر از نیروی انسانی مناسب و کافی برخوردار نیستیم.
تزریق نیروی انسانی متخصص در منابع طبیعی باید به صورت جدی دنبال شود و نیروهای قراردادی تعیین تکلیف شوند تا بتوانند با آینده‌ای مطمئن‌تر به فعالیت خود ادامه بدهند.
  • سخن پایانی ؟
 باید کمیته یا شورای راهبردی در استان با حضور دستگاه‌های متولی بخش کشاورزی، کشاورزان و متخصصان ایجاد شود و یک سیاست هماهنگ را به صورت جامع در بخش کشاورزی اجرا کنند.
گاهی سلیقه مدیران در بخش کشاورزی از قانون فراتر می‌رود.نباید به گونه‌ای رفتار شود که در یک جا برای تولید محدودیت ایجاد شود و در جای دیگر به عرصه‌های منابع طبیعی تعرض و به نابودی آن منجر شود.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code