موضوعات
کردستان

بارش‌های فراوان هدیه «ال نینو» به كردستان است

نویسنده: آوات یوسفی سنندج- خبرنگار همشهری
در محافل بین‌المللی و جهانی عنوان می‌شود كه امسال كشورمان با پدیده آب و هوایی «ال نینو» مواجه می‌شود و عده بسیاری از كارشناسان داخلی نیز بر این باورند كه با شدت یافتن این پدیده، احتمال بروز بارندگی‌های شدید و سرما بیشتر می‌شود...
1394/08/25
در محافل بین‌المللی و جهانی عنوان می‌شود كه امسال كشورمان با پدیده آب و هوایی «ال نینو» مواجه می‌شود و عده بسیاری از كارشناسان داخلی نیز بر این باورند كه با شدت یافتن این پدیده، احتمال بروز بارندگی‌های شدید و سرما بیشتر می‌شود.
هرچند خبر وقوع بارش زیاد در كشور و كردستان بسیاری را خوشحال می‌كند، اما گفته می‌شود ال‌نینو ممكن است محدودیت‌هایی ایجاد كند و به همین دلیل نیز درسال جاری باید با تدابیر و تمهیدهای لازم، این مشكلات را به حداقل رساند.
با این حال مسئولان كردستانی معتقدند كه زمستانی معمولی برای كردستان در راه است و ال‌نینوی قوی روی اقیانوس آرام، بر میزان بارش‌ها تأثیر مثبتی دارد و مشكلی ایجاد نمی‌كند.

پیش‌بینی قطعی شرایط جوی ممكن نیست
مدیركل هواشناسی كردستان پیش‌بینی قطعی شرایط جوی به‌ویژه برای طولانی مدت را در علم روز دنیا تقریبا ناممكن می‌داند و می‌گوید: با توجه به شكل‌گیری پدیده ال‌نینو در اقیانوس آرام و تغییر روند حركت هوای مرطوب این اقیانوس به سوی ایران، پاییز و زمستان پربارانی برای این منطقه پیش‌بینی شده است.
«محمد طالب حیدری» اقیانوس آرام را دربرگیرنده بیش از 33‌درصد از آب كل جهان می‌داند و می‌افزاید: این حجم عظیم آب قطعا تأثیرات جهانی دارد. در شرایط عادی، در استوای این اقیانوس وزش بادها از سمت غرب به شرق است، اما به دلایلی این وزش تغییر كرده و از آسیا به سمت آمریكا حركت می‌كند كه به این تغییر جهت در اصطلاح «ال‌نینو» به معنی «پسربچه» گفته می‌شود.
حیدری با بیان اینكه «ال‌نینو» و«لانینا» پدیده‌‌هایی بزرگند كه روی مناطق حاره‌ای اقیانوس آرام شكل می‌گیرند، تأثیرات پدیده ال‌نینو را در درجه نخست روی استرالیا و بعد هم بر سایر نقاط دنیا می‌داند.
وی عنوان می‌كند: تغییر جهت وزش بادهای اقیانوس آرام و شكل‌گیری پدیده ال‌نینو، سبب تغییر توزیع فشار و بارش در منطقه و محدوده اطراف اقیانوس آرام می‌شود.
وی با اشاره به پیش‌بینی زمستانی معمولی در كردستان در سال جاری، می‌گوید: با وجود رسانه‌ای شدن موضوع ال‌نینوی قوی روی اقیانوس آرام، این پدیده دلیلی بر ایجاد زمستانی سخت نیست و فقط می‌تواند روی میزان بارش‌ها اثرات مثبت داشته باشد.
حیدری تصریح می‌كند: ال‌نینو در واقع اثر غیرمستقیم داشته است و فقط با تأثیر روی سایر دورپیوندها، مقدار و توزیع زمانی و مكانی بارش و دما را متاثر می‌كند.

سدسازی بر دجله و فرات؛ بلای جان كردستانی‌ها
مدیركل هواشناسی كردستان ساخت سد روی رودخانه دجله و فرات را سبب ایجاد بسیاری از مشكلات زیست‌محیطی و وارد آمدن لطمه‌های شدید اكوسیستمی در منطقه می‌داند و می‌گوید: درگذشته طغیان این رودخانه‌ها برای وضع جوی و آب و هوایی كردستانِ ایران بسیار مؤثر و مفید بود، اما اكنون این‌گونه نیست.
حیدری با اشاره به خشك شدن اراضی عراق و از بین رفتن رطوبت هوا در این كشور به دلیل ساخت سدهای متعدد روی رودخانه دجله و فرات ازسوی تركیه و همچنین كاهش فعالیت‌های كشاورزی در این كشور، می‌افزاید: با توجه به روند حركت هوا از غرب به شرق، توده هوایی كه به ایران وارد می‌شود از عراق می‌گذرد كه در گذشته رطوبت هوا در عراق را با خود می‌آورد و سبب بارندگی در كردستان و استان‌های غربی ایران می‌شد.
وی ادامه می‌دهد: این موضوع درحالی است كه در سال‌های اخیر رطوبت هوا جای خود را به گرد و خاك ناشی از خشك شدن اراضی این اقلیم داده است.
حیدری ایجاد مشكلات تنفسی ناشی از ورود توده‌های هوای حامل گرد و خاك از عراق به كشورمان را خطرات ناشی از این پدیده می‌داند و می‌افزاید: ذرات گرد و غبار وقتی وارد توده‌های هوای مرطوب می‌شوند، از تشكیل ابر و بارور شدن ابرها جلوگیری می‌كنند و بر كاهش میزان بارندگی تأثیر می‌گذارند.

دولت‌های منطقه باید باهم درتعامل باشند
مدیركل هواشناسی كردستان از دست دادن منابع رطوبتی در كشورهای همسایه را دلیل كاهش بارندگی‌ها درسال‌های اخیر می‌داند و می‌گوید: بسته شدن بخش زیادی از آب رودخانه فرات روی عراق ازسوی تركیه، مانع طغیان این رودخانه شده است و به همین دلیل نه‌تنها هیچ تالاب جدیدی شكل نمی‌گیرد، بلكه تالاب‌هایی نیز كه در گذشته از این 2رودخانه تغذیه می‌شدند، خشك شده و كف همین تالاب‌های خشك شده، به اقیانوسی بزرگ از گرد و غبار برای ایران تبدیل شده است.
حیدری تغییرات جوی را در ایران متأثر از تغییرات آب و هوایی در عراق می‌داند و می‌افزاید: دلیل اصلی این موضوع، تأثیر سوء‌ ساخت سدهای متعدد در تركیه است كه آب و هوای منطقه را تحت تأثیر قرار داده است.
وی موضوع كاهش بارندگی‌ها در كردستان به دلیل تغییرات اقلیمی عراق را درحد نظریه‌ای می‌داند كه كارشناسان درحال تحقیق بیشتر روی آن هستند.حیدری ادامه می‌دهد: هوا مرزی ندارد و برای عبور تحت فرمان هیچ كشوری نیست. به همین دلیل منافع كل منطقه در این است كه كشورهای همسایه با یكدیگر تعامل مثبتی داشته باشند.

عوارض گرد و غبار
این مسئول ایجاد گرد و غبار در عراق را علاوه بر بروز مشكلات متعدد برای مردم این كشور سبب بروز عوارض و مشكلات مختلف برای مردم ایران و تركیه و سوریه می‌داند و می‌گوید: تعامل مثبت میان دولت‌های منطقه در حوزه محیط‌زیست حركتی كاملا منطقی و ضروری است.
حیدری با بیان اینكه بیش از 90درصد از آب رودخانه فرات از منابع آبی در تركیه و 10درصد آن در سوریه تأمین می‌شود و عراق فقط مصرف‌كننده است، می‌افزاید: با توجه به اینكه هزار سال است مردم عراق از این آب بهره ‌برده‌اند، از هر ‌زاویه ای كه به این موضوع نگاه شود، مردم این كشور هم برای استفاده از این آب حقی دارند.
وی بسته شدن هر ‌سد را سبب از بین رفتن زندگی طبیعی رودخانه می‌داند و ادامه می‌دهد: اكنون در جنگ میان 3كشور عراق و تركیه و سوریه برسر آب، ایران در حال صدمه خوردن است و با وجود اینكه این صدمه‌ها جدی هستند، اما ازنظر حقوق قابل دفاع نیست.
حیدری با اشاره به درگیر بودن بیش از 10 تا 15میلیون نفر از جمعیت ایران با اثرات سوء‌پدیده گرد وغبار اظهار می‌كند: باید حقوقی بین‌المللی برای تالاب‌های عراق از محل رودخانه فرات در نظر گرفته شود تا به این‌ترتیب از صدمه‌های ناشی از خشك شدن آنها در منطقه جلوگیری شود.



مکث
تالاب‌های عراق احیا شود
مدیركل هواشناسی كردستان احیای تالاب‌های موجود در عراق را ازنظر اقتصادی و به‌ویژه پایداری اكوسیستم كل منطقه بسیار مؤثر می‌داند.
حیدری اظهار می‌كند: بارش در كردستان ازطریق منابع رطوبتی وارد شده و از سمت غرب و جنوب غربی كشور شامل عراق، مدیترانه، دریای احمر و اقیانوس هند تأمین می‌شود.
وی وضع فیزیكی و كوهستانی منطقه كردستان را سبب تشدید و تقویت بارش‌ها می‌داند و می‌افزاید: وقتی توده هوایی وارد این منطقه می‌شود و با كوهستان‌های آن برخورد می‌كند، صعود از آن كوهستان تنها راه ادامه روند حركتی آن است كه همین صعود سبب سردتر شدن این توده رطوبتی و درنهایت تبدیل آن به ابر و افزایش و تقویت میزان بارش می‌شود.
حیدری رودخانه‌هایی مانند «سیروان»، «كارون» و حتی دجله و فرات را حاصل رشته كوه‌های زاگرس می‌داند و تصریح می‌كند: اگر كوه‌های زاگرس وجود نداشت، قطعا این رودخانه‌ها و بسیاری دیگر از چنین رودخانه‌هایی هرگز ایجاد نمی‌شد.





ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code