موضوعات
کیش

وقتی حصر، شرمنده فاتحان خرمشهر شد

نویسنده: امل درویش خبرنگار
سوم خرداد 1361 است؛ شهرِ خون و قیام پس از 578 روز اشغال و نبرد، دیگر خونین‌شهر نیست. دشت خونی كه از جانفشانی هزاران تن بر جا مانده، حالا محل پایكوبی و جشن و سرور رزمندگان و مردم ایران است...
1396/03/03
سوم خرداد 1361 است؛ شهرِ خون و قیام پس از 578 روز اشغال و نبرد، دیگر خونین‌شهر نیست. دشت خونی كه از جانفشانی هزاران تن بر جا مانده، حالا محل پایكوبی و جشن و سرور رزمندگان و مردم ایران است. زنگِ خبرِ شعف‌انگیز‌ِ آزادی سرزمینِ در خون آرمیده‌مان در گوش جهانیان نیز به صدا درآمده است. خبر حماسه‎ای كه جهان‌آراها و فهمیده‌ها به خاطرش اكنون دیگر نیستند.
فتح خرمشهر یکی از وقایع تاریخی بزرگ ایران است كه نه تنها به دلیل بازگرداندن خرمشهر به ایران، بلكه به دلیل اتحاد و همبستگی مردم از جای جای ایران و بازگرداندن افتخار و غرور ملی به حماسه‌ای كم‌نظیر در دنیا بدل شده است؛ حماسه‌ای كه به انقلاب اسلامی مردم ایران اعتباری دوباره بخشید.
 
سال 1359...
از انقلاب 57 تنها حدود یك سال و نیم بیشتر نگذشته است كه سوء‌استفاده از وضعیت شلوغی ایران درپی انقلاب اسلامی، برخی را جسور می‌كند و حاصل آن، ایجاد جنگی بزرگ و وسیع به وسعت هزار كیلومتر می‌شود كه صدام‌حسین بعثی بر كشورمان تحمیل می‌كند. كشور انقلابی ما در شرایط جنگی نابسامان‌ می‌شود. دیدگاه جهان مستكبر از شرق تا غرب در وجوه مختلف از جمله وجوه اقتصادی، جانبدارانه به نفع دشمن است و فكرشان این است كه «طولی نخواهد كشید تا در همین روزهای نزدیك، انقلاب اسلامی ایران سقوط كند»؛ آرزویی كه به خاطرش دشمن تا بن دندان مسلح شده‌ است.

 اینجا خرمشهر است
اینجا خرمشهر است. درست نقطه صفر مرزی. از 17 شهریور 1359 درگیری‌های جنگی شروع شده است. سایه شوم جنگ بر خرمشهر افتاده است. خاك است و خون. 45 روز از جنگ می‌گذرد و قسمت اعظمی از خرمشهر به تصرف نیروهای بعثی درآمده است. تیر و تركش و خمپاره، باران آتش است كه بر سر مردم فرود می‌آید. 20 شهریور 1359 اما شهر كاملا جنگ‌زده است؛ خاك آمیخته با دود بر تن شهر نشسته، حالا خرمشهر، «خونین شهر» است. سپاه خرمشهر دستور دارد مناطق مرزی را از سكنه خالی كند. 31 شهریور است و تنها نیروهای مسلح و نیروهای مردمی خرمشهر برای دفاع در شهر حضور دارند. نیروهای مدافع آموزش‌دیده و پدافندی اندك‌اند. نیروهای انقلابی و مردمی بدون تجهیزات توپخانه‌ای و زرهی سرسختانه زیر آتش جنگ مقاومت می‌كنند. اتكای جبهه نبرد در سمت ما تنها متكی به عملیات نیروی هوانیروز است.
 
سقوط خرمشهر
روزهای 31 شهریو و یكم مهرماه، عراق از سوی شلمچه به درون شهر در حال پیشروی است. یكم مهرماه است و نیروهای عراقی با رسیدن به حاشیه شهر خرمشهر با مقاومت مردمی روبه‌رو شده‌اند؛ مقاومتی كه بیش از یك ماه عراقی‌ها را با وجود ادوات جنگی مجهز و نیروهای پیاده، پشت درهای شهر ناكام گذاشته است. تا اینكه در جنگی نابرابر با لشكرهای مستقر و مجهز و نیروهای تازه نفس بعثی‌ها در جبهه خرمشهر، جنگ تن به تن به كوچه و پس كوچه‌های شهر می‌رسد و كوچه به كوچه نیروهای ایرانی را به عقب می‌راند و سرانجام خرمشهر سقوط می‌كند. بخش جنوبی شهر خرمشهر و جزیره آبادان در محاصره مانده و به تصرف دشمن بعثی در نیامده است. مقاومت همچنان در جبهه‌های نبرد در آبادان و خونین شهر ادامه دارد و سرانجام حصر آبادان و بخش شمالی خرمشهر در عملیات ثامن‌الائمه شكسته می‌شود.
 
خرمشهر در تصرف بعثی‌ها
از آبان 1359 تا 1361، 19 ماه است كه عراقی‌ها با شعار «جئنا لنبقی» در خرمشهر آزادانه و بی قید قدم زده و قهقهه‌زنان سیگار دود می‌كنند. تا جایی كه «صدام» فرمانده نیروهای بعثی تبلیغات وسیعی در سطح جهان انجام داده است و اكنون ادعای صاحبخانه بودنش را در بوق و كرنای جهانیان كرده است. رسانه‌های غربی یكی پس از دیگری به نقل از او می‌نویسند: «اگر توان بازپس‌گیری خرمشهر را داشتند، كلید بصره را به آنها می‌دهم. »
اما در این سوی نبرد، حضور پرشور و خودجوش نیروهای مردمی به آمادگی، تقویت و بازسازی روحیه نیروهای مسلح كمك می‌كند تا پس از یك سال، چند عملیات كلیدی جنگی یكی پس از دیگری قوت بگیرد. در یكی از همین عملیات‌ها با نام «فتح‌المبین» حدود 20 هزار نفر نیروی بعثی به اسارت ایران درمی‌آیند. با این وجود همچنان در نگاه جهان استكبار، بُرد در جنگ نابرابری كه بین جمهوری اسلامی ایران و عراق در جریان است با صدام است.
 
عملیات آزادسازی خرمشهر
اردیبهشت است و نیروهای مسلح عملیات را با عبور از رودخانه كارون شروع كرده‌اند. پس از آن به سمت جاده خرمشهر – اهواز حركت می‌كنند؛ دژ مستحكمی با مهندسی و تدابیر جنگی كم‌نظیر كه به محاصره این جاده و بازپس‌گیری آن می‌انجامد. در مرحله دوم عملیات، خطوط مرزی از طلائیه تا شلمچه با موفقیت محاصره می‌شود. و در مرحله آخر محاصره خرمشهر و ورود به آن این عملیات را به عملیاتی ماندگار در ذهن جهانیان بدل می‌كند.
عملیات سرنوشت‌ساز بیت‌المقدس، به دلیل اطلاعات دقیق و نوع طراحی‌های متنوع به اهداف خود می‌رسد و سرانجام عراقی‌ها را غافلگیر می‌كند. دور تا دور عراقی‌ها را آب و آتش فرا گرفته است. برخی از نیروهای عراقی به رودخانه می‌زنند و در نهایت كشته می‌شوند و برخی منتظر می‌مانند تا سرنوشت، مرگ یا اسارت را برایشان رقم بزند. 2 خرداد 1361 است و خرمشهر آزاد می‌شود.
 
حماسه سوم خرداد از نگاه جهانیان
به عقیده سرهنگ «عبدالمجید عقیلی» رئیس هیأت رزمندگان خرمشهر، عملیات آزادسازی خرمشهر به لحاظ ملی یك عملیات تاثیرگذار بر افكار جهانیان بوده و هست. شورای امنیت و سازمان ملل حقانیت ایران و ظلم واردشده به ایران را قبول نداشتند، اما بالاخره گوششان شنوا شد.
سرهنگ عقیلی كه فرماندهی سپاه را در كارنامه خدمات خود دارد، به همشهری می‌گوید: شكست بعثی‌ها، نتیجه تزلزل دفاعی و حامیانشان بود. فتح خرمشهر به لحاظ سیاسی، حوزه بین الملل، حوزه دفاعی و افزایش روحیه ملی مثل دوران فتح اسلام بود. عراق با آن همه تبلیغات و شعار داشتن ۱۹ هزار و ۶۰۰ افسر و درجه‌دار و سرباز، ۱۶ هزار كشته و مجروح را در خرمشهر متحمل شد. این كارشناس نظامی می‌گوید: حماسه سوم خرداد از آن جهت قابل تأمل است كه این عملیات با محدودیت‌های تسلیحاتی، گرمای شدید و توان ناكافی نیروها به نتیجه رسید و ۵۸۶۰ كیلومترمربع از خاك ایران آزاد شد و عراق و حامیانش را دچار تردید كرد.

   آزادی خرمشهرباعث اعتبار ایران شد
سردار «حسن سواریان» از مسئولان وقت سپاه خرمشهر نیز در گفت‌وگو با همشهری در خصوص عملیات آزادسازی خرمشهر می‌گوید: بعد از عملیات آزادسازی خرمشهر، جمهوری اسلامی ایران در جهان به یكباره اعتبار یافت. پیش از آن، پس از انقلاب اسلامی قراردادهایی كه بین كشور ایران و كشورهایی چون فرانسه، آلمان، ژاپن و غیره منعقد شده بود، فسخ شد، چون كشور ما از دیدگاه دنیا بی‌ثبات و ورشكسته به شمار می‌رفت.
این پژوهشگر مسائل جنگ اظهار می‌كند: جهان پس از تبلیغات گسترده خود مبنی بر آشفتگی و بی‌ثباتی جمهوری اسلامی ایران به خصوص در ناتوانی در بازپس‌گیری زمین‎های خود، هنگامی كه دیدند ایرانیان با دست‌های خالی در برابر دشمنی جهانی، موفق به بازپس‌گیری سرزمین خود شدند و نمی‌توانند یك وجب از خاك ایران را در تصرف دائم خود در بیاورند، موضع خود را عوض كردند و دیدگاه خود را پس گرفتند. تا جایی كه قدرت و توان نظامی ما توانست به حركت اقتصادی ایران نیز جهش چشمگیری بدهد و وضعیت سیاسی ایران هم مستحكم شد.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code