موضوعات
خوزستان

سد گتوند همچنان بلاتکلیف است

نویسنده: رسول عوده‌زاده/ اهواز- خبرنگار
سد «گتوند» یکی از بزرگ‌ترین سدهای ایران روی رودخانه کارون در جنوب غربی ایران است. این سد در فاصله ۳۸۰ کیلومتری از ریزشگاه رودخانه کارون، در فاصله ۲۵ کیلومتری شمال شهرستان شوشتر و در ۱۰ کیلومتری شمال شرقی شهر گتوند در استان خوزستان قرار دارد...
1396/09/12
سد «گتوند» یکی از بزرگ‌ترین سدهای ایران روی رودخانه کارون در جنوب غربی ایران است. این سد در فاصله ۳۸۰ کیلومتری از ریزشگاه رودخانه کارون، در فاصله ۲۵ کیلومتری شمال شهرستان شوشتر و در ۱۰ کیلومتری شمال شرقی شهر گتوند در استان خوزستان قرار دارد.
به گزارش ایرنا، مخزن دریاچه این سد 4 میلیارد و ۵۰۰ میلیون متر مکعب است و عملیات اجرایی طرح آن در سال ۱۳۷۶ آغاز شد و در دولت دهم به بهره‌برداری رسید.در این میان به اعتقاد کارشناسان، احداث سد گتوند یک فاجعه زیست‌محیطی بود و از همان ابتدای ساخت آن بسیاری از اساتید حوزه آب و زمین‌‌شناسی خواستار توقف روند اجرا و ساخت آن شدند. آنها علت مخالفت خود را وجود تپه نمکی گچساران اعلام کردند که در امتداد مخزن این سد وجود داشت.بعد از مخالفت‌های زیاد و رسانه‌ای شدن موضوع، مسئولان درصدد رفع مشکل بر‌آمدند و بر این اساس چند پیشنهاد مطرح شد که یکی از آنها ایجاد «پتوی رسی» در سد بود.
بر این اساس، کار ایجاد پتوی رسی انجام شد و سد با حضور رئیس جمهوری وقت به بهره‌برداری رسید، اما هنوز چند روز از آبگیری سد نگذشته بود که شکاف‌هایی در پتوی رسی به وجود آمد و راه ورود نمک سازند گچساران به آب سد هموار شد.
نتیجه این کار، شور شدن آب کارون و از بین رفتن بیش از ۴۲۰ هزار هکتار از مزارع محصولات متنوع از قبیل گندم، ذرت و نیشکر است که ادامه این روند کشاورزی را در منطقه نابود خواهد کرد.
چندی پیش «مهدی زارعی» مشاور مطالعات زیست‌محیطی مخزن سد گتوند در جلسه‌ای با اشاره به انحلال 20 سانتی‌متر از معادن نمک منطقه در مخزن سد گتوند گفت: این میزان بیش از 21 میلیون تن نمک از سازند گچساران را وارد مخزن سد گتوند کرده که 86 درصد این نمک بر اثر انحلال مستقیم سازند گچساران بوده است.
با روی کار آمدن دولت یازدهم و با توجه به اهمیت موضوع، تعیین تکلیف سد گتوند در دستور کار دستگاه‌های متولی قرار گرفت و بعد از برگزاری نشست‌های متعدد، دانشگاه تهران به عنوان متولی علمی برای ارائه بهترین پیشنهاد انتخاب شد.
بر این اساس، پیشنهادهای زیادی مطرح شد که دو مورد از آنها از جمله مدیریت مصرف و انتقال آب به حوضچه‌های تبخیری به عنوان بهترین گزینه مد نظر قرار گرفت که البته این دو نیز مورد تایید اساتید محیط زیست واقع نشد. با این همه چند روزی است که خبری در فضاهای مجازی دست به دست می‌شود مبنی بر اینکه کار اجرایی سد گتوند در سکوت کامل خبری آغاز شده است.

کاری آغاز نشده است
اما «مسعود تجریشی» معاون محیط‌زیست انسانی سازمان محیط‌زیست کشور در گفت‌وگو با ایرنا تأکید کرد که این خبر صحیح نیست و کاری آغاز نشده است.
وی گفت: پیش از آغاز هر اقدامی در مورد سد گتوند به عنوان یک پروژه ابتدا باید درخواست شروع کار به سازمان حفاظت محیط‌زیست کشور ارسال شود تا نظر سازمان در مورد اجرا یا عدم اجرای آن لحاظ شود، مگر اینکه مدیریت بهره‌برداری از مخزن باشد که نیازی به ارسال به سازمان محیط‌زیست ندارد.
تجریشی تأکید کرد: اگر قرار باشد حوضچه‌های جدیدی ایجاد یا خط لوله جدیدی کشیده شود که بخواهد آب را انتقال دهد، باید پیش از آغاز به سازمان محیط‌زیست ارسال شود، اما تاکنون چنین چیزی ارسال نشده و با توجه به مستندات و آنچه به سازمان آمده، فعلا هیچ برنامه‌ای برای اقدام مدیریتی و ادامه اجرای این سد به سازمان محیط‌زیست اعلام نشده است.

سد گتوند فعلا بلاتکلیف است
معاون محیط‌زیست انسانی سازمان محیط‌زیست کشور در پاسخ به اینکه ممکن است کار را بدون اطلاع سازمان محیط‌زیست آغاز کرده باشند گفت: قانون گفته است هیچ طرحی قبل از گرفتن مجوز سازمان محیط‌زیست اجازه شروع ندارد. وزارت نیرو هم جزو وزارتخانه‌هایی نیست که پروژه‌ها را بدون اطلاع سازمان محیط‌زیست آغاز کند، چون می‌داند که مشکل‌ساز خواهد شد. بنابراین هیچ اقدامی شروع نشده است. اگر هم بخواهد اقدامی شروع شود، در سازمان برنامه و بودجه متوجه آن می‌شویم.
وی گفت: سد گتوند فعلا بلاتکلیف است. براساس گزارش‌های داده شده، وزارت نیرو باید یک گزینه را انتخاب می‌کرد و بعد مشاور می‌گرفت، اما تا جایی که با مجری سد گتوند صحبت کردم، هنوز پاسخ مشخصی از لحاظ ادامه کار از سوی وزارت نیرو داده نشده است.

سازوکار مشخصی تعیین نشد
به گفته تجریشی، حدود 2 سال پیش سازمان برنامه و بودجه، دانشگاه تهران را انتخاب کرد تا با دستگاه‌های اجرایی در خصوص تعیین تکلیف سد گتوند نشست داشته باشد تا به گزینه‌های مناسبی در خصوص تعیین تکلیف سد گتوند برسند و گزینه ارجح را به سازمان برنامه و بودجه ارائه دهند، اما سازوکار مشخصی تعیین نشد تا به سرانجام برسد.
معاون محیط‌زیست انسانی سازمان محیط‌زیست کشور افزود: البته دانشگاه تهران می‌گوید ما کار خود را انجام داده و نتیجه را به سازمان برنامه و بودجه ارائه کرده‌ایم و این سازمان هم گفته است که با وزارت نیرو نشست داشته باشید. از سوی وزارت نیرو هم تاکنون خبری نشده است؛ یعنی هیچ کاری نکرده‌اند و سد همچنان بلاتکلیف مانده است.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code