موضوعات
خوزستان

جوابیه

زهاب نیشکر خطری برای تالاب شادگان ندارد

نویسنده:
در پی انتشار گزارشی با تیتر «نیشکر تالاب شادگان را شور کرد» در 16مرداد سال جاری در روزنامه همشهری خوزستان، شرکت توسعه نیشکر جوابیه‌‌‌ای برای این روزنامه ارسال کرده که عیناً در زیر درج می‌شود...
1396/07/19
در پی انتشار گزارشی با تیتر «نیشکر تالاب شادگان را شور کرد» در 16مرداد سال جاری در روزنامه همشهری خوزستان، شرکت توسعه نیشکر جوابیه‌‌‌ای برای این روزنامه ارسال کرده که عیناً در زیر درج می‌شود.
پیرو درج مطلبی تحت عنوان «نیشکر تالاب شادگان را شور کرد» مورخ 16مردادماه ۱۳۹6 در روزنامه همشهری خوزستان، موضوعاتی در خصوص صنعت نیشکر منتشر شده است که توضیحات ذیل جهت روشن شدن ابعاد این موضوعات و ارائه تصویری دقیق‌تر از صنعت نیشکر جهت درج در آن روزنامه ارسال می‌شود.
1. تمامی پساب‌های نیشکر که از چرخه فعالیت‌های صنعتی خارج می‌شوند، در هفت تصفیه‌خانه فاضلاب‌های صنعتی این شرکت تصفیه شده و مجدداً وارد چرخه آبیاری مزارع و فضای سبز می‌شوند، اما اگر منظور انتقال زهاب نیشکر به رودخانه کارون است، باید گفت که در تالاب نیشکر (محل تخلیه این زهاب) که این زهاب به آنجا منقل می‌شود، تمامی اراضی لم یزرع با درجه شوری بسیار بالا بوده که طی سال‌ها و بلکه قرن‌ها بنا بر اسناد معتبر تاریخی هیچ گونه زراعتی در آنها نمی‌شده. لذا به تشخیص مسئولین نیروهای مسلح و مسئولین سیاسی و اجتماعی استان، این منطقه به دلیل کارکردهای امنیتی مناسب انتقال زهاب تشخیص داده شد و با انتقال این زهاب، اکوسیستمی انسان‌ساز ایجاد شد که در حال حاضر علاوه بر کارکردهای مدنظر نیروهای مسلح، دارای پتانسیل صیادی بوده و همچنین از تبدیل شدن بخش مهمی از اراضی لم یزرع به کانون گرد و غبار جلوگیری کرده است.
از طرف دیگر در خصوص طرح ساماندهی زهاب 350هزار هکتار از اراضی کشاورزی کل خوزستان که بنا بود با مشارکت شرکت توسعه نیشکر، سازمان آب و برق خوزستان و وزارت نفت صورت پذیرد، به آگاهی می‌رساند که شرکت توسعه نیشکر تنها شرکتی است که تمامی تعهدات خود در این زمینه را به انجام رسانده و ایستگاه پمپاژی با ظرفیت ده متر مکعب در ثانیه به منظور انتقال کلیه زهاب‌های کشاورزی غرب کارون (مربوط به کل فعالیت‌های کشاورزی منطقه) ایجاد کرده است.
اما حرکت به سمت مبارزه صددرصد بیولوژیکی با مهم‌ترین آفت ساقه‌خوار نیشکر و حذف کامل موادشیمیایی در فرایند این مبارزه، بخشی از فعالیت‌های زیست‌محیطی شرکت محسوب می‌شود و در خصوص ورود زهاب به تالاب شادگان نیز باید گفت: اگرچه بخشی از زهاب‌های نیشکر به تالاب شادگان می‌ریزد، اما این کار با مجوز سازمان محیط‌‌ زیست و به دلیل کمبودهای ناشی از خشکسالی و عدم تامین حقابه صورت می‌گیرد و شرکت این آمادگی را دارد که اگر تشخیص داده شود که زهاب کشت و صنعت‌های این شرکت برای تالاب شادگان خطر محیط زیستی دارد، در کمتر از 48 ساعت از ریختن آن به تالاب جلوگیری کند، ولی به گفته مسئولان محیط زیست، تالاب شادگان زنده به زهاب کشت و صنعت‌های شرق این شرکت است.
یادآور می‌شویم که با هزینه انجام شده برای احداث کانال انتقال زهاب نیشکر به سمت خوریات و دریا، امکان حذف زهاب از تالاب شادگان وجود دارد، ولی مسئولین ذی‌ربط اصرار به جاری کردن زهاب واحد‌های سه‌گانه شرق این شرکت به تالاب یادشده را دارند.
به هرحال باید به این نکته توجه شود که زهاب کشاورزی پیامدی غیرقابل‌کنترل برای اکوسیستم نیست؛ به خصوص در کشت نیشکر که از روش‌های کنترل بیولوژیکی و عمدتاً روش‌های همخوان با اکوسیستم استفاده می‌شود. می‌توان از زهاب‌ها بهره‌برداری مناسبی کرد. راندمان تولید 4 تن در هکتار گندم با استفاده از زهاب نیشکر نتیجه همین بهره‌برداری مناسب است و می‌توان به بهره‌گیری از شیوه‌های مناسب علمی و در همکاری با محققان از پیامدهای غیرقابل‌کنترل، به نفع توسعه پایدار و متوازن - با در نظر گرفتن شرایط زیست‌محیطی - بهره برد و امید است با همکاری همه محققان و علاقه‌مندان عرصه کشاورزی با نقد علمی، بتوان تنگناها را تبدیل به فرصت کرد تا بهره‌برداری از منابع ملی همچون آب و شرایط زیست اقلیمی کشور به بهترین نحو ممکن شود.
2. در بخش دیگری از مطلب، صنعت نیشکر آلاینده محیط‌‌ زیست معرفی شده که به استحضار می‌رساند مطالعات کارشناسی و محیط زیستی شرکت توسعه نیشکر حدود ده سال قبل از قانونی شدن امر ارزیابی‌های اثرات زیست محیطی (EIA) صورت پذیرفته و این مطالعات به دلیل نقش آنها در احیای اراضی و وضعیت آب و خاک همواره از اهمیت زیادی برخوردار بوده و با توجه به اینکه بهره‌برداری از نیشکر همواره با اکوسیستم زنده سر و کار دارد، لذا مطالعات زیست محیطی در حوزه نیشکر، مطالعاتی نیستند که یک بار برای همیشه انجام گیرند. بنابراین در توسعه نیشکر ترتیبی اتخاذ شده است که به طور مرتب مطالعات محیط زیستی زیر نظر کارگروه محیط‌‌ زیست شرکت توسعه نیشکر متشکل از کارشناسان محیط‌‌ زیست و مدیران شرکت و سایر متخصصان پیگیری و روزآوری شود. نتیجه این مطالعات، حذف کامل زهاب نیشکر از رودخانه کارون به گونه‌ای است که در جنوب خوزستان حتی یک قطره زهاب نیشکر هم به کارون وارد نمی‌شود.
3. در خصوص میزان مصرف آب در کشت نیشکر باید گفت که در بررسی وضعیت تولید هر محصول کشاورزی، نخست باید نگاهی جامع به مجموعه نهاده‌ها و پارامترهای مهم و تأثیرگذار در تولید آن محصول انداخت و سپس مجموعه تولیدات آن گیاه را با توجه به مصرف پارامترها ارزیابی و نتیجه‌گیری کرد. اگر به آمار اتکا می‌کنیم، باید تحلیل آماری خود را متکی به بررسی همه پارامترهای تاثیرگذار بدانیم. اگر میزان مصرف آب، تنها متغیر ماست، باید مجموعه متغیرهای وابسته خود را نیز تعریف کنیم. آنگاه است که می‌توان معادله سود و زیان خود را بر مبنایی درست استوار کنیم. لذا اگر ما میزان مصرف آب را برای نیشکر مطالعه کنیم، متوجه خواهیم شد که تولیدات حاصل از نیشکر به طور معناداری قابل مقایسه با سایر تولیدات کشاورزی نیستند.
مطالعه علمی که در خصوص میزان مصرف آب در الگوی کشت کشاورزی خوزستان شده، نشان می‌دهد که به ازای هر متر مکعب آب مصرفی، نیشکر 2/1 کیلوگرم ماده خشک تولید ‌می‌کند، در حالی که در متوسط الگوی کشت محصولات استان خوزستان به ازای هر متر مکعب آب مصرفی، تنها 487/0 کیلوگرم ماده خشک تولید می‌شود. لذا تولید ماده خشک نیشکر به ازای هر واحد آب مصرفی 8/2 برابر سایر محصولات استان خوزستان است.
پس اگر هدف از مصرف بهینه آب رسیدن به بیشترین راندمان تولید است، این مورد در خصوص نیشکر به وجهی غیرقابل مقایسه محقق می‌شود. از سوی دیگر، از نظر ارزش اقتصادی مجموعه تولیدات حاصل از نیشکر نیز غیرقابل رقابت است و نباید فراموش کرد که نیشکر به ازای هر واحد آب مصرفی، زنجیره‌ای از تولیدات شامل؛ شکر، MDF، خوراک دام، الکل، خمیرمایه نان، کود کمپوست و کود آلی را محقق می‌کند و پتانسیل تولید ده‌ها محصول دیگر را نیز فراهم می‌کند.
 حسین محمدزاده
 مدیر روابط عمومی شرکت توسعه نیشکر و صنایع جانبی



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code