موضوعات
خوزستان

جنگ آتش برای تالاب‌خواری

نویسنده: رسول عوده‌زاده اهواز- خبرنگار
این روزها حال تالاب میانگران ایذه ناخوش است. یک بار خبر از بی‌آبی و حفر چاه‌های متعدد می‌رسد...
1396/06/22
این روزها حال تالاب میانگران ایذه ناخوش است. یک بار خبر از بی‌آبی و حفر چاه‌های متعدد می‌رسد و یک بار هم آتش‌سوزی‌های سریالی و تخلیه فاضلاب در آن، به طوری که در شب‌های گذشته برای پنجمین بار در ماه اخیر تالاب میانگران ایذه طعمه حریق شد. تالاب ‌میانگران در شمال شهرستان ایذه، در 3 سال اخیر افراد سودجو‌ برای تصرف بخش‌هایی از محدوده آن بارها ‌اقدام به ایجاد آتش‌سوزی در این تالاب کرده‌اند. مسئولان محیط زیست می‌گویند اغلب آتش‌سوزی‌های تالاب میانگران عمدی و برای تصرف صورت می‌گیرد. آنها همچنین اذعان می‌کنند که فاضلاب شهری در تالاب تخلیه و در غیر این صورت تالاب خشک می‌شود. آنها از شانه خالی کردن مسئولان مربوطه شهرستان در زمینه فاضلاب خبر می‌دهند.
تالاب میانگران در جنوب غربی کوهپایه زاگرس و در فاصله یک و نیم کیلومتری شهرستان ایذه در شمال شرقی استان خوزستان واقع شده ‌است. این تالاب به طور میانگین ۲۵۰۰ هکتار وسعت دارد که در فصول پرآب سال خصوصاً زمستان وسعت آن به بیش از 3هزار هکتار و در سال‌های کم‌باران وسعت آن به کمتر از ۲۵۰۰ هکتار نیز می‌رسد.
فاضلاب ایذه علاوه بر ایجاد آلایندگی برای تالاب، بالقوه یک خطر برای شهر محسوب می‌شود. پیش از این، مدیرکل بحران استانداری خوزستان در بازدید از شهرستان ایذه گفته بود: کانال‌های فاضلاب و سیل در شهر ایذه وضعیت ناخوشایندی دارند. به دلیل اینکه این کانال‌ها در محدوده شهر قرار دارند، اگر تا قبل از فصل بارندگی فکری به حالشان نشود، احتمال وقوع سیلاب وجود دارد. «کیامرث حاجی‌زاده» همچنین گفته است: در بازدیدی که از تالاب میانگران داشتم بسیار تأسف خوردم، چراکه در سال‌های نه چندان دور وضعیت خوبی داشت. بنابراین حریم تالاب برای جلوگیری از زمین‌خواری باید مشخص شود.

میانگران؛ تالابی که نفسش به شماره افتاد
در این سال‌ها آنقدر «فاجعه زیست‌محیطی» در خوزستان تجربه کرده‌ایم، که اگر یک روز صبح بیدار شویم و بگویند اصلا شهری به نام ایذه در خوزستان نداشته‌ایم، می‌گوییم لابد نبوده است خب.
مدرس گروه جامعه‌شناسی دانشگاه شهید چمران اهواز در این باره می‌گوید: ریشه همه بی‌تناسبی و پریشان‌احوالی طبیعت خوزستان را علاوه بر تغییرات آب و هوایی، شاید باید در عامل فرهنگی تغییر فرهنگ بومی جست‌وجو کرد. تغییر شدید فرهنگ بومی رابطه هزاران ساله اجدادمان با طبیعت را دگرگون کرده است و ما به کمک تکنولوژی و ابزارهایی که در دست داریم قلب طبیعت را دقیق‌تر نشانه رفته‌ایم.
«سجاد بهمنی» می‌افزاید: به طور کلی در استان خوزستان، به تغییر شدید فرهنگ و زیست‌بوم اهمیت خاصی داده نمی‌شود. صنعتی شدن جامعه، جهت‌گیری‌مان را در مورد محیط پیرامون دگرگون کرده است و هر آنچه نفع شخصی‌مان را توجیه نکند یا حفظ و حراستش به دولت سپرده می‌شود و یا اینکه کانونی می‌شود برای بروز چالش‌هایی شبیه آنچه بر سر تالاب میانگران ایذه می‌رود.
او اضافه می‌کند: امروزه گسست موجود در تعامل میان محیط‌زیست با فرهنگ بومی و فعالیت انسانی به جاهای نگران‌کننده‌ای رسیده است. در واقع فرایند ناصحیحی از تعامل با محیط‌زیست در فرهنگمان ریشه دوانده که نقطه عطفش می‌شود شبیه کشاکش تالاب میانگران با آب زندگی و آتش مرگ. در گذشته انطباق فرهنگ بومی، محیط‌زیست و فعالیت انسانی و عملکرد موازی آنها در مجموع چشم‌انداز فرهنگی واحدی را شکل می‌داد که به نفع محیط‌زیست عمل می‌کرد و نتیجه‌اش استمرار زیبای زندگی در زیست‌بوم می‌شد.
وی اظهار می‌کند: اما آنچه امروز از فقدانش رنج می‌بریم، راز نجات طبیعت پیرامونمان، نیز دقیقا در همین نکته نهفته است که از همان‌جا که منحرف شده‌ایم عقب بنشینیم. باید همه سکنه اطراف تالاب بین‌المللی متوجه شوند که اعتبار بین‌المللی این تالاب برای زادگاهشان و نقش آن در صیانت از منابع طبیعی زاگرس جنوبی بیشتر از ارزش کشت چند کیلو و حتی تن گندم و جو است.

اخطار و دعوت قضایی
تنها منبع تأمین آب تالاب میانگران بارش باران بود که در سال‌های اخیر بارندگی در این منطقه بسیار کاهش یافته است. رئیس اداره محیط‌زیست ایذه در این باره به همشهری می‌گوید: در حال حاضر تنها فاضلاب شهری به تالاب میانگران ایذه تخلیه می‌شود و در صورت نبود همین فاضلاب نیز تالاب کاملا خشک شده بود.
«عباس سلطانی» می‌افزاید: در مورد تخلیه فاضلاب به تالاب قبلا اخطارهایی به اداره آبفای شهرستان داده بودیم، اما به این اخطارها بی‌توجهی کردند که منجر به دعوی قضایی ما شد. اداره آبفای ایذه مدعی است که تقصیر از شهرداری ایذه است و به نوعی می‌توان گفت که این دو مجموعه، توپ را در زمین هم می‌اندازند. به هر حال در زمینه تخلیه فاضلاب شهری ایذه به این تالاب علیه اداره آب و فاضلاب ایذه شکایت کردیم و پرونده قضایی آن نیز اکنون در دادگاه مفتوح است و منتظر رأی دادگاه هستیم.

آتش؛ بهانه‌ای برای تالاب‌خواری
اداره محیط‌زیست ایذه سال گذشته از ۶ نفر به دلیل ایجاد آتش‌سوزی عمدی در تالاب میانگران شکایت کرده اما هر ۶ نفر تبرئه شدند.
رئیس این اداره درباره آتش‌سوزی‌های امسال تالاب هم می‌گوید: در آتش‌سوزی‌های امسال که به علت سرایت حریق ناشی از آتش‌سوزی کاه و کلش مزارع رخ داد، بیش از 650 هکتار از عرصه تالابی این تالاب در آتش سوخت. هم‌مرز بودن عرصه تالابی تالاب میانگران با اراضی کشاورزی و مزارع مردم و مشخص نبودن حریم تالاب است که منجر به سرایت حریق به تالاب می‌شود.
او ادامه می‌دهد: در آتش‌سوزی‌های اخیر آسیب‌هایی به گونه‌های گیاهی و جانوری تالاب میانگران ایذه وارد شد و گیاهان مردابی شامل نی و جگن در آتش سوختند. همچنین در این آتش‌سوزی‌ها به برخی پرندگان آبزی این تالاب و آشیانه آنها آسیب‌هایی وارد شد و تلفاتی به وجود آمد. البته به دلیل مسائل گفته شده، هر سال شاهد این آتش‌سوزی‌ها در تالاب میانگران ایذه هستیم.

تعیین حقابه از کارون 3
 سلطانی درباره تامین حقابه تالاب می‌گوید: اکنون دولت طرح انتقال آب از سد کارون 3 به دشت ایذه و باغملک را برای مصارف شرب و کشاورزی در برنامه دارد که در این زمینه نامه‌ای به سازمان آب و برق ارسال شد که در این طرح حقابه تالاب میانگران حتما دیده شود. اگر این طرح اجرایی شود، قطعا بر لحاظ شدن حقابه این تالاب اصرار و پافشاری داریم.
 
تالاب حریم ندارد
رئیس اداره محیط‌زیست شهرستان ایذه در ادامه گفت‌وگو عنوان می‌کند: اگر مرز این تالاب مشخص می‌شد، قطعا تخریب و تصرف به این شکل صورت نمی‌گرفت. چندین بار از منابع طبیعی و دیگر نهادهای مسئول درخواست کردیم تا حریم تالاب را با حفر یک کانال مشخص کنند که تاکنون این اقدام صورت نگرفته است.
سلطانی با اشاره به اینکه ۳ سال است که طرح مشخص کردن حدود تالاب را به شورای تأمین داده‌اند می‌گوید: مادام که تالاب حریم مشخص نداشته باشد این تجاوز و زمین‌خواری ادامه خواهد داشت. سال گذشته نامه‌ای به فرمانداری ایذه در همین خصوص تحویل دادیم که تاکنون پاسخی نگرفته‌ایم.

جوابیه منابع طبیعی و آبخیزداری
روابط عمومی اداره منابع طبیعی و آبخیزداری شهرستان ایذه نیز در خصوص اظهارات رئیس اداره محیط‌زیست ایذه مبنی بر عدم همکاری برای مشخص کردن حریم تالاب میانگران در توضیحاتی تاکید می‌کند: در سال 94 با توجه به مصوبه شورای تامین شهرستان ایذه، اداره منابع طبیعی و آبخیزداری و اداره محیط‌زیست شهرستان با همراهی نیروی انتظامی با توجه به نقشه‌های اجرای ماده 2، بخشی از تالاب که در حوزه استحفاظی اداره محیط‌زیست بود از طریق حفر کانال از بخشی که تحت تملک اداره منابع طبیعی بود جدا و تحویل اداره محیط‌زیست داده شد که اداره محیط‌زیست به دلایلی از جمله مشکلات اجتماعی اقدامی برای استحکام بخشیدن به مرز مشخص شده نکرد و حتی بنچ‌مارک‌های تهیه شده توسط آن اداره بدون استفاده در محل باقی ماندند.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code