موضوعات
خراسان شمالی

روستای «استاد»؛ خفته در طبیعت سبز فاروج

نویسنده:
روستای نمونه گردش‌گری «استاد» از توابع شهرستان فاروج در خراسان شمالی‌ آمیزه‌ای زیبا از آب و سبزه و کوه و بناهای باستایی و تاریخی فراوان است که چشم هر بیننده‌ای را خیره خود می‌سازد.
1396/06/08
به گزارش تسنیم، روستای زیبای گردش‌گری «استاد» در 22 کیلومتری شهر فاروج از توابع استان خراسان شمالی‌ یکی از زیباترین و دل‌انگیزترین نقاط سرزمین شمال خراسان است که سالانه پذیرایی شمار زیادی از گردشگران و زائران حرم مطهر رضوی است. این روستای نمونه گردشگری‌ با دارا بودن آثار باستانی طبیعی فراوان و مناظر بکر و چشمه‌های خروشان‌ به بوم نقاشی بزرگی تعبیر می‌شود که در دل کویر‌ صحنه‌های به‌یاد ماندنی از تلاقی سبزه و آسمان را به هم پیوند زده است.

روستایی در دامنه سبز شاه جهان
این روستای زیبا در دامنه کوه‌های شاه‌جهان برگی از طبیعت بی‌نظیر شمال خراسان را به تصویر می‌کشد. پوشش گیاهی شاه جهان درختان ارس، زرشک کوهی، کاسنی، پونه، آنخ، آق باش، اسطوخ‌ ودوس، انواع درمنه، گون، سیاه تلو، انواع گل‌های لاله وحشی و مراتع وسیع و صدها گونه ناشناخته دیگر است.
شاه جهان به لطف پوشش گیاهی مناسب و آب فراوان، زیستگاه جانوران، تحت عنوان پارک ملی «ساریگل» است. وجود گله‌های قوچ و میش و کله بز، در هر دره ای به چشم می‌خورد و شکارچیان زیادی را به وسوسه می‌اندازد. گرگ، پلنگ، روباه، شغال، آهو، گراز، گربه وحشی پالاس، خرگوش و بلدرچین و عقاب طلایی در این مناطق دیده می‌شود.
در شمال غربی قله برفچال واقع است و به علت این که اشعه زرین خورشید کمتر به آن می‌رسد تا اواخر مرداد ماه برف دارد در سال‌های گذشته برف آن تا زمستان بعدی می‌ماند. چشمه کبابی در شمال قله، چشمه‌های تخت رستم وچشمه رستم درکاسه قله و رودخانه بیدواز رود پرآبی است که از ارتفاعات شاه جهان سرچشمه می‌گیرد. وجود یک آبشار بسیار زیبا در دامنه شمالی قله و در دره‌ای زیبا مشرف به آبشار اسطخری است، که گردشگران و طبیعت دوستان زیادی را جذب خود می‌کند.
در دامنه‌های کوه، دام‌های زیادی از عشایر و روستاییان به چشم می‌خورد و با وجودی که پوشش نسبتا خوبی دارد اما چرای دام باید با نظارت و کنترل بیشتر و مناسب با مراتع پیش برود. به برکت نزولات آسمانی در شاه جهان، وجود آب در ارتفاعات پایین و پیرامون آن، کشاورزی دیم، آبی و باغ‌داری بسیار رایج است. نمونه آن روستاهای بلقان و اسطخری در شمال، هشت‌مرخ،استاد و خسرویه در شمال شرق، تبریان در شرق، نوده بام و جهان در جنوب هستند که باغات انگور، گلابی، گیلاس، آلبالو، زردآلو، هلو و سیب فراوانی دارند. در جنوب شاه جهان نیز باغات دیم بادام زیادی وجود دارد که مربوط به طرح طوبی در اوایل انقلاب است و محصولات خوب و فراوانی دارند.

حمام دوره صفویه
حمام قدیمی روستای استاد نمونه‌ای از حمام‌های دوره صفویه است که به صورت زیرزمینی و با  سنگ و ساروج ساخته شده و طرح کلی آن از یک راهروی ورودی، یک سربینه با پلان هشت ضلعی، گرمخانه و مخازن آب تشکیل شده است. سقف حمام پوشش گنبدی دارد و در وسط گنبدها روزنه‌ای جهت ورود نور به حمام تعبیه شده است. حمام تاریخی استاد به شماره 22203در 26 اسفند سال 86 در فهرست آثار ملی به ثبت رسیده است و با توجه به پلان هشت ضلعی ونوع معماری ومصالح به‌کاررفته در بنا مانند سنگ وساروج وبه استناد شواهد موجود مربوط به دوره صفوی است. این بنای تاریخی در گذر زمان تخریب شده وهنوز هم با گذشت سال‌ها از ثبت آن‌ صنایع دستی، میراث فرهنگی وگردشگری اقدامی دراین خصوص نداشته است.

مسجد تاریخی روستا
در مورد قدمت تاریخی این روستا برخی از مورخان معتقدند که آساک که یکی از پایتخت‌های دوره اشکانیان بود‌ همین استاد کنونی بوده و نام‌های قبلی این روستا نیز آساک و استو بوده است.مسجد جامع روستا‌ مربوط به دوران تیموری است و هم‌زمان با مسجد گوهرشاد مشهد ساخته شده است. برج و بارویی که در بالای روستا قرار دارد و به گفته کارشناسان میراث فرهنگی مربوط به معابد قبل  از اسلام است. آسیاب‌های سنگی و حمام قدیمی روستا همگی حکایت از تاریخ کهن این منطقه دارند.
مسجد جامع روستای استاد از آثار مذهبی- تاریخی شهرستان فاروج است که به دلیل انجام تعمیرات فراوان، تاریخ دقیق ساخت آن معلوم نیست. این مسجد از نوع مساجد شبستانی ساده است و پلان آن متشکل از یک مستطیل است که در وسط آن ستون‌های چهارگوش بزرگی به قطر 2 متر وجود دارد. این ستون‌ها در قسمت بالا به وسیله قوس‌های جناقی کند که فشار حاصل از سقف را به پایه‌ها منتقل می‌کنند، به هم ارتباط یافته است.خانه‌های روستا و شیوه ساخت آن‌ها آفتابگیر بوده، به طوری که از نور بیشترین استفاده را ببرند؛ هر صبح صدای دل‌انگیز طبیعت و آب‌های جاری به همراه زنگوله گله گوسفندان‌ در تلالو درخشش آفتاب صبح‌گاهی‌ روحی تازه را به اهالی خانه هدیه می‌کند.
نژاد و تیره اهالی روستا به نژاد آریایی نسبت داده می‌شود و زبان آنها فارسی است.

محصولات باغی و روستایی
کشاورزی و دامپروری از شغل‌های مهم مردمان سنتی این منطقه است. گندم، جو، چغندر قند و انگور از محصولات اصلی استاد است. جوراب‌بافی، کیسه حمام چری، سفره محلی(گلیم) قالی بافی، تابلو فرش و پارچه بافی(چادر شب) از صنایع دستی این منطقه محسوب می‌شود. سوغات روستا را انواع خشکبار اعم از گردو، بادام، کشک محلی، کشمش، برگ زردآلو، قره قروت، آلبالو خشک، آجیل، گیلاس، روغن زرد، ماست و عسل شاه جهان تشکیل می‌دهند.

کشتی با چوخه
کشتی با چوخه یکی از معروف‌ترین ورزش‌های محلی ایران است. تاریخچه کشتی با چوخه که در میان بومیان خراسان رواج دارد به دوران‌های کهن ایران بازمی‌گردد و این ورزش بومی در بسیاری از مراسم‌های محلی به خصوص جشن عروسی رایج بوده است. از قدیم بومیان روستای استاد برای این کشتی اهمیت خاصی قائل بودند و در پرورش پهلوانان این رشته می‌کوشیدند. این کشتی به طور سنتی در مراسم عروسی و اعیاد و به‌ویژه عید نوروز در در این روستا بر گزار می‌شد و بعدها توسعه و رواج پیدا کرد.
جوایز کشتی با چوخه نیز به سبب ماهیت سنتی و ملی اش متفاوت است. در اصطلاح به فاتحان میدان چوخه «قند» اهدا می‌شود، کسی که نفر اول شود قند اول را به او می‌دهند و نفرات دوم و سوم هم به تناسب قندهای دیگر می‌گیرند. در کنار قند، هدایایی نظیر شتر، قوچ، قالی و گوسفند، لوازم منزل، وجه نقد و سکه عاید پهلوانان این مسابقات می‌شود. غالباً به طور سنتی جوایز کشتی با چوخه از نمادهای زندگی عشایری و روستایی در نظر گرفته می‌شود. گاهی اوقات نیز از دست بافته‌های عشایر نظیر قالی و جاجیم و گلیم استفاده می‌شود. البته این جوایز می‌تواند در مناطق مختلف متفاوت باشد، مهم این است که جوایز متناسب با شأن این ورزش بوده و پشتوانه‌ای برای
 کشتی‌گیر باشد.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code