موضوعات
خراسان رضوی

سایه سنگین حاشیه نشینی بر سر کاشمر

نویسنده: جواد افتخاری خراسان رضوی–خبرنگار
کاشمر، یکی از قدیمی‌ترین شهرستان‌های خراسان‌رضوی است که در مرکز و حاشیه کویر واقع شده و در نظام شهری این استان از جایگاه خاصی برخوردار است. براساس مطالعات طرح جامع استان خراسان این شهر در رده خاصی بین شهرهای درجه 2 و 3 به همراه شهر تربت جام قرار گرفته است....
1396/05/22
  کاشمر، یکی از قدیمی‌ترین شهرستان‌های خراسان‌رضوی  است که در مرکز و حاشیه کویر واقع شده و در نظام شهری این استان از جایگاه خاصی برخوردار است. براساس مطالعات طرح جامع استان خراسان این شهر در رده خاصی بین شهرهای درجه 2 و 3 به همراه شهر تربت جام قرار گرفته است. طی چند سال گذشته در کاشمر شاهد رشد بی رویه حاشیه نشینی و سکونتگاه‌‌های غیر رسمی که از کم توجهی و کم کاری دستگاه‌های متولی در برخورد با ساخت و سازهای غیرمجاز به وجود آمده، هستیم. در واقع باید گفت امروز حاشیه نشینی در کاشمر به یک معضل جدی شهری تبدیل شده که با توجه به امکانات و اعتبارات محدود شهرداری اگر این روند ادامه داشته باشد عدم بهره مندی همشهریان از خدمات دهی مناسب شهرداری را در بر خواهد داشت.

شناسایی 8سکونتگاه غیر رسمی
در همین خصوص شهردار کاشمر از سکونت 12 هزار و 522 نفر در بافت‌های غیر رسمی این شهر خبر داد و گفت: تاکنون 8منطقه که در آنها سکونتگاه‌های غیر رسمی شکل گرفته، شناسایی شده است.
«جعفر سلیمانی» با بیان اینکه حاشیه مسیل شرقی با 50/46 هکتار بزرگ‌ترین سکونتگاه غیر رسمی کاشمر است، افزود: در این منطقه 805 واحد ساختمانی ساخته شده و 3هزار و 220 نفر در آنها ساکن هستند.
وی با اشاره به اینکه حسین‌آباد با 41/53 هکتار رتبه دوم سکونتگاه غیر رسمی کاشمر را به خود اختصاص داده است، افزود: طی 10 سال گذشته در این منطقه 518 واحد ساختمانی ساخته شده و 2هزار و 72 نفر ساکن شده‌اند.
وی افزود: اکنون 156 هکتار از مساحت کاشمر را سکونتگاه‌‌های غیر رسمی تشکیل می‌دهند که در این مناطق 12 هزار و 522 نفر ساکن هستند.
شهردار کاشمر همچنین از وجود 304 هکتار بافت فرسوده در شهر خبر داد و گفت: 60 هکتار از این مساحت را بافت فرسوده واجد ارزش تاریخی، 91 هکتار بافت فرسوده میانی شهر، 85 هکتار بافت فرسوده روستایی شهری و 68 هکتار را بافت فرسوده حاشیه شهر تشکیل می‌دهند.

سکونتگاه‌‌های غیر رسمی نماد فقر شهری
در ادامه «محمد علی طالبی» مدیر بازآفرینی شهری منطقه شمال شرق با بیان اینکه سکونتگاه‌های غیر رسمی شهر از ویژگی‌های خاصی برخوردار است، گفت: اکنون کاشمر دارای 8 سکونتگاه غیر رسمی است.
این مقام مسئول با اشاره به اینکه از انتهای شمال شرق کاشمر در کلاته بزی تا انتهای جنوب غربی مسیری وجود دارد که ضلع شرقی و غربی آن سکونتگاه‌های غیر رسمی تجمع دارند، افزود: به تناسب کاشمر این سکونتگاه‌ها زیاد است؛ نباید این میزان را داشته باشیم.
وی با اعلام اینکه سکونتگاه‌های غیر رسمی کاشمر طی چند سال اخیر شکل گرفته‌اند و کهنه نشده‌اند، بیان کرد: در یک برنامه 4 ساله باید بتوانیم برنامه ادغام سازی اجتماعی را بین این سکونتگاه ها، جامعه و اجتماع معتدل شهری کاشمر به وجود بیاوریم. مدیر بازآفرینی شهری منطقه شمال شرق پراکندگی را از ویژگی‌های سکونتگاه‌‌های غیر رسمی کاشمر دانست و اظهار کرد: سکونتگاه‌‌های غیر رسمی نماد فقر شهری هستند.
وی با بیان اینکه هرچند مسیر شرق کاشمر یک فرصت  است اما امروزه به یک تهدید جدی تبدیل شده، افزود: اگر بخواهیم نسبت به سکونتگاه‌‌های غیر رسمی بی تفاوت باشیم قطعا مانع توسعه شهر کاشمر خواهد بود.
طالبی با اعلام اینکه براساس مطالعاتی که در نیشابور و سبزوار انجام شده برای ادغام سکونتگاه‌‌های غیر رسمی بالغ بر 500 میلیارد تومان اعتبار نیاز است، گفت: به دلیل پراکندگی و وسعتی که سکونتگاه‌‌های غیر رسمی کاشمر دارد نیازی به این میزان اعتبار نیست.
وی با اشاره به اینکه اگر بازسازی مسیل شرقی را در دستور کار قرار دهیم همزمان می‌توانیم ادغام سکونتگاه‌‌ها را هم آغاز کنیم، بر اصلاح روش‌های محلی تاکید کرد و افزود: با روش‌های فعلی شاهد گسترش سکونتگاه‌‌های غیر رسمی خواهیم بود.
مدیر بازآفرینی شهری منطقه شمال شرق با بیان اینکه شورای شهر به عنوان نهاد متولی و تصمیم گیر باید برای تصمیم گیری و تصمیم‌سازی در خصوص سکونتگاه‌‌های غیر سمی ورود کند، عنوان کرد: اکنون  منابع بسیار خوبی برای شروع ساماندهی سکونتگاه‌‌های غیر رسمی داریم که اگر تجمیع شود اقدامات مشترک انجام خواهد شد.
وی افزود: تا سال 1400 باید وضعیت نمای شهر را در بافت‌های پنجگانه سکونتگاه‌‌های غیررسمی، بافت تاریخی و فرسوده، روستاهای الحاقی و مناطق ناکارآمد شهری به استان و سپس کشور گزارش کنیم.

بی توجهی به مسائل اجتماعی
رئیس اداره بهزیستی کاشمر با بیان اینکه توجه به مسائل فرهنگی و اجتماعی در حاشیه شهر حلقه مفقوده‌ای است که تاکنون به آن توجه نشده، گفت: نگاهی که اکنون به حاشیه شهرها داریم فقط مربوط به ساخت و ساز  است و به مسائل امنیت، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی توجهی نشده است.
«علیرضا حق جو» با بیان اینکه به دلیل نبود متولی در ساماندهی سکونتگاه‌‌های غیر رسمی و انجام کارهای فرهنگی و اجتماعی نتیجه مطلوبی به دست نیاورده ایم، افزود: کار در حاشیه شهرها و سکونتگاههای غیر رسمی نیازمند یک فعالیت بین سازمانی و فرا بخشی است.
حق جو با اشاره به اینکه اگر این فعالیت‌ها از طریق سازمان‌های مردم نهاد و غیر دولتی شکل بگیرد به نتیجه بهتری دست خواهیم یافت، بیان کرد: آنچه تاکنون در حاشیه شهر شکل گرفته از شرایط مطلوبی برخوردار نیست.
وی با اعلام اینکه ورود شهرداری به حاشیه شهر فقط با برخورد فیزیکی بوده، افزود: تاکنون نتوانسته‌ایم به مردم حاشیه شهر و سکونتگاه‌‌های غیر رسمی اعتماد کنیم.
رئیس اداره بهزیستی کاشمر با بیان اینکه تاکنون تغییرات خاصی در این مناطق دیده نشده است، گفت: بدون شک با اعتماد سازی و تشکیل شوراهای محله‌ای به وسیله مردم در این مناطق شاهد شرایط مطلوبی در آینده خواهیم بود.

زندگی 11 میلیون نفر در سکونتگاه‌های غیررسمی
در همین خصوص عضو هیـأت مدیره شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران نیز گفت: اکنون 11 میلیون نفر از جمعیت کشور در سکونتگاه‌های غیر رسمی زندگی می‌کنند. «مجید روستا» با بیان اینکه بر اساس آخرین آمار، ۶ میلیون نفر از جمعیت کشور را حاشیه نشین‌ها تشکیل می‌دهند، بیان کرد: در مجموع ۱۹ میلیون نفر در بافت‌های فرسوده، سکونتگاه‌های غیر رسمی و تاریخی زندگی می‌کنند. وی سیاست دولت در مواجه با مساله بافت‌های نابسامان شهری را بازآفرینی دانست و گفت: در این رابطه 2700 محله تاریخی، فرسوده و حاشیه‌ای در کشور شناسایی شده است. روستا با بیان اینکه تاکنون 1100 سکونت‌گاه‌ غیر رسمی و حاشیه نشین، 600 محله تاریخی و هزار محله فرسوده میانی شناسایی شده است، افزود: در ماده 59 برنامه ششم، دولت مکلف شده سالیانه ساماندهی 270 محله را در دستور کار خود قرار دهد. عضو هیـأت مدیره شرکت مادر تخصصی عمران و بهسازی شهری ایران با تاکید بر اینکه در این ساماندهی باید تمامی شاخص‌های اجتماعی، اقتصادی و خدماتی رعایت شود، افزود: توجه به مسائل فرهنگی و اجتماعی، آموزشی، بهداشتی، امنیتی، اشتغال زایی و به خصوص توجه جدی به مسائل زنان، کودکان، نوجوانان و جوانان از مهمترین شاخصه‌های این رویکرد است. وی با بیان اینکه در سال گذشته ردیف‌های اعتباری خوبی  از سوی دولت برای تحقق اهداف بازآفرینی شهری تعریف شده  است، از اختصاص 9 ردیف تملک دارایی سرمایه‌ای کشور با اعتباری بالغ 5800 میلیارد ریال خبر داد. روستا با اشاره به اینکه تاکنون در187 محله در حوزه سکونتگاه‌های غیر رسمی و 40 محله در بافت‌های تاریخی و فرسوده اقدامات اجرایی ارزشمندی انجام شده است، افزود: در مرحله اول برنامه‌های بازآفرینی هدف ارتقای کیفیت زندگی مردم، احیای هویت، افزایش تاب‌آوری شهری و مقاوم سازی این بافت‌هاست.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code