موضوعات
خراسان رضوی

خشکسالی در خراسان

نویسنده: مصطفی دلیری خراسان‌رضوی-خبرنگار
75 درصد وسعت خراسان‌رضوی بیابانی (خشک، نیمه خشک و فراخشک) است. یک میلیون و 651 هزار و 511 هکتار از زمین‌های خراسان‌رضوی در مناطق بیابانی متاثر از کانون‌های فرسایش بادی قرار دارد که شامل حدود 30 درصد از وسعت استان است...
1396/07/24
  75 درصد وسعت خراسان‌رضوی بیابانی (خشک، نیمه خشک و فراخشک) است. یک میلیون و 651 هزار و 511 هکتار از زمین‌های خراسان‌رضوی در مناطق بیابانی متاثر از کانون‌های فرسایش بادی قرار دارد که شامل حدود 30 درصد از وسعت استان است. این استان دارای 15 کانون بحرانی فرسایش بادی در 17 منطقه و 15 شهرستان است. مساحت جنگل‌های خراسان‌رضوی نیز با محاسبه بیشه‌زارها، درختچه‌ها و جنگل‌های دست کاشت حدود یک میلیون هکتار یعنی 8/5 درصد از وسعت استان است.در عین حال خشکسالی هر ساله خسارات زیادی به بخش‌های مختلف خراسان بزرگ وارد می‌کند که مهم‌ترین آن کشاورزی است.

17 سال خشکسالی در خراسان رضوی
مدیرکل هواشناسی خراسان رضوی با اشاره به اینکه  این استان سال زراعی گذشته برای هفدهمین سال متناوب شرایط خشکسالی را تجربه کرد می‌گوید: بر اساس روش SPEI پدیده خشکسالی متوسط برای خراسان رضوی در سال زراعی گذشته یعنی از ابتدای مهر پارسال تا 31 شهریور امسال تشخیص داده شده است.
«محسن عراقی زاده» می‌افزاید: حدود 50 درصد مساحت استان تحت تاثیر پدیده خشکسالی متوسط قرار داشته و بقیه نقاط آن نیز دچار خشکسالی خفیف، شدید و بسیار شدید بوده است.
وی با بیان اینکه شهرستان‌های بجستان و کلات به ترتیب بدترین و بهترین شرایط را از نظر خشکسالی طی سال زراعی گذشته داشته اند می‌گوید: در این مدت 67 درصد مساحت بجستان دچار خشکسالی بسیار شدید بوده است. شهرستان کلات شرایط بهتری داشت زیرا 45 درصد مساحت این شهرستان تحت تاثیر خشکسالی خفیف بود.
وی اظهار می‌کند: در مشهد نیز بر اساس ارزیابی‌ها 96/6 درصد از وسعت این شهرستان در سال زراعی گذشته دچار خشکسالی خفیف بود و 1/8 درصد مساحت آن وضعیت  عادی و 1/6 درصد خشکسالی متوسط داشته است.
مدیرکل اداره هواشناسی خراسان رضوی با بیان اینکه هیچ‌یک از شهرستان‌های استان «ترسال» تشخیص داده نشده‌اند می‌گوید: تنها بخشی از مساحت 5 شهرستان چناران، درگز، قوچان، کلات و مشهد وضعیت عادی داشتند یعنی نه دچار خشکسالی بوده و نه ترسالی داشته اند.

خشکسالی بی‌سابقه در خراسان‌رضوی
رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان رضوی نیز در این خصوص می‌گوید: جزو استان‌هایی هستیم که بیشترین خسارت خشکسالی به بخش کشاورزی آن، وارد آمده است.
«مجتبی مزروعی» می‌افزاید: خشکسالی که در استان حادث شده در 50 سال اخیر بی‌سابقه بوده است که این موضوع نشان دهنده کم توجهی متولیان امر در سال‌های اخیر است.
وی در ادامه با بررسی خسارت وارده به کشاورزان در سال زراعی جاری بیان می‌کند: سال گذشته 1800 میلیارد تومان خسارت ناشی از حوادث داشتیم که 800 میلیارد آن ناشی از سرمای بدهنگام پاییز بود. 79 درصد خسارات خشکسالی و سرمازدگی استان در بخش باغبانی و 19 درصد در بخش زراعت بوده است.
مزروعی با بیان اینکه بیشترین محصولات خسارت دیده از شامل انار، زعفران و انگور بوده می‌گوید: از بین شهرستان‌های استان نیز به ترتیب شهرستان‌های بردسکن 19 درصد، کاشمر 15درصد، مه ولات 13درصد، خلیل آباد 11 درصد، بجستان 5 درصد، تایباد 4 درصد، خواف 4 درصد، مشهد 3 درصد و تربت حیدریه 3 درصد بیشترین خسارت خشکسالی و سرمازدگی را متحمل شده‌اند.
این مقام مسئول توجه به شیوه‌های آبیاری نوین را یکی از مطلوب‌ترین راهکارها برای نجات بخش کشاورزی بیان و اظهار می‌کند: میانگین اجرای سطح آبیاری تحت فشار در استان در 20 سال گذشته به ازای هر سال 4هزار هکتار بوده اما این رقم در سال‌های 93 و 94 حدود 14 هزار و 670 هکتار بوده است.
رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان رضوی ادامه می‌دهد: در سال‌های 94 و 95 نیز این میزان 9600 هکتار بوده و در سال 95 تا 96 این رقم به 25 هزار هکتار رسیده است. در واقع برای آبیاری تحت فشار 12 هزار هکتار اعتبارات جذب شده و 13 هزار هکتار نیز انجام شده است. همچنین 2هزار کیلومتر انتقال آب با لوله انجام شده است.
وی حمایت از تولیدات گلخانه‌ای را از دیگر راهکارهای مدیریت خشکسالی می‌داند و می‌گوید: در روش کشت گلخانه‌ای، در یک هکتار زمین برای 10 نفر ایجاد شغل می‌شود و مصرف آب نیز 80 درصد کاهش می‌یابد.

 از بین رفتن۶۰ درصد مزارع دیم
مدیر گروه خدمات بیمه محصولات کشاورزی خراسان رضوی نیز با بیان اینکه بیش از ۶۰ درصد محصول مزارع دیم استان در اثر خشکسالی از بین رفته است می‌گوید: بیشتر این خسارات‌ها به مزارع گندم، جو و کلزا وارد آمده است.
«محمودرضا فرزانه» با اشاره به بهار خشک استان می‌افزاید: میزان خسارتی که به مزارع و باغ‌ها به علت تنش‌های آب و هوایی وارد شده هنوز مشخص نیست و بعد از پایان کیل‌گیری‌ها میزان ریالی خسارت آنها مشخص می‌شود.
وی ادامه می‌دهد: بهار خشکی که امسال پشت سر گذاشتیم در مناطق مختلف مانند سرولایت، قوچان، درگز و کلات تاثیر فراوانی بر محصولات دیم داشته است و تولیدات این مناطق به واسطه خشکسالی از بین رفته است.
فرزانه با اشاره به اینکه 60 درصد تولیدات 13 هزار هکتار از گندمزارهای دیم، 1100 هکتار از کشتزارهای جو دیم و 650 هکتار از مزرعه کلزای دیم در این مناطق که زیر پوشش بیمه قرار داشت به‌طور کامل نابود شده است می‌افزاید: حجم خسارت وارد شده از این محل به کشاورزان 30 میلیارد ریال برآورد شد که اکنون در حال پرداخت است.
مدیر گروه خدمات بیمه محصولات کشاورزی خراسان رضوی گفت: در سال زراعی 94 - 95 نیز در مجموع 300 میلیارد ریال خسارت از محل خشکسالی، سیلاب و سایر بلایای طبیعی به کشاورزانی که زمین‌ها، دام‌ها و باغ‌های خود را زیر پوشش بیمه قرار داده بودند وارد و به آنان پرداخت شده است.

4780 میلیارد ریال خسارت به کشاورزی خراسان شمالی
رئیس اداره مدیریت بحران سازمان جهاد کشاورزی خراسان شمالی نیز با بیان اینکه در نیمه نخست امسال، حوادث طبیعی 4 هزار و 780 میلیارد ریال به کشاورزی این استان خسارت زد می‌گوید: سیل، زلزله، تگرگ، توفان، خشکسالی و سرمازدگی عوامل خسارت زا به کشاورزی این استان بوده است.
«عبدالحسین نامور» با بیان اینکه بیشترین خسارت مربوط به 2 شهرستان شیروان و مانه و سملقان بوده می‌افزاید: در شیروان بیشترین خسارت به دلیل سرمازدگی در باغ‌ها و در مانه و سملقان به علت خشکسالی بوده است.
وی با اشاره به اینکه خسارات وارد شده بر اثر حوادث در این استان در بخش زراعت 2 هزار و 300 میلیارد ریال، باغبانی 2 هزار و 90 میلیارد ریال، تاسیسات و امور زیربنایی 400 میلیارد ریال و مابقی در بخش دام و طیور و منابع آبی بوده می‌افزاید: 46 درصد کل خسارت مربوط به خشکسالی، 34 درصد مربوط به سرمازدگی، 11 درصد  مربوط به سیل و 8 درصد خسارت‌ها مربوط به زلزله بوده است. نامور ادامه می‌دهد: طی این مدت، سرمازدگی هزار و 640 میلیارد ریال، سیل 540 میلیارد ریال، تگرگ و طوفان 60 میلیارد ریال، زلزله 360 میلیارد ریال و خشکسالی 2 هزار و 190 میلیارد ریال به کشاورزی این استان خسارت زده است.
وی با بیان اینکه میزان خسارت حوادث طبیعی به بخش کشاورزی در خراسان شمالی امسال در مقایسه با مدت مشابه سال گذشته افزایش داشته است می‌گوید: سطح زیر کشت خسارت‌دیده بر اثر حوادث طبیعی در بخش زراعت، 3 هزار و 578 هکتار و باغبانی 9 هزار و 650 هکتار خسارت دیده است.

خشکسالی شدید در ۴۴ درصد  از مساحت خراسان‌جنوبی
مدیرکل هواشناسی خراسان جنوبی نیز با بیان اینکه تمامی مساحت این استان با پدیده خشکسالی مواجه است، می‌گوید: حدود ۴۴ درصد از مساحت استان درگیر خشکسالی شدید، ۳۰ درصد خشکسالی متوسط و مابقی نیز درگیر خشکسالی ضعیف است.
«علیرضا خندان رو» می‌افزاید: خراسان جنوبی در رتبه ششم استان‌های کشور از نظر بیشترین کاهش میزان بارندگی قرار دارد.
وی با بیان اینکه محاسبه شاخص‌های خشکسالی در استان نشان‌دهنده تداوم شرایط خشکسالی در خراسان جنوبی است، اظهار می‌کند: با توجه به پیش‌بینی مدل‌های اقلیمی میانگین دمای هوا بین نیم تا ۱/۵ درجه گرم‌تر از عادی در این استان پیش‌بینی شده است.

185 میلیون متر مکعب کسری مخزن
رئیس سازمان جهادکشاورزی خراسان‌جنوبی نیز با اشاره به تداورم خشکسالی در این استان می‌گوید: در حال‌حاضر در استان 185 میلیون مترمکعب کسری مخزن سالیانه داریم و باید به سرعت در کوتاه‌تر ین زمان ممکن این میزان کسری آب را جبران کنیم.
«هاشم ولی‌پور مطلق» با اشاره به اینکه مدیریت مصرف منابع آبی از مهم‌ترین راه‌های جلوگیری از روند خشکسالی است می‌افزاید: در این راستا استفاده از سیستم‌های آبیاری نوین در دستور کار قرار گرفته است. تا پایان اسفند سال گذشته 10هزار و 24 هکتار از اراضی کشاورزی این استان مجهز به سیستم‌های نوین آبیاری شد.
وی با بیان اینکه در سیستم نوین آبیاری میزان مصرف از 85 درصد به 35 درصد کاهش می‌یابد می‌گوید: اجرای سیستم‌های نوین سبب شده از سال 93 تاکنون 196 میلیون مترمکعب از منابع آب استان کمتر برداشت شود.
وی ادامه می‌دهد: برنامه ما این است ظرف 4 سال آینده کسری مخزن را مدیریت کنیم.
نماینده بیرجند، خوسف و درمیان در مجلس شورای اسلامی نیز با بیان اینکه خشکسالی‌های ۱۸ ساله امان مردم خراسان جنوبی را بریده می‌گوید: روستاییان استان حتی برای آشامیدن هم آب ندارند و باید برای حل مشکل اقدامات اساسی و فوری صورت گیرد.
حجت الاسلام «سید محمد باقر عبادی» می‌افزاید: طرح انتقال آب به استان هنوز به مرحله اجرایی نرسیده است و 500 روستای خراسان جنوبی نیز با تانکر آبرسانی می‌شود.
وی با بیان اینکه خشکسالی باعث مهاجرت مردم و بروز مشکلاتی برای کشور شده اظهار می‌کند: آب به عنوان یکی از اصلی‌ترین اولویت‌های استان بوده و طرح انتقال آب هنوز به مرحله اجرایی نرسیده است.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code