موضوعات
خراسان رضوی

تلخ و شیرین روزگار در رباعیات «درد سربازی»

نویسنده: محمدرضا سرسالاری خبرنگار
رباعی از قالب‌های کهن فارسی است. قالبی که این روزها طرفداران زیادی هم در حوزه سرایش و هم در بخش مخاطب دارد.به بهانه چاپ یک مجموعه رباعی به سراغ «هاشم رضا‌زاده» شاعر این مجموعه رفتیم و از انگیزه‌های چاپ این کتاب پرسیدیم. رضازاده که آثارش در چندین اثر جمعی و انفرادی به چاپ رسیده دانش آموخته ادبیات فارسی است که در چندین جشنواره استانی و کشوری به عنوان شرکت کننده، دبیر و داور حضوری موفق داشته است. «درد سربازی» آخرین تالیف این شاعر مشهدی است که به تازگی رونمایی شده است....
1396/06/22
  رباعی از قالب‌های کهن فارسی است. قالبی که این روزها طرفداران زیادی هم در حوزه سرایش و هم در بخش مخاطب دارد.به بهانه چاپ یک مجموعه رباعی به سراغ «هاشم رضا‌زاده» شاعر این مجموعه رفتیم و از انگیزه‌های چاپ این کتاب پرسیدیم. رضازاده که آثارش در چندین اثر جمعی و انفرادی به چاپ رسیده دانش آموخته ادبیات فارسی است که در چندین جشنواره استانی و کشوری به عنوان شرکت کننده، دبیر و داور حضوری موفق داشته است. «درد سربازی» آخرین تالیف این شاعر مشهدی است که به تازگی رونمایی شده است.
  •  مختصری در مورد «درد سربازی» بگویید.
جرقه این کتاب با تولد یک رباعی عاشقانه که کاملا اتفاقی سروده شد زده شد و این مجموعه گرد آمد. از آنجا که دوران سربازی جایگاه واقعا برجسته و فراموش نشدنی در زندگی فرد دارد بر آن شدم تا مجموعه ای هرچند کوچک درباره این برهه از عمر تهیه کنم. تا قبل از شروع خدمت سربازی، نوجوان دوست دارد که سربازی را تجربه کند؛ زمانی که سرباز می‌شود انتظار می‌کشد که زودتر تمام شود و زمانی که تمام می‌شود افسوس می‌خورد که کاش تمام نمی‌شد اما دیگر تمام شده و خاطراتش باقی مانده است؛ خاطراتی که ممکن است تا آخر عمر به یاد بماند. در اواخر کتاب البته به این نکته اشاره شده است. شاید جای دیگر هم گفته باشم که بهترین دوران زندگی یک مرد به تأیید اکثر دوستان، دوران خدمت سربازی است و حتی بهترین دوستان او هم دوستان آن دوران هستند. نمی‌دانم که دوران خدمت سربازی چه ویژگی، جذبه  یا انرژی مثبتی دارد که تلخ و شیرینش، آسان و سختش دوست داشتنی است و تا آخر عمر به یاد می‌ماند. تمام لحظه به لحظه آن همیشه همچون فیلمی از مقابل چشمان‌مان می‌گذرد و کمتر کسی است که آنها را فراموش کند. اگر پای صحبت پیری بنشینید هنوز خاطرات دوران سربازی و کارهایی که در دوران خدمت انجام داده را به یاد می‌آورد و تعریف می‌کند در صورتی که ممکن است بسیاری از اتفاقات دیگر زندگی را فراموش کرده باشد. این کتاب موضوع منحصر به فردی دارد و تابه حال این موضوع را در ادبیات موزون ندیده‌ام. حداقل به‌صورت مجموعه نیافته‌ام. در حقیقت و در کنکاش در محتوا به «عاشقانه‌های یک سرباز » بر می‌خوریم. عاشقانه‌هایی که گریبانگیر هر سرباز جوانی ممکن است باشد مثل:
با خنده دهان چکمه را چسباندم
تصویر تو را به نرده‌ها چسباندم
حالا که اسیر پادگانم امشب
هی عکس تو را دیدم و پا چسباندم
  •  گویا قرار بود استاد شکوهی مقدمه ای بر این کتاب بنویسند.
بله. ابتدا قرار بود استادم مرحوم «غلامرضا شکوهی تقریظی» بر آن مرحمت کنند و حتی نسخه دستخط نیز در اختیارشان قرار گرفته بود که در نهایت تأسف شمع وجود پر نورشان به خاموشی گرایید و در نهایت تصمیم گرفتم که کتاب بدون مقدمه منتشر شود. این کتاب با افتخار به «شهدای مدافع حرم» که به معنی واقعی کلمه «سرباز» و نگهبان مرز و بوم عقیدتی و جغرافیایی کشور عزیزمان هستند، تقدیم شده است.
  •  مختصری از ویژگی‌های این اثر هم بگویید.
از محاسن این مجموعه - در روزگاری که دنیای مجازی وقت مطالعه را از ما گرفته - داشتن حجم کم است که هم وقت کمی را برای خواندن آن می‌گیرد و هم باعث پایین بودن قیمت آن شده است. کتاب دارای ریتمی داستان‌وار است اما داستان نیست؛ بدین صورت که با گرفتن «دفترچه آماده به خدمت» شروع می‌شود، به «پادگان آموزشی» می‌رود، آموزش به اتمام می‌رسد، تقسیم می‌شود و رسما سربازی آغاز می‌شود. به چند رباعی عاشقانه و اتفاقاتی که در پادگان می‌افتد می‌رسیم. اتفاقات خاص دوران سربازی و واژگان مخصوص سربازخانه‌ها و اسامی مکان و وسایل در این مجموعه آورده شده که بسیار خاطره انگیز است. در مرحله بعد، سربازی تمام می‌شود و حسرت آن به جای می‌ماند و در انتها نیز این ریتم با احساس «سرباز بودن» تا آخر عمر با اینکه دوران سربازی عملا تمام شده و جانفشانی برای وطن ادامه پیدا می‌کند و با یک رباعی در باب خلیج همیشه فارس کتاب به پایان می‌رسد. به دلیل وجود اسامی خاص و اتفاقات عام، حس نوستالوژیک و هم‌ذات پنداری شیرینی را به مخاطب منتقل می‌کند و خواننده در بسیاری از رباعی‌ها تصور می‌کند این کتاب دقیقا سرنوشت خود اوست. وجود اسامی خاص دوران خدمت مثل معافیت گرفتن، کارت پایان خدمت، یقلوی، آش خوری، بالا خدمت بودن، رژه و خیلی دیگر از ترکیبات، ویژگی‌های واژگان این مجموعه است که خواندن آن را دلنشین می‌کند. سرباز مرز بودن، فرار کردن از پادگان، جشن پتو، خشم شب و خیلی از اتفاقات دیگر مجموعه بخش خوشایندی از خاطرات دوران سربازی‌است که در این کتاب به صورت رباعی ارائه شده است.
  •  نام کتاب هم که با همین موضوعات هارمونی دارد؟
نام کتاب گونه‌ای دو وجهی دارد که از ترکیب دو کلمه «دردسر» و «سربازی» به وجود آمده و در هم ادغام شده است که نشان از توجه به ریزه‌کاری در انتخاب اسم آن است.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code