موضوعات
خراسان رضوی

تاریخ در دل روستاهای تایباد

نویسنده: محمد جامی خراسان‌رضوی-خبرنگار
خراسان رضوی از استا‌ن‌های مهم و تاریخی در شرق کشور است که مردم، مهم‌ترین جاذبه گردشگری آن را فقط مضجع شریف امام رضا(ع) می‌دانند در حالی که خراسان دیار قلمدان‌های مرصع، آرامگاه خیام، عطار و فردوسی بزرگ است...
1396/04/18
خراسان رضوی از استا‌ن‌های مهم و تاریخی در شرق کشور است که مردم، مهم‌ترین جاذبه گردشگری آن را فقط مضجع شریف امام رضا(ع) می‌دانند در حالی که خراسان دیار قلمدان‌های مرصع، آرامگاه خیام، عطار و فردوسی بزرگ است. همچنین خراسان دارای روستاهای هدف گردشگری زیادی است که تاکنون آنگونه که باید نسبت به معرفی آنها اقدامی صورت نگرفته است. بخش میان ولایت تایباد متشکل از 13روستا و یک شهر، به مرکزیت شهر مشهدریزه دارای جاذبه‌های گردشگری ناشناخته بسیاری است. بخش میان ولایت در شرقی‌ترین نوار مرزی کشور قرار دارد. همچنین این  بخش دارای صنایع دستی ارزشمندی شامل فرت بافی، تون بافی و گلدوزی  است.

6 روستای تاریخی در مرز ایران و افغانستان
«محسن بختیاری» بخشدار میان ولایت در خصوص جاذبه‌های گردشگری حوزه مدیریتی خود می‌گوید: از میان 13 روستای بخش میان ولایت، روستای «خیرآباد» از نظر علوم دینی و حوزوی و هم چنین کشاورزی وضعیتی بسیار عالی دارد و مورد توجه است.
وی می‌افزاید: 6 روستای دیگر بخش میان ولایت نیز دارای جاذبه‌های گردشگری و تاریخی ارزشمندی هستند که مورد توجه گردشگران و طبیعت دوستان منطقه است.
بختیاری، در خصوص روستای تاریخی «جوزقان» اظهار می‌کند: جوزقان در فاصله 34 کیلومتری غرب تایباد و 5 کیلومتری شهر مشهدریزه مرکز بخش میان ولایت در منطقه ای کوهپایه ای واقع شده است.
وی بیان می‌کند: طبیعت بکر و آب و هوای دلچسب این روستا و همچنین وجود سنگ مزارها و آثار تاریخی فراوان مانند مزار خواجه این روستا را به مکانی جذاب برای گردشگران تبدیل کرده است.
بخشدار میان ولایت با اشاره به این‌که روستای جوزقان دارای 5 اثر تاریخی ثبت شده در فهرست آثار ملی است عنوان می‌کند: «حسینی» از دیگر روستاهای تاریخی این بخش است. این روستا در فاصله 32 کیلومتری جنوب غربی تایباد و 7 کیلومتری مرکز بخش میان ولایت واقع شده است.
وی اضافه‌کرد: باغات سرسبز این روستا، کوه‌های زیبا، آسیاب آبی ثبت شده در فهرست آثارملی و همچنین قرار گرفتن در مسیر جاده باعث شده هرساله گردشگران زیادی به این روستا جذب شوند.
بختیاری می‌افزاید: از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری روستای حسینی می‌توان به منطقه تفریحی «سیرزار» اشاره کرد که هرساله گردشگران زیادی را جذب می‌کند.

روستای کوه‌پایه‌ای کهجه
وی در ادامه به جاذبه‌های گردشگری روستای کهجه در فاصله 42 کیلومتری غرب تایباد و 15کیلومتری مرکز بخش میان ولایت اشاره و بیان می‌کند: این روستا در منطقه‌ای کوهپایه‌ای واقع شده است.
وی با اشاره به این‌که درخت سرو این روستا از مهم‌ترین جاذبه‌های گردشگری کهجه است می‌گوید: سرو کهجه در فهرست آثار ملی نیز به ثبت رسیده است. همچنین وجود تپه تاریخی و باغات سرسبز روستای کهجه شرایطی جذاب را برای گردشگران فراهم کرده است.
دهیار میان ولایت در خصوص روستای تاریخی شیزن نیز بیان می‌کند: شیزن درفاصله 52 کیلومتری غرب تایباد و 20 کیلومتری مرکز بخش میان ولایت در دل کوه‌های سرسبز و زیبا واقع شده است و همین حصارهای کوهستانی، دلیلی بر قدمت این روستا‌ست.
وی می‌افزاید: بندخاکی شیزن، چشمه‌های جوشان، چشمه آب دارو، غارصوفه و سنگ‌های مزار شیزن از معروف‌ترین جاذبه‌های گردشگری این روستاست که همه ساله خصوصا در ایام نوروز گردشگران زیادی را به خود جذب می‌کند.
به گفته وی توجه ویژه به این روستا از سوی ادارات مرتبط و ارائه امکانات برای گردشگران می‌تواند این روستا را به قطب گردشگری بخش میان ولایت و شهرستان تایباد تبدیل کند.

سمنگان؛ مزار پیر چکو
بختیاری در ادامه بیان می‌کند: روستای سمنگان در فاصله 35 کیلومتری جنوب غربی تایباد و 7 کیلومتری مرکز بخش میان ولایت واقع شده است.
مهم‌ترین مکان جالب توجه گردشگران در روستای سمنگان مزار «پیر چکو» است که یک غار بزرگ و آبشار  را شامل می‌شود. علت گزینش نام پیر چکو هم به‌نظر می‌رسد همین باشد که از سقف غار آب چکه می‌کند.
وی اظهار می‌کند: به عقیده مردم روستا محل خروج آب جای یک شمشیر است که چشم‌انداز بسیار جالبی دارد.

روستای سوران
دهیار میان ولایت در ادامه در خصوص جاذبه‌های گردشگری روستای سوران نیز می‌گوید: سوران در فاصله 45 کیلومتری جنوب غربی تایباد و 15 کیلومتری مرکز بخش میان ولایت در منطقه ای کوهستانی و زیبا واقع شده است.
وی ادامه می‌دهد: مکان‌های بکر طبیعی و همچنین وجود مناطق تفریحی معروف چون سبریز هر ساله گردشگران شهرستانی زیادی را به این روستا جذب می‌کند.
بختیاری با تأکید براینکه مهم‌ترین جاذبه‌هایی که گردشگر را به این بخش جذب می‌کند طبیعت دست‌نخورده و بکر روستاهای این بخش است که هنوز شور و نشاط خانه‌های قدیمی و طبیعت دلچسب درآن  خودنمایی می‌کند می‌افزاید: روستاهای حسینی، شیزن، جوزقان و سوران نمونه‌ای ‌از  طبیعت بی‌نظیر این بخش هستند و در ایام بهار طبیعت دوستان زیادی به آنها سفر می‌کنند.

شناسایی 90 اثر تاریخی در تایباد
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری تایباد نیز در خصوص بناهای تاریخی و جاذبه‌های گردشگری این شهرستان می‌گوید: 90 اثر تاریخی در تایباد شناسایی شده که 45 اثر در فهرست آثارملی به ثبت رسیده است. قدمت آنها از هزاره سوم پیش از میلاد تا دوره پهلوی اول است.
«عبدالرحیم تاج‌محمدی» می‌افزاید: مجموعه تاریخی مقبره مولانا زین الدین ابوبکر تایبادی، مهم‌ترین شاخص تاریخی شهر تایباد، ایوانی است رفیع و مزین به کاشی کاری و کتیبه‌های زیبا.
وی با اشاره به این‌که در مجاورت این بنای تاریخی، مسجد و ایوانی زیبا به انضمام 2 حجره، 2 اشکوبه در طرفین و فضای داخلی به صورت شاه نشین که  صلابت خاصی را به این مجموعه بخشیده‌است بیان می‌کند: از ویژگی‌های مهم این بنا کتیبه‌ای  آجری بر زمینه کاشی فیروزه‌ای ایوان به خط ثلث به قلم جلال‌الدین محمدبن جعفر است. معماری بنا در سال ۸۴۸هجری‌قمری . به پایان رسیده و بانی آن «پیر احمد خوافی» وزیر با‌درایت شاهرخ تیموری بوده ‌است. تاج‌محمدی قدیمی‌ترین بنای شهرستان را «میل تاریخی کرات» معرفی می‌کند و می‌گوید: این بنا در 25 کیلومتری جنوب غرب در مسیرجاده تایباد به خواف قراردارد که متعلق به دوره سلجوقیان است. میل کرات با بلندی ۲۵ متر دارای 2 قسمت است به طوری که بخش تحتانی هشت ضلعی و بخش فوقانی آن استوانه‌ای است؛ از تزئینات معماری این میل می‌توان به گره چینی‌های آجری کتیبه به خط کوفی و بقایایی ازشرفه، اشاره کرد.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری شهرستان تایباد عنوان می‌کند: بنای مزار شاهزاده قاسم در شهر مشهدریزه در فاصله ۲۹ کیلومتری غرب تایباد واقع شده‌است. در ضلع جنوبی این شهر در میان قبرستانی قدیمی بنایی قرار دارد که به مزار شاهزاده قاسم معروف است. بنای مزبور مشتمل بر اتاق‌هایی پیرامون یک فضای مرکزی است که در آن 8 محل چله خانه تعبیه شده‌ است، بنای مقبره از دوره صفوی به جا مانده است.
وی در ادامه با بیان این‌که رباط عباس آباد در میانه دشتی وسیع به فاصله 26 کیلومتری شمال غربی شهر تایباد و بر کناره راه قدیمی این شهر به تربت‌جام واقع شده است اظهار می‌کند: این بنا در زمان آبادانی و رونق خود از کاروانسراهای معتبر خراسان محسوب می‌شد که به دلیل فضاهای متعدد و  داشتن امکانات رفاهی از اهمیت خاصی برخوردار بوده و در سفرنامه‌ها و متون تاریخی از آن یاد شده است.

رباط سنگی در مجاورت میل کرات
تاج محمدی ادامه می‌دهد: رباط سنگی، که بقایای آن به فاصله کمی از میل تاریخی کرات و آن سوی جاده تایباد به خواف قرار دارد، در گذشته توقف‌گاه کاروانیان و مسافران این ناحیه بوده‌است قرائن معماری و آوارهای باقی مانده از رباط نشان می‌دهد ورودی بنا دارای طاقی سرپوشیده بوده که به حیاط مرکزی آن منتهی می‌شده و آبگیری سنگی نیز برای تامین آب مصرفی کاروان‌ها و احشام در آن وجود داشته است. سفال‌های پراکنده پیرامون این رباط سنگی مؤید سکونت از دوره سلجوقی تا دوران تیموری است.
وی در خصوص روستاهای هدف گردشگری شهرستان نیز می‌گوید: روستای پُشته، در فاصله 50 کیلومتری غرب تایباد و 25 کیلومتری کرات و در محدوده بخش مرکزی شهرستان در میان کوه‌های باخرز واقع شده است. طبیعت بکر و کوهستانی و شکل معماری روستا که در دامنه کوه قرار گرفته و خانه‌های روستایی که  به صورت پلکانی از دامنه کوه به سمت قله کوه ساخته شده  از  مهم‌ترین جاذبه گردشگری روستا محسوب می‌شود؛ هوای مطبوع کوهستانی، آب مناسب، باغات میوه و سرسبزی منطقه می‌تواند باعث جذب هر رهگذری شود.
وی می‌افزاید: در روستای آبقه نیز وجود آثار تاریخی (آب انبار، قلعه آبقه، مقبره شیخ ابو اسحاق، قلعه کهنه نادری، زیارت‌گاه آبقه، حمام قدیمی آبقه و محوطه تاریخی آسباد) و چشم انداز مناظر طبیعی   منطقه کوهستانی آن می‌تواند این روستا را نیز به یکی از  مناطق گردشگری شهرستان  تبدیل  کند؛ آبقه که در بخش مرکزی و به فاصله 45 کیلومتری غرب تایباد قرار گرفته. دارای آب مناسب و هوای دلپذیر کوهستانی و مناظر سبز است.
رئیس اداره میراث فرهنگی، صنایع‌دستی و گردشگری شهرستان تایباد می‌گوید: روستای ایله در منطقه‌ای کوهستانی در 45 کیلومتری شهرستان تایباد و درجنوب غربی آن واقع شده و کوه‌های مرتفع و دره‌های سرسبز دارد. روستای جوزقان نیز در فاصله 34 کیلومتری غرب تایباد و 5 کیلومتری شهر مشهدریزه مرکز بخش میان ولایت در منطقه‌ای کوهپایه‌ای واقع شده و طبیعت بکر و آب و هوای دلچسب این روستا و همچنین وجود سنگ‌های مزار و آثار تاریخی فراوان از جمله مزار خواجه این روستا را به مکانی جذاب برای گردشگران تبدیل کرده است.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code