موضوعات
اسلامشهر

شاه رفت

نویسنده: مهردادموسوی خوانساری
«توجه فرمایید، توجه فرمایید، این صدای راستین ملت ایران است، صدای انقلاب». میلیون ها ایرانی در بعدازظهر 21 بهمن سال 1357 طنین سنگین و تاریخی این جمله را که از رادیو پخش می شد...
1395/11/20
«توجه فرمایید، توجه فرمایید، این صدای راستین ملت ایران است، صدای انقلاب». میلیون ها ایرانی در بعدازظهر 21 بهمن سال 1357 طنین سنگین و تاریخی این جمله را که از رادیو پخش می شد به خوبی احساس می کردند. ملت ایران در آستانه مقطعی حساس از تاریخ خود قرار گرفته بود و بازیگران این صحنه چند قدم تا پیروزی نهایی فاصله داشتند. انقلاب اولین جلوه های خود را از طریق رسانه های آن روزگار مانند اعلامیه و شبنامه و نوار کاست نشان داده بود، و اینک که در پایان راه قرار داشت، رسانه های اصلی و رسمی کشور یعنی روزنامه ها، رادیو و تلویزیون را در تسخیر خود داشت. بدین ترتیب، رویدادهای بی تکرار بهمن 57 در قاب رسانه ها ماندگار شد.

از «شاه رفت» تا «امام آمد»
اگرچه انقلاب اسلامی در 22 بهمن 1357 رسما به پیروزی رسید اما بی شک اتفاق مهمی که در 26 دی همین سال رخ داد کم از یک پیروزی نهایی نبود. سه شنبه 26 دی 1357 روزنامه اطلاعات با بزرگترین تیتر صفحه اول تاریخ مطبوعات ایران این خبر را به مردم داد:«شاه رفت». هنوز بختیار آخرین نخست وزیر شاه، در ساختمان نخست وزیری جا گیر نشده بود که سیل مردم به خیابان‌ها ریخت و رفتن شاه را جشن گرفت. در غیاب انواع شبکه‌های مجازی و اینترنت و سایر رسانه های ریز و درشتی که امروزه فضای خبری را اشباع کرده اند، روزنامه اطلاعات در تیراژی میلیونی میان مردم دست به دست می شد و تیتر درشتش، تاریخی ترین لحظات را ثبت کرد:«شاه رفت». البته خلاقیت مردم، میان کلمه شاه و رفت یک ابرو باز کرده بود و واژه «دَر» را اضافه کرده بود. «شاه دَر رفت». شادی این روز اما با مقیاسی بسیار بزرگ‌تر، کمتر از 20 روز دیگر دوباره تکرار شد. زمانی که روزنامه اطلاعات دوباره از درشت ترین تیتر خود برای رساندن این خبر مهم استفاده کرد:«امام آمد». روزنامه مهم دیگر یعنی کیهان هم تیتر زد:«گرامی باد بهار آزادی». استقبال از رهبر انقلاب در روز 12 بهمن 1357 به استناد تصاویر و لحظات ثبت شده یکی از بزرگترین تجمعات انسانی در تاریخ بشری بوده است.

صدای راستین ملت ایران
از لحظه استقرار رهبر انقلاب در مدرسه علوی، می شد شمارش معکوس سقوط رژیم شاهنشاهی را احساس کرد. هر روز قدمی به سمت پیروزی برداشته می شد و ساختار باقیمانده از رژیم شاه چند قدم عقب می رفت. در این میان شاید یکی از مهمترین ضرباتی که بر پیکر نیمه جان این رژیم وارد شد، تسخیر رادیوتلویزیون ملی ایران بود. این سازمان که از چندی پیش به وسیله نیروهای نظامی گاردشاهنشاهی اشغال شده بود بسیاری از کارمندانش را به حال اعتصاب از دست داده بود. این کارمندان وفادار به انقلاب مرتب جلوی این سازمان تظاهرات می کردند و خواستار یک رسانه انقلابی بودند. بعدازظهر 21 بهمن این خواسته محقق شد. زمانی که آیت الله طالقانی از طریق یک پیام تلویزیونی از اعتصاب کنندگان خواست که بر سر کار خود در این سازمان بازگردند. پس از این پیام کارمندان انقلابی جلوی سازمان تجمع کردند و با پیوستن هزاران تن از مردم به آنها، توپ و تانک شاهنشاهی مجبور به خروج از سازمان شد. این گونه بود که پیام تاریخی پیروزی انقلاب یک روز قبل از رادیو پخش شد:«توجه فرمایید، توجه فرمایید، این صدای راستین ملت ایران است، صدای انقلاب». تلویزیون انقلاب ساعت 19 و 14 دقیقه بعدازظهر 21 بهمن 57 شروع به کار کرد. بر اساس یادداشت های دکتر «محسنیان راد» از این روز، اولین تصویری که از این تلویزیون پخش شد آرم تلویزیون ملی ایران بود که پس از پخش تصویر چند شاخه شکوفه بر صفحه تلویزیون ها نقش می بست. آرم تلویزیون ملی ایران از دو شیر چسبیده به هم تشکیل شده بود. در این لحظات دو شاخه گل پرپر شده در دست شیرهای سبز رنگ قرار داشت که نمادی از جوانانی بود که در راه پیروزی انقلاب جان خود را از دست داده بودند. زیر آرم هم جمله گرامی باد بهار آزادی نوشته شده بود. پس از پخش سرود «ای ایران ای مرز پر گهر» در این لحظات تاریخی مجری سراسیمه در برابر دوربین ها ظاهر شد و ضمن بیان جملاتی مقطع و آشفته که نشان دهنده شرایط حساس و هیجان بالای حاکم بر محیط بود چنین گفت:«هم وطنان باید به اطلاعتان برسانم کار جدید سازمان رادیو و تلویزیون ملی ایران را ... همچنان که مشاهده می کنید و از ظواهر ما هم پیداست که در میان شما بودیم... در نقطه های مختلف شهر شلوغی بودیم که در پس آن، سیاهی و به دنبال آن، یک دنیا پیروزی وجود داشت. از میان شما آمدیم و با همان شکل در میان شما و به پای تلویزیون شما آمدیم و صدای شما را به گوش جهانیان می رسانیم... هم وطنان در 24 ساعت گذشته، شاید هم خیلی بیشتر در 48 ساعت گذشته، شاهد رویدادهایی بودیم که همگان از آن اطلاع دارید. کارکنان رادیو تلویزیون ملی ایران از دیروز بامداد متوجه اتفاقاتی که در محل شهر می گذشت، شدند. کارکنان با هم به کمک رسانی همه هم وطنان وارد عمل شدند. از هرگوشه این اتفاقات، از هر لحظه جانفشانی و از شهیدهایی که خون خود را نثار این جویبار کردند ‌ یادگار داریم...».

بهارخجسته فال،خرامان رسد ز راه
وقایع روز بعد به صورت زنجیر وار تا لحظه پیروزی انقلاب اسلامی و سقوط رژیم سابق در رسانه های محدود آن دوره انعکاس ویژه ای داشت. در بخش خبری شامگاه 21 بهمن به احترام شهدای انقلاب یک دقیقه سکوت اعلام شد و برای اولین بار در تاریخ تلویزیون، برنامه ها بدون پخش سرود شاهنشاهی به پایان رسید. فردای آن روز، روزنامه کیهان تیتر زد:«بسیاری از نقاط تهران در تصرف مردم مسلح است. جنگ تانکها با مردم مسلح در خیابان ها». بدین ترتیب در مهم ترین مقطع تاریخی ایران معاصر، تیتر همه روزنامه چنین خبری را در تاریخ ثبت کرد:«سقوط نظام 2500 ساله استبداد».



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code