موضوعات
اسلامشهر

تاریخ سازی خلاق با فرهنگ مهدویت

نویسنده: آیت‌الله علیرضا اعرافی امام جمعه قم و مدیر حوزه‌های علمیه کشور
در تاریخ، انواع کج‌روی‌ها، انحراف‌ها و آسیب‌هایی در مسیر اعتقاد به مهدویت وجود داشته است. امروز هم کم و بیش در شکل‌های مختلف شاهد این هستیم...
1396/02/20
در تاریخ، انواع کج‌روی‌ها، انحراف‌ها و آسیب‌هایی در مسیر اعتقاد به مهدویت وجود داشته است. امروز هم کم و بیش در شکل‌های مختلف شاهد این هستیم که اعتقادهای ناروا و منحرفی پیرامون انتظار و مهدویت تبلیغ می‌شود و گاهی هم گروه‌هایی را به انحراف می‌کشاند.
عقیده مهدویت، عقیده‌ای بسیار ریشه‌دار نه در تاریخ اسلام، بلکه در تاریخ ادیان الهی، توحیدی و ابراهیمی است. هیچ کتاب آسمانی نیامده است، مگر آن که به ظهور مهدویت مژده داده و آن را تبلیغ کرده است. قرآن کریم می‌فرماید: « وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِی الزَّبُورِ مِن بَعْدِ الذِّكْرِ أَنَّ الْأَرْضَ یَرِثُهَا عِبَادِیَ الصَّالِحُونَ» هیچ پیامبر و چهره نورانی نیامده است، مگر این که از او میثاق گرفته شده بود که هم پیامبر آخرالزمان را تبلیغ کند و هم به ظهور آن امام بزرگ (عج) و منجی بشریت مژده دهد؛ بنابراین عقیده مهدویت یک عقیده ریشه‌دار در تاریخ بشریت، تاریخ رسالت و تاریخ اسلام است و براهین گوناگون بر اصالت این اعتقاد و اهمیت بنیادین آن اقامه شده است.
اما این عقیده پاک و اصولی و بسیار مهم مانند بسیاری از عقاید درست دیگر در معرض بدفهمی‌ها، کج‌روی‌ها و انحراف‌هایی در طول تاریخ و دوره تاریخ اسلام قرار گرفته است. این بحث، جنبه اعتقادی دارد و برای این که ما اعتقاد پاک و پیراسته و منزه به امام زمان(عج) داشته باشیم و نسل جوان و گروه‌هایی از جامعه در مسیر انحراف قرار نگیرند، توجه به این انحراف‌ها و کج‌راهه‌ها برای همه ما اهمیت دارد.
البته علما، محققان و فرهیختگان بزرگ در مسائل مهدویت در سال‌های اخیر تحقیق‌های بسیاری انجام ‌داده‌اند. مؤسسه‌های تحقیقی، تبلیغی و فرهنگی نیز در حوزه و سایر مراکز در این عرصه مشغول فعالیت هستند که باید از آن‌ها سپاسگزاری کرد.

مهدویت‌های مبهم در سایر ادیان
چند عقیده باطل و منحرف در این مقوله بسیار مهم اعتقادی وجود دارد که به آن‌ها اشاره می‌شود:
1. مهدویت‌های مبهم و نامعین و غیرمشخص: بسیاری از ادیان و مذاهب به مهدویت اشاره کرده‌اند اما مهدویت در آن نگاه‌ها یک مهدویت تصویرشده دقیق نیست، بلکه اشاره و ارجاع به امور خیلی کلی و مبهم است. در برخی از ادیان و مذاهب این عقیده ناروا وجود دارد. مهدویت یک عقیده دقیق، معین و معطوف به شخص مشخصی است که در وجود دوازدهمین امام شیعیان (عج) با ویژگی‌های کامل تصویرشده است.
2. توقف بر امامان پیشین و نیامدن تا امام دوازدهم(عج): در طول تاریخ داریم که گروه‌هایی از این قطار نورانی امامت دوازده‌گانه که پایان آن خاتم اوصیاست باز مانده‌اند.
3. تشکیک‌هایی که در مقوله تولد، غیبت و طول عمر امام زمان(عج) ایراد شده است: در طول هزار و چند سال شاهد بوده‌ایم که این تشکیک‌ها وجود داشته و در سده‌های بعد هم در میان مستشرقان و هم در درون دنیای اسلام شبهه‌هایی در این زمینه به وجود آمده است، در حالی که به براهین روشن و قاطع از قرآن و روایت‌ها، ما به وجود نازنینی می‌رسیم که به روشنی تولد یافته و دارای عمر طولانی است و ادله قاطع، این مسأله را اثبات می‌کند.

ادعاهای دروغین
4. مهدویت‌های دروغین و ادعاهای کذب: در طول بیش از هزار و چند سال، هر از چند سال منحرفی برخاست و ادعای مهدویت کرد. در طول تاریخ ده‌ها مورد از این ادعاهای پوچ و باطل وجود داشته است.
5. ادعاهای دروغین نیابت خاص: با پایان غیبت صغری، نیابت خاصه تمام شد اما در طول تاریخ ما دیده‌ایم کسانی ادعای نیابت خاصه کرده و روایت‌های ما به طور واضح و قاطع در برابر آن‌ها موضع گرفته‌اند.
6. ادعاهای ناثواب و دکان‌داری‌ها در رؤیت و تشرف و ارتباط خاص با امام: این ادعاها فراوان بوده است. البته رؤیت امام زمان(عج) در عصر غیبت کبری امکان‌پذیر است، اما رؤیت‌های دروغین و رؤیت‌هایی که برای مطامع مادی بوده، انحراف بزرگی است که ما شواهد آن را در تاریخ داشته‌ایم.
7. ادعای ارتباط‌های سببی و نسبی: در دوره ما کسانی به پوچ و باطل، ادعای ارتباط‌های سببی و نسبی با امام زمان(عج) می‌کنند. این‌ها هیچ وجهی ندارد و هیچ دلیل روشنی بر آن‌ها وجود ندارد و قطعا باطل است.
ناامید نباشیم
8. تعیین زمان ظهور: هر کسی ادعا کرد که فلان تاریخ مشخص آن امام موعود و منجی بشریت ظهور و رستاخیز عالمی را برپا خواهد کرد، دروغ می‌گوید. امام صادق(ع) فرمودند: «کذب الوقّاتون؛ تعیین‌کنندگان وقت دروغ‌گویند.» البته علائمی ذکر شده و مسائلی وجود دارد، ولی توقیت‌های بی‌پایه در طول امامت و دوره عصر غیبت داشته‌ایم که نمی‌شود به آن‌ها توجه کرد.
9. عجله‌داشتن در قیام امام(ع) و بازگشت از این اعتقاد: در روایت‌ها داریم غیبت آن‌قدر طولانی می‌شود که گروه‌هایی ناامید می‌شوند و دست از اعتقاد واضح و روشن بر می‌دارند. ما امیدواریم هر چه زودتر آن خورشید عالمتاب، جهان را به نور دانش و معرفت و عدالت خود روشن کند، اما هم توقیت ناثواب است و هم ناامیدی در این مسیر.
10. غفلت و بی‌تفاوتی به مقوله انتظار: این که کسانی از وجود آن حضرت غافل باشند و انتظار را کم بشمارند، یک اشتباه بزرگ است. دعای عهد هر روز و عرض ادب روزانه به محضر آن امام (عج) وسیله‌ای است برای این که مشعل پرفروغ مهدویت، در دل‌ها نورافشانی کند و این رابطه اعتقادی ما و شما با آن امام بزرگ قطع نشود.
11. تفسیرهای غلط از مهدویت و انتظار: برخی، انتظار و مهدویت را سکولاریستی تعریف و انتظار را به جای تکالیف و قیام در راه خدا معنا می‌کنند. گروه‌هایی در عصر انقلاب بودند که این گونه فکر می‌کردند و امام(عج) بر آن‌ها فریاد زدند که راه شما راه انحراف است. تفسیر سکولاریستی و انتظار به جای تکالیف، یک انحراف بزرگ بود که همچنان هم ادامه دارد. در مقابل آن، انتظار انقلابی، مهدویت انقلابی، انتظار و مهدویتی که موید قیام در برابر ظالمان و اقدام حق‌جویانه و عدالت‌خواهانه باشد، درست است.
12. نفی نیابت عامه و مرجعیت و ولایت‌فقیه: مقوله مرجعیت و ولایت‌فقیه ریشه در نیابت عامه و اعتقاد اصیل دارد. امروز تلاش‌های زیادی می‌شود که بنیان مرجعیت را بزنند و پایه‌های نیابت عامه و ولایت‌فقیه را سست کنند. امروز گاهی مستکبران هم این عقیده را ترویج می‌کنند.
13. تسرّع در تطبیق علائم بدون دقت: علائم ظهور اعم از قطعی و غیر قطعی آمده است. همه این‌ها موازین درست دارد. کسانی که به سرعت با یک اتفاق می‌گویند این نشانه ظهور است، مرتکب تسرّع ناروا شده‌اند.
14. نشناختن پایه‌های مهدویت و انتظار و علائم ظهور و مباحث آن و بی‌توجهی به مبانی اجتهادی: بزرگان حوزه علمیه کارهای عالمانه و مجتهدانه خوبی در مسأله مهدویت و انتظار و علائم ظهور انجام داده‌اند؛ اما خیلی‌ها این نگاه اجتهادی عمیق را در این مسأله ندارند.

تقویت پایه‌های اعتقادی
یک عقیده نورانی که نجات‌بخش بشر است، دچار این همه انحراف و آسیب است. انتظار ما از جوانان، طلاب و مردم این است که پایه‌های اعتقادشان را استوار کنند. ارتباط‌های عاطفی و معرفتی خود را با این خورشید فروزان و امام غایب از انظار باید روزبه‌روز تقویت کنیم. این ارتباط و اتصال، به ما امید و حیات و معرفت و جان می‌دهد، جامعه ما را پاک می‌کند و پشتوانه حرکت معنوی، اجتماعی، فرهنگی و انقلابی ماست. این اعتقاد را باید پیراسته کرد. نگذاریم این اعتقاد پاک با مدعیان دروغین و منحرفان از مسیر خود دور شود.
در نیمه ماه مبارک شعبان که تعلق به امام زمان(عج) دارد، ما باید بر تقویت مبانی مهدویت و انتظار تأکید و تلاش کنیم این انحراف‌ها را با دلایل روشن تبیین کنیم و جامعه را از آن مصون بداریم.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code