موضوعات
اصفهان

خیابان‌های شلوغ شهر؛ قلمرو متکدیان

نویسنده: شیرین علویان/ اصفهان - خبرنگار
روزی نیست که در گوشه یا کناری از شهر چشممان به گدای ژولیده‌ای که دست نیاز به سویمان دراز می‌کند، نیفتد...
1396/07/19
   روزی نیست که در گوشه یا کناری از شهر چشممان به گدای ژولیده‌ای که دست نیاز به سویمان دراز می‌کند، نیفتد. یکی کنار خودپرداز ایستاده است و از مردم درخواست کمک دارد، دیگری گوشه‌ای از پیاده‌‌رو یا کنار خیابان روی زمین   و برخی هم پشت چراغ قرمز یا دور و بر مراکز خرید رفت و آمد می‌کنند و همیشه داستان‌های غم‌انگیزی از بیماری و فقر خود یا وابستگانشان در آستین دارند.
یکی می‌گوید شوهرم فوت کرده، دخترم مریض است و پول دوا و درمان ندارم و دیگری خودش را گرسنه‌ای معرفی می‌کند که به اندک مبلغی برای خرید غذا راضی است. آنها همه‌جا هستند؛ در ورودی ساختمان‌های پزشکان، کف پیاده‌روها، سر چهارراه‌ها،   داخل پارک‌ها و...
پیر و جوان، مردان و حتی زنانی که کودک چندماهه در آغوش دارند همه در یک نکته با هم مشترکند و آن سوء‌استفاده از عواطف و احساسات یا باورهای مذهبی مردم است.

مجازات زندان برای گداپیشگی
بر اساس ماده ۷۱۲ قانون مجازات اسلامی، «هر کس تکدی یا کلاشی را پیشه خود قرار داده باشد و از این راه امرار معاش یا ولگردی کند، به حبس از یک تا 3 ‌ماه‌ محکوم خواهد شد و چنانچه با وجود توان مالی مرتکب عمل فوق شود، علاوه بر مجازات مذکور، کلیه اموالی که از طریق تکدی و کلاشی به دست آورده است، مصادره خواهد شد.»
مدیر پیشگیری و رفع تخلفات شهری شهرداری اصفهان با اشاره به این قانون یادآور می‌شود: حضور متکدیان و کودکان خیابانی در شهر، علاوه بر اینکه چهره شهر را آلوده و مخدوش می‌سازد، بستر ارتکاب جرم و جنایت را نیز مهیا می‌کند. ضمن اینکه بیشتر این متکدیان از اتباع بیگانه هستند که با سوء‌استفاده از احساسات دینی و عواطف مذهبی شهروندان، روزانه از این راه درآمدهای زیادی دارند.
مجتبی کاظمی که معتقد است متکدیان با ترفندهای خاص و با تغییر مکان از میادین و چهارراه‌ها وارد مکان‌های پرترددی همچون مطب پزشکان می‌شوند و اقدام به تکدیگری می‌کنند، به شهروندان توصیه می‌کند به جای کمک به این‌گونه اشخاص، کمک‌های خود را به نهادهای خیریه و حمایتی معتبر شهر پرداخت کنند تا مطمئن باشند که به دست نیازمندان واقعی می‌رسد. کمک به متکدیان زمینه سوء‌استفاده و فعالیت بیشتر آنها را فراهم می‌کند و گداپروری را در شهر رواج خواهد داد.
به گفته مدیر پیشگیری و رفع تخلفات شهری شهرداری اصفهان، علاوه بر قانون مجازات اسلامی، ۱۳ سازمان و ارگان از جمله فنی و حرفه‌ای، کمیته امداد امام خمینی (ره)، صداو سیما و... مسئول جلوگیری از افزایش تعداد متکدیان و مبارزه با این پدیده هستند. اگر این دستگاه‌ها به وظایف خود در این خصوص عمل می‌کردند، بسیاری از متکدیان ساماندهی می‌شدند.

دوسوم گداهای اصفهان غیربومی هستند
از سوی دیگر، معاون خدمات شهری شهرداری اصفهان بیش از 70 درصد متکدیان را در اصفهان غیربومی می‌داند و می‌گوید: هر روز دست‌کم 5 نفر از این متکدیان را از سطح شهر جمع‌آوری می‌کنیم. در برخی از مناسبت‌ها مانند عید نوروز، به دلیل وجود مسافران نوروزی، تعداد متکدیان بیشتر می‌شود.
احمدرضا مصور می‌افزاید: سودجویان راه نامناسبی برای درآمد برگزیده‌اند و هیچ نگرانی از اینکه ایجاد این معضل به حرفه آنان تبدیل شده است، ندارند. تنها وظیفه شهرداری در قبال متکدیان این است که آنها را از سطح شهر جمع‌ کند و به مراکز فضیلت بفرستد.
دکتر مرتضی پدریان جامعه‌شناس، آسیب‌شناس اجتماعی و استاد دانشگاه فرهنگیان نیز در گفت‌وگو با همشهری متکدیان را به 2 دسته نیازمند واقعی و افراد سودجو تقسیم و تصریح می‌کند که راهی برای شناخت و جدا کردن این 2 گروه از هم وجود ندارد.
وی که معتقد است شکل و ظاهر بسیاری از گدایان اصفهان حکایت از آن دارد که از کشورهایی مانند پاکستان، افغانستان و بنگلادش وارد کشورمان شده‌اند، ادامه می‌دهد: این افراد به دلیل مشکلاتی که در کشورهای همسایه وجود دارد   به صورت قاچاق وارد ایران و گاهی اصفهان می‌شوند و چون شغلی برای تامین نیازهای روزمره‌شان ندارند، مجبور به تکدیگری می‌شوند.

دردسرهای مهاجرپذیر بودن اصفهان
پدریان همچنین، با استناد به مشاهدات عینی خود، بیشتر گدایان شهر را از نظر سن و جنس به 2 گروه اصلی تقسیم می‌کند و می‌گوید: نخست افراد کم‌سن و سال و دوم زنانی که در گروه سنی 23 تا 35 سال هستند، در اصفهان گدایی می‌کنند.
وی با اشاره به اینکه اصفهان یکی از شهرهای مهاجرپذیر کشور به شمار می‌آید، می‌گوید: وجود جاذبه‌های گردشگری و مراکز صنعتی، این شهر را از دیرباز به یکی از شهرهای مهاجرپذیر تبدیل و تنوع قومیتی زمینه را برای بروز مشکلاتی مثل تکدیگری در آن آماده کرده است.
این آسیب‌شناس اجتماعی که معتقد است برخی از ناهنجاری‌های اجتماعی از جمله سرقت و گدایی در تاریخ بشریت ریشه دارند و مشکل دیروز یا امروز جوامع نیستند، توضیح می‌دهد: در آموزه‌های دینی ما هم بارها از قول ائمه معصوم (ع) تاکید شده که اگر سائلی از شما درخواست کمک کرد، او را رد نکنید. به همین دلیل است که تکدیگری احساسات مردم را مورد توجه قرار می‌دهد، نه عقل و منطق آنها و گدایان هم از روش‌های نشان دادن بیماری، ناتوانی‌های جسمی و...   برای دریافت کمک از مردم استفاده می‌کنند.
وی راه‌های برخورد با این پدیده را نیز به 2 دسته تقسیم می‌کند و می‌گوید: در این خصوص وظیفه ابتدایی بر عهده نظام حکومتی است که باید نوع برخورد با متکدیان را تعریف کند. مردم هم باید بدانند برخورد درست با یک گدا این است که او را به مراکز خیریه و سازمان‌های حمایتی مثل کمیته امداد و بهزیستی هدایت یا مبلغ ناچیزی به او کمک کنند.

شناخت نیازمندان از سودجویان
استاد دانشگاه فرهنگیان می‌گوید: گروهی هستند که گدایی را به عنوان شغل انتخاب کرده‌‌اند و به صورت سازماندهی شده مکان خاصی را در شهر تحت پوشش قرار می‌دهند. گروه دیگر هم افراد نیازمند واقعی جامعه هستند که از راه‌های دیگر قادر به تامین نیازهای روزمره‌شان نیستند و زیر پوشش خدمات نهادهای حمایتی نیز قرار نمی‌گیرند.
پدریان شناخت نیازمندان واقعی از کسانی که گدایی را به عنوان شغل انتخاب می‌کنند، وظیفه ساختار حکومتی جامعه می‌داند و می‌افزاید: در صورت تشخیص این 2 گروه از یکدیگر، هر یک از دستگاه‌های فرهنگی و اجتماعی می‌توانند برخورد درست و مناسب را با هرکدام از آنها در دستور کار قرار دهند.
 وی همچنین با استناد به مشاهدات عینی خود از وضعیت تکدیگری در اصفهان می‌گوید: به نظر می‌رسد بیشتر متکدیان در خیابان‌های مرکز شهر که محل رفت و آمد گردشگران داخلی و خارجی هستند، پراکنده‌اند به این امید که از احساسات دینی یا عواطف انسانی آنها سوء‌استفاده کنند. اما هرچه از هسته مرکزی شهر فاصله می‌گیریم، تعداد کمتری را در پیاده‌‌روها و حتی خیابان‌ها می‌بینیم که دستشان را جلوی رهگذران دراز می‌کنند.





ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code