موضوعات
اصفهان

احیای هنر قلمکاری اصیل در اصفهان

نویسنده: هاجر مرادی/ اصفهان - خبرنگار همشهری
به تازگی گروهی متشکل از دانشجویان دانشگاه هنر، اقدام به احیای هنر قلم کاری اصیل در اصفهان کرده‌اند و برآنند که وجه تمایز آن و چیت‌سازی که سال‌ها مردم به اشتباه آن را قلمکاری نامیده اند، آشکار سازند...
1396/03/22
   به تازگی گروهی متشکل از دانشجویان دانشگاه هنر، اقدام به احیای هنر قلم کاری اصیل در اصفهان کرده‌اند و برآنند که وجه تمایز آن و چیت‌سازی که سال‌ها مردم به اشتباه آن را قلمکاری نامیده اند، آشکار سازند.
در حقیقت قلمکاری هنر نقش زدن به روی پارچه است نه چاپ نقش‌ها به روی آن و قدمت آن مربوط به عهد صفویان است. از آن جایی که درباریان صفوی توجه خاصی به این صنعت داشته‌اند، قلمکاری در این دوره از تاریخ به اوج شکوفایی خود می‌رسد. اما در طول زمان دستخوش تغییراتی در ماهیت، نحوه ساخت، اجرا و تولید انبوه شده است. به طوری که برای رسیدن به تولید انبوه و کاهش هزینه‌ها به جای آن که نقش‌ها را با دست به روی پارچه‌ها ایجاد کنند، اقدام به چاپ نقش‌ها کردند. هنری که دیگر قلمکاری نام نداشت، بلکه چیت‌سازی بود و تا به امروز نیز به اشتباه از آن به عنوان قلمکاری یاد می‌کنند.
حال امروز جوانانی گرد هم آمده‌اند و تلاش دارند که بار دیگر این هنر اصیل را زنده کنند و بانی اصلی این کار خانواده چیت ساز زاده هستند. خانواده ای که سالیان سال به صورت موروثی به چیت سازی و تولید پارچه‌های قلمکار پرداخته‌اند و این از نام خانوادگی آنها نیز کاملا مشخص است. در حقیقت آنها احساس می‌کنند که به نوعی در حق این هنر جفا شده و تصمیم گرفته‌اند، در قالب یک سازمان و با استفاده از علم مدیریت، بازار لوکسی از این هنر صنایع دستی را دوباره در اصفهان احیا  کنند.
از این رو برای شروع کار خود به سراغ شهرک علمی- تحقیقاتی می‌روند، زیرا برای حمایت از هنرمندان، درون شهرک اقدام به تشکیل بخشی به عنوان مرکز رشد شده بود.
به گفته امیرحسین چیت ساز زاده پسر کوچک‌تر خانواده که این روزها وظیفه بازاریابی و شناساندن این هنر اصیل را به مردم دارد، او و برادرش برای احیای قلمکاری اقدام به تکمیل سازمانی متشکل از مدیر، حسابدار، بازاریاب، طراح دوخت و... کرده‌اند و اکنون تعداد آنها به بیش از 10 نفر می‌رسد. از این رو کسب و کار آنها به نوعی یک استارتاپ محسوب می‌شود و شاید به همین دلیل است که شهر ک علمی تحقیقاتی از فعالیت آنها حمایت کرده است. به گفته چیت ساز زاده اعضای این گروه پیش از شروع کار، 6 ماه روی طرح ها، رنگ‌ها و پارچه‌ها مطالعه داشته‌اند و به نوعی سعی کرده اند، کیفیت کار خود را بالاتر برده و این هنر را به نوعی در زندگی مردم کاربردی‌تر کنند.  کیفیت پارچه و رنگ‌های مورد استفاده در این هنر بسیار بالاتر از سطح استاندارد است. به طوری که در برابر نور، سایش و شست و شو بسیار مقاوم شده اند.  به گفته امیرحسین چیت ساز زاده گروه هنری «بیسان» برای کاربردی‌تر کردن هنر قلمکاری، در انتخاب رنگ، پارچه و طرح‌های خود به سلیقه مردم نیز توجه داشته و سعی می‌کنند محصولات خود را مطابق با سلیقه و همچنین طرح‌ها و ابعادی تهیه کنند که از همه نظر برای مردم امکان خرید آن وجود داشته باشد. زیرا امروز دیگر سفره‌های بزرگ و قدیمی برای مردم کارکردی ندارد. ضمن این‌که هنر احیا  شده از سوی این گروه به لحاظ مالی ارزش بالایی دارد. زیرا تماما هنر دست هنرمندان هستند و ممکن است افراد  از پس هزینه کالاها در ابعاد بزرگ برنیایند.
از جمله محصولات تولیدی این گروه می‌توان به تولید لباس برای خانم ها، تیشرت برای آقایان، کروات، پاپیون، دستمال جیبی و تزیینات منازل، دکوراسیون اداری و... اشاره کرد.
این گروه اکنون فروش خود را به صورت آنلاین انجام می‌دهد اما از آنجایی که هنوز مردم متوجه وجه تمایز قلمکاری و چیت سازی نیستند، فروشگاهی حضوری را نیز ایجاد کرده که شهروندان و گردشگران با مشاهده مراحل تولید کار به صورت زنده، متوجه تفاوت هنر قلمکاری و چیت سازی شوند و با اطمینان خاطر بیشتری اقدام به خرید کنند.
چیت ساز زاده می‌گوید: ما اکنون برای فروش محصولات قلمکاری علاوه بر گردشگران روی سطح خاصی از شهروندان نیز که توانایی خرید این محصولات را دارند، تمرکز کرده ایم. اما  برای حفظ بازار مجبوریم ابتدا مردم را متوجه این موضوع بکنیم که قلمکاری، چیت سازی نیست. این اشتباهی است که به نوعی در دنیا جا افتاده و تصحیح آن قطعا نیازمند زمانی طولانی است. این روزها خانواده چیت سازها اولین گروهی هستند که به صورت سازمانی وارد این عرصه شده‌اند و سعی کرده‌اند مواردی چون نبود برندینگ، بسته‌بندی مناسب، کاربردی نبودن محصولات، تولید با کیفیت و عرضه مناسب را که امروزه از آنها به عنوان کاستی در صنایع دستی یاد می‌شود، برطرف کنند.
 این خانواده معتقدند اگر چه این فضا مهیا شده و یک کارآفرینی در زمینه صنایع دستی به راه افتاده اما اداره میراث فرهنگی و صنایع دستی بر‌خلاف شعارهایی که می‌دهد، به هیچ عنوان با آنها همکاری نداشته است. برای مثال از اداره میراث فرهنگی انتظار می‌رود به عنوان متولی زمانی که از آنها خواسته می‌شود درباره وجه‌تمایز چیت سازی و قلمکاری اطلاع رسانی کنند، حداقل در این مسیر مقاومت نشان ندهند و گردشگران را به این سمت هدایت کنند. یا برای حضور این هنر اصیل در نمایشگاه‌های بین المللی امکانی را فراهم کنند تا قلمکاری به مردم جهان شناسانده شود.
فریدون الهیاری مدیر کل اداره میراث فرهنگی و صنایع دستی استان پیش از این قول واگذاری یک مکان مناسب در خانه شیخ الاسلام را به قلمکاران اصفهانی داده بود اما زمانی که کار در رده‌های اجرایی معاونت صنایع دستی قرار گرفت، همکاری لازم انجام نشد و نتیجه مطلوبی به دست نیامد.
هم اکنون خانواده چیت ساززاده در حد توان خود سعی کرده‌اند از طریق فضای مجازی بیشتر با مردم ارتباط برقرار کنند و تا جایی که می‌توانند از طریق فروش آنلاین مشتریان خود را افزایش دهند. به اعتقاد امیرحسین چیت ساز‌زاده، چشم انداز قلمکاری بسیار امیدوار‌‌کننده است،‌زیرا آنها همواره تحقیق و مطالعه را سر لوحه کار خود قرار داده‌اند و در کل رویکردشان را تشکیل یک کسب و کار پایدار می‌دانند.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code