موضوعات
ایلام

هنر ایلامی

نویسنده: شهرام میبدی / خبرنگار استان‌ها
گلیم‌بافی یکی از قدیمی‌ترین هنرهای دستی در ایران است. هنری که ریشه در زندگی عشایری دارد و می‌توان گفت گذران امور زندگی از طریق دامپروری و فضای سحرانگیز دشت‌ها و تپه‌های سرسبز و گل‌های رنگارنگ، زمینه به وجود آمدن این هنر سنتی است...
1396/08/06
گلیم‌بافی یکی از قدیمی‌ترین هنرهای دستی در ایران است. هنری که ریشه در زندگی عشایری دارد و می‌توان گفت گذران امور زندگی از طریق دامپروری و فضای سحرانگیز دشت‌ها و تپه‌های سرسبز و گل‌های رنگارنگ، زمینه به وجود آمدن این هنر سنتی است.
در شهرها و روستاهای مختلف ایران می‌توان رد بافت گلیم را دید و روشن است که طرح و نقش گلیم‌های نواحی مختلف، تفاوت‌هایی با هم دارند.
از میان انواع گلیم‌های ایرانی می‌توان به گلیم نقش‌ برجسته ایلام اشاره کرد. این هنر، تلفیقی است از گلیم‌بافی ساده و گره قالی و گفته می‌شود اصیل‌ترین هنر دست در استان ایلام است.
شیوه بافت گلیم نقش برجسته به این صورت است که‌زمینه را به شکل گلیم معمولی می‌بافند و نقش‌ها را با گره‌ قالی. این است که زمینه مسطح و نقش‌ها برجسته از کار درمی‌آید. گلیم نقش برجسته، باید سبک وزن باشد. همچنین هماهنگی رنگ و طرح و تقارن نقش‌ها در بافت آن، تفاوت یک گلیم نقش‌برجسته با کیفیت در قیاس با نوع کم‌کیفیت آن است.
زمینه این گلیم، تار و پود متراکم‌تری دارد و همچنین نکته مهم در بافت آن یک اندازه بودن عرض گلیم از ابتدا تا انتهاست. این هنر در استان ایلام، این قابلیت را دارد که با تولید انبوه، در بازار صنایع دستی دنیا با سایر هنرهای دستی رقابت کند، اما گفته می‌شود اوضاع نابسامان کارگاه‌ها و همچنین دخالت دلالان در بازار آن، موانعی بزرگ در تحقق این امر هستند.
دارهای بافت گلیم نقش برجسته و قالی در بیشتر خانه‌های اهالی ایلام جزو لوازم روزمره‌اند و زنان این استان علاقه بسیاری به بافت گلیم و قالی دارند. برای قالی دستباف ایلام، 500 سال قدمت ذکر می‌کنند در حالی که گفته می‌شود گلیم نقش‌برجسته قدمت زیادی ندارد. اما ظاهرا ماشین‌های بافت هنوز توان رقابت با این نوع از گلیم‌ها را ندارند و این موجب خاص‌تر شدن این هنر بومی می‌شود.
خاستگاه این هنر را روستای زنجیره چرداول ایلام می‌دانند و این هنر به نام ایلام در فهرست آثار ملی کشور ثبت است. طرح و نقش به کار رفته در این گلیم‌ها، از ذهن بافنده است. گرچه امروز تعدادی از بافندگان با استفاده از نقشه‌های از قبل طراحی شده، اقدام به بافت گلیم می‌کنند. گفته می‌شود مشکلات بیمه و تسهیلات، عمده‌ترین مشکلات بافندگان ایلامی هستند. همچنین فروش بافته‌ها به نصف قیمت به دلالان از مشکلات دیگر بافندگان است. با این حال در ایلام، تعداد معدودی گلیم نقش برجسته در سال تولید و به کشورهای حوزه خلیج فارس، عراق، روسیه و آلمان صادر می‌شود. اگر امکانات بهتری برای کار بافندگان ایلامی ایجاد شود، صادرات فرش و گلیم نقش برجسته این استان به خارج از مرزها می‌تواند ثروت بسیاری را برای این ایلام و البته ایران به ارمغان بیاورد.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code