موضوعات
هرمزگان

بخت نامساعد رافائل

نویسنده: نازنین ساسانیان خبرنگار استان‌ها
ملوانان آخرین قایق نجات را به آب می‌اندازند. اکنون نجات جان باقی مسافران به دست خودشان است. کشتی آرام آرام به سمت چپ می‌چرخد، حوالی ساعت یک و پنجاه دقیقه بامداد، آب به راهروهای سمت چپ کشتی وارد می‌شود و چرخش شدت می‌گیرد. طولی نمی‌کشد که غول بزرگ از هم می‌پاشد و در اعماق آب‌ها آرام به خواب می‌رود...
1396/09/08
ملوانان آخرین قایق نجات را به آب می‌اندازند. اکنون نجات جان باقی مسافران به دست خودشان است. کشتی آرام آرام به سمت چپ می‌چرخد، حوالی ساعت یک و پنجاه دقیقه بامداد، آب به راهروهای سمت چپ کشتی وارد می‌شود و چرخش شدت می‌گیرد. طولی نمی‌کشد که غول بزرگ از هم می‌پاشد و در اعماق آب‌ها آرام به خواب می‌رود. صد و پنج سال پیش، کشتی بخار بزرگی به نام آراِم‌اس تایتانیک هنگام سفر از بندر ساوت همپتون انگلیس به مقصد نیویورک، به کوه یخ برخورد می‌کند و غرق می‌شود. 1514 نفر از مسافران و خدمه هم در جریان این حادثه جان خود را از دست می‌دهند. در سال 1985، 73 سال بعد از این واقعه، کشتی غرق شده در دل اقیانوس پیدا می‌شود. پس از مدتی بیرون کشیدن این کشتی آغاز  و در نهایت گنجینه‌ آن به طور کامل از آب خارج می‌شود. مردم از اقصی نقاط جهان مایلند از این بقایای دیدن کنند به همین سبب سالانه درآمد زیادی برای کشورهایی که این میراث را در مرزهای خود دارند، به همراه دارد. برخی دیگر نیز برای دیدن شهرهای زیر آب حاضرند هزینه زیادی بپردازند. تماشای تمدن‌هایی که قرن‌ها پیش وجود داشته اما در حال حاضر بر اثر مرور زمان زیر آب مدفون شده است. با وجود نمونه‌های مشابه  این بخش از گردشگری در ایران مفغول مانده است.

بسترهای میراث فرهنگی زیرآب در ایران
داستان «رافائل» در ایران کم از تایتانیک ندارد. کشتی با شکوه دارای همه امکانات تفریحی که در زمان خود نظیر نداشت. این کشتی با ۲۸۶ متر طول و ۱۳ طبقه به تایتانیک ایران معروف است. رافائل به همراه کشتی کوچک‌تری پیش از انقلاب خریداری شد اما در سال 1362 در دوران جنگ تحمیلی توسط دو هواپیمای عراقی با چند موشک مورد اصابت قرار گرفت. خرابی حاصل از این اصابت و تصادف آن با کشتی باربری باعث شد تایتانیک ایران در عمق ۷ تا ۳۲ متری خلیج فارس روبه‌روی شهر بوشهر و در فاصله‌ 2 کیلومتری نیروگاه اتمی این شهر زیر آب مدفون شود. این کشتی هم اکنون به یک کلونی بسیار بزرگ محیط زیستی تبدیل شده است. در حال حاضر لزوم پیشگیری از تخریب بیشتر این کشتی به عنوان یک اثر منحصر به فرد امری غیرقابل انکار است.
اما رافائل تنها میراث فرهنگی زیرآب ایران نیست. در شهریور ماه 1385 بقایای یک کشتی متعلق به دوره پارت یا ساسانی در نزدیکی سواحل بندر تاریخی سیراف خلیج فارس یافت شد. بررسی‌های انجام شده در بندر سیراف نیر منجر به کشف تعدادی لنگرهای سطحی شد. البته در این منطقه بقایای معماری کشف نشده است. در سواحل بوشهر نیز تعداد زیادی سفال شاخص دوره ساسانی شناسایی شده است. همچنین در این منطقه یک نمونه لنگر سنگی و خمره به دست آمده است. از دیگر کشفیات زیر آب در ایران می‌توان به سفال‌های اژدری در بندر مهرویان، سیراف و بندر ریگ نیز اشاره کرد. بر روی قیراندود این سفال‌ها علایمی وجود دارد. با در نظر گرفتن این امر که تاریخ دریانوردی در خلیج فارس شفاف نیست علایمی موجود می‌تواند کلید برخی از معماهای تاریخی باشند.
اغلب مطالعات باستان‌شناسی زیرآب دریای خزر توسط کشور آذربایجان صورت گرفته و در ایران به صورت پراکنده چند کشتی شکسته در خط ساحل و بنادر تاریخی به دست آمده است. همچنین کشتی «قورق»، نخستین کشتی شناسایی‌شده در این دریا است. بر اساس تحقیقات و براساس منابع تاریخی کشتیرانی ایران در دریای خزر به دوره‌ صفویه تا قاجار باز می‌گردد.
از دیگر سو در بررسی ابتدایی سواحل پیرامون قلعه پرتقالی‌ها تعدادی کشتی‌های فلزی و گلوله‌های فلاخن کشف شده است که به عنوان آخرین یادگاری‌های جنگ یک ماهه «امام قلی خان» سردار صفوی با نیروهای پرتغالی شناخته می‌شود. در جزایر «هنگام»، «هرمز»، «لارک» و «قشم» بستر لازم برای کشف و آماده‌سازی میراث فرهنگی وجود دارد.
یکی از قدیمی‌ترین یافته‌های میراث زیر آب می‌توان به دیوار تمیشه مربوط به دوره ساسانیان اشاره کرد. این دیوار که روستای باغوکنار قرار دارد در سال 1380 به‌عنوان یکی از آثار ملی ایران به ثبت رسیده است. در حال حاضر یک و نیم کیلومتر از این دیوار در داخل خلیج گرگان قرار دارد. این شناسایی نتیجه مطالعات تیم مشترک دیوار بزرگ گرگان با یک گروه انگلیسی و بررسی ژئوفیزیک خشکی و دیوار زیر آب گرگان بوده است.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code