موضوعات
همدان

کاتب شاهنامه در اسدآباد

نویسنده: فاطمه کاظمی‌ - حسین زندی همدان- خبرنگار
استاد «علی سجادی»، خوشنویس اسدآبادی، از سوی انجمن خوشنویسان ایران عنوان بزرگ‌ترین استاد کتابت ایران را به خود اختصاص داده است....
1396/07/16
استاد «علی سجادی»، خوشنویس اسدآبادی، از سوی انجمن خوشنویسان ایران عنوان بزرگ‌ترین استاد کتابت ایران را به خود اختصاص داده است. وی تاکنون 2 بار شاهنامه را کتابت کرده که بار اول تا پایان داستان سیاوش چاپ شد و بعد مشکلاتی برای آن پیش آمد و بار دوم انتشارات یساولی این کتاب را  چاپ کرد. این هنرمند 2 بار مثنوی معنوی را کتابت کرده که بار اول انجمن خوشنویسان و بار دیگر انتشارات کلهر آن را منتشر کرده است. کلیات سعدی با خط وی هم توسط انتشارت کلهر چاپ شد. دیوان حافظ، باباطاهر و خیام را انتشارات اردیبهشت چاپ کرد و دیوان باباطاهر و خیام توسط انتشارات کلهر نیز چاپ شد. گزیده غزلیات شمس و گزیده غزلیات سعدی، دیوان حافظ و بوستان سعدی از سوی انتشارات یساولی در دست چاپ است. کتاب ناردانه‌ها نوشته محمدعلی اسلامی ندوشن را هم برای انتشارات کلهر نوشته‌ و لیلی و مجنون که برای این انتشارات نوشته‌ در دست چاپ است. سجادی مجموعه غزلیات زنده‌یاد روح‌القدس، منطق‌الطیر عطار و صحیفه سجادیه را هم نوشته‌ که چاپ شده و کتابت خسرو و شیرین در حال اتمام است. مخزن‌الاسرار را 2 بار نوشته و گزیده رباعیات ابوسعید ابوالخیر را هم کتابت کرده‌ و 2 بار هم باباطاهر و خیام را برای دوستانش نوشته‌ است.

زندگی
علی سجادی سال 1333 در شهرستان اسدآباد متولد شد. در کلاس اول ابتدایی بود که متوجه خط خوبش شد و به تشویق معلمان خود این هنر را ادامه داد. سال 1355 و زمانی که زنده‌یاد زرین‌خط 80 سال داشت، نزد وی در خیابان ناصرخسرو تهران به آموختن خط مشغول شد تا اینکه سال 1357 وی فوت کرد. بعد از این اتفاق 6 ماه نیز نزد فرزند زنده‌یاد زرین‌خط شاگردی کرد و سال 1360 در انجمن خوشنویسان ثبت‌نام و طی مکاتبه‌ای که با استاد امیرخانی و استاد کابلی استاد خط شکسته داشت، خوشنویسی را ادامه داد.

نوشتن ذاتی است
از استاد سجادی می‌پرسم چرا هنر خوشنویسی را انتخاب کرده است و او می‌گوید: بعضی چیزها ذاتی است. من مشق‌های آن موقع خودم را دارم و گاه از خوب ‌بودن آنها تعجب می‌کنم.  قبل از ورود به دانشگاه تهران هر 15 روز یک بار شبانه به تهران می‌رفتم. صبح تا ظهر پیش زنده‌یاد زرین‌خط آموزش می‌دیدم و عصر برمی‌گشتم. بیشتر نستعلیق می‌نوشتم. زمانی که در انجمن خوشنویسان ثبت‌نام کردم باید خط دومی هم برای خودم انتخاب می‌کردم که خط شکسته را انتخاب و با استاد کابلی کار کردم اما رشته اصلی من نستعلیق بود.
وی درباره آغاز کتابت‌های خود توضیح می‌دهد: زنده‌یاد زرین‌خط توصیه می‌کرد که بیشتر کتابت کار کنم. حتی یادم هست نزد استاد امیرخانی که کار می‌کردم، جزوه کوچکی از شعرهای ناتل خانلری نوشتم و برای او فرستادم که خیلی تشویقم کرد و خوشش آمد. درجه ممتاز را که دریافت کردم، اولین تکلیفی که استاد امیرخانی برایم تعیین کرد، کتابت مخزن‌الاسرار نظامی گنجوی بود که تابستان سال 1364 نوشتم و جایزه 5 هزار تومانی استاد را بردم. آن زمان ماهانه 2 هزار تومان از آموزش و پرورش حقوق می‌گرفتم و این جایزه برایم زیاد محسوب می‌شد.
این هنرمند اسدآبادی می‌افزاید: سال 1363 انجمن خوشنویسان اسدآباد را بنیان‌گذاری و 4 سال (از 1382 تا 1386) هم در دانشکده معماری دانشگاه بوعلی سینای همدان مبانی هنر و خوشنویسی را تدریس ‌کردم. 4 سال هم در دانشگاه آزاد اسدآباد بودم. تویسرکان هم آن زمان انجمن خوشنویسی نداشت و من برای تدریس به هنرجویان این شهر و البته شهر کنگاور به آنجا می‌رفتم. ممتازهای تویسرکان و کنگاور همه شاگردان من بودند که به اسدآباد آمدند و امتحان دادند و قبول شدند.

سبک‌های نوشتن
می‌گویم برخی معتقدند خوشنویسان به متن کتاب آسیب می‌زنند، شما در کتابت‌هایتان چقدر به متن پایبند هستید و او پاسخ می‌دهد: من کاملا به متن پایبند هستم، مگر قواعد املایی که طبق قانون باید رعایت شود. 2 شاهنامه‌ای که من کتابت کرده‌ام طبق نسخه مسکو بوده فعلا معتبرترین نسخه محسوب می‌شود. در کتاب‌های جدید، خوشنویس برای کتابت ‌کردن آنها باید به صاحب اثر هم پول بپردازد به خاطر همین همه به سراغ نسخه‌های قدیمی می‌روند.
وی درباره سبک‌هایی که می‌پسندد، می‌گوید: من شاگرد استاد امیرخانی بودم و کتاب‌هایم را به سبک وی نوشته‌ام اما 2، 3 سالی است به شیوه قدما می‌نویسم که حس و حال دیگری دارد. این شیوه دشوارتر است و کار زیادی می‌برد اما در شیوه جدید سرعت عمل بیشتر است. خلاصه گروهی این و گروهی آن پسندند.

آینده خوشنویسی
«همه چیز افت کرده است و مثل سابق نیست. یک زمان در این شهر 250 تا 300 هنرجو داشتیم اما حالا تعدادشان به 30 نفر رسیده است. از دوره مقدماتی تا ممتاز در انجمن خوشنویسی اسدآباد تدریس می‌شود. تاکنون 80 ممتاز و 7 فوق‌ممتاز تربیت کرده‌ام. مدرک درجه یک هنری را سال 1380 و درجه استادی را هم در سال 1381 دریافت کردم. فکر نمی‌کنم دیگر آن مردانی که بودند، دوباره ظهور کنند. صنعت که می‌آید، آرام‌آرام برخی چیزها کنار می‌رود. البته حمایت که باشد، هنر هم تقویت می‌شود. آن زمان هم که خوشنویسی رونق داشت، باقی هنرها محدود بودند. اما خوشنویسی در خون ایرانی‌هاست، افت می‌کند اما باقی می‌ماند. » این جملات، نظر استاد سجادی درباره وضعیت فعلی خوشنویسی است.
می‌پرسم در میان کتاب‌هایی که کتابت کرده‌اید کدام بیشتر به دلتان نشسته است و سجادی می‌گوید: همه خوب هستند اما شاهنامه چیز دیگری است. از پنج‌ گنج نظامی خسرو و شیرین، لیلی و مجنون و مخزن‌الاسرار را نوشته‌ام و بهرام‌نامه و اسکندنامه (شامل شرف‌نامه و اقبال‌نامه) مانده است. جز این، دیگر کتابی نمانده که کتابت نکرده باشم. هیچ‌وقت از نوشتن خسته نشده‌ام، هر روز باید بنویسم، حتی شده 2 خط.
می‌گویم از حسی که در لحظات نوشتن دارید بگویید و او می‌گوید: پرسید یکی که عاشقی چیست/ گفتم که چو ما شوی بدانی. این حس بیان‌کردنی نیست و هر کس باید در آن حال و هوا قرار بگیرد تا بداند چیست. من با خوشنویسی زندگی و احساس بودن می‌کنم. نوشتن من را پرواز می‌دهد. این همه عشق و عرفان و اخلاقی که در این شعرها وجود دارد مسیر زندگی انسان را عوض می‌کند. در نوشتن شاهنامه گاه احساس می‌کردم در میدان جنگ همراه قهرمانان آن حضور دارم. این حس خاصی است.
می‌پرسم 40، 50 سال بعد نسل‌های آینده کتاب‌های شما را در دست می‌گیرند و می‌خوانند. چه حسی از این اتفاق دارید و سجادی می‌گوید: یک بار که تابلو می‌نوشتیم، یکی از دوستانم گفت این لنگه‌درها دیگر بس است، بروید کتابی بنویسید که به کتابخانه‌ها برود و بماند. کتاب انسان را جاودانه می‌کند. ما جهان را گذاشتیم و شدیم/ رنج دل را بکاشتیم و شدیم/ بعد از این نوبت شماست که ما/ نوبت خویش داشتیم و شدیم.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code