موضوعات
همدان

والدین آگاه برای فرزندان سالم

نویسنده: فاطمه کاظمی خبرنگار -همدان
این روزها خبرهای ناگواری از سوءاستفاده‌های جنسی کودکان و حتی قتل آنها در پی ترس قاتل از افشای این اتفاق به گوش می‌رسد. چرا برخی از کودکان به راحتی مورد سوءاستفاده جنسی قرار می‌گیرند؟ روانشناسان پاسخ این سؤال را نبود آموزش‌های جنسی لازم می‌دانند. تربیت جنسی مفهومی پیچیده، حساس و در عین حال ضروری است و اگر می‌خواهیم کودکانمان از آسیب‌های جنسی در امان بمانند باید آن را بپذیریم....
1396/05/22
 این روزها خبرهای ناگواری از سوءاستفاده‌های جنسی کودکان و حتی قتل آنها در پی ترس قاتل از افشای این اتفاق به گوش می‌رسد. چرا برخی از کودکان به راحتی مورد سوءاستفاده جنسی قرار می‌گیرند؟ روانشناسان پاسخ این سؤال را نبود آموزش‌های جنسی لازم می‌دانند. تربیت جنسی مفهومی پیچیده، حساس و در عین حال ضروری است و اگر می‌خواهیم کودکانمان از آسیب‌های جنسی در امان بمانند باید آن را بپذیریم.

مفهوم تربیت جنسی
یک روانشناس در پاسخ به سؤال همشهری درباره تعریف جنسی توضیح می‌دهد: تربیت جنسی تعاریف متعددی دارد. برخی این مفهوم را نحوه صحیح پاسخ به سؤالات جنسی کودک می‌دانند. این تعریف، تعریف خوب اما ناقصی است. تعریف مناسب برای تربیت جنسی به کارگیری فنون و شیوه‌های مناسب از سوی والدین یا مربی برای ایجاد صفات و رفتارهای مناسب جنسی سالم و از بین ‌بردن صفات و رفتارهای جنسی ناسالم است. همان‌طور که ما به تربیت جسمی، شناختی، عاطفی و اجتماعی توجه می‌کنیم، کودک ما نیازمند یادگیری برخی مسائل جنسی است.
محمد ترکمان می‌افزاید: دامنه تربیت جنسی محدود به جنسیت کودک ماست. اینکه کودک پسر است یا دختر، نقش پسر چیست و نقش دختر چیست، چه پوششی داشته باشد، با جنس مقابل چگونه رفتار کند، عادات بهداشتی او چگونه باید باشد و چگونه حریم خصوصی خود را رعایت کند. بنابراین هر آنچه مربوط به جنسیت کودک باشد، در حوزه تربیت جنسی قرار می‌گیرد. در تربیت جنسی ما فقط درباره نیاز جنسی با کودک صحبت نمی‌کنیم. سازمان یونسکو در سال 2009 تربیت جنسی را «فرایند ارائه اطلاعات و شکل‌دهی باورها، نگرش‌ها و ارزش‌ها درباره موضوعاتی چون هویت، روابط و صمیمیت» تعریف کرد.

سن تربیت
ترکمان درباره سن آغاز تربیت جنسی می‌گوید: تربیت جنسی تقریبا قبل از تولد به صورت غیررسمی آغاز می‌شود. پدر و مادر به دنبال تعیین جنسیت فرزند خود هستند، متناسب با جنسیت او نام انتخاب می‌کنند، برای او اسباب‌بازی می‌خرند و اتاقش را مطابق با جنسیت او تزئین می‌کنند. بنابراین تربیت جنسی خیلی زودتر از آنچه ما فکرش را می‌کنیم آغاز می‌شود. اما روانشناسان سن رسمی آغاز تربیت جنسی کودک را 3 سالگی می‌دانند و به والدین توصیه می‌کنند متناسب با جنس، فرهنگ و ارزش‌های مذهبی خود با کودک در این باره صحبت کنند. معمولا وقتی صحبت از تربیت جنسی می‌شود، والدین نگران هستند مبادا منظور ما رابطه جنسی باشد بنابراین باز هم تأکید می‌کنم منظور از تربیت جنسی، آموزش رابطه جنسی نیست.

اهمیت تربیت جنسی
ترکمان در پاسخ به این سؤال که اهمیت تربیت جنسی در چیست، می‌گوید: تربیت جنسی فواید زیادی دارد. یادمان باشد بسیاری از سوءاستفاده‌های جنسی از کودکان در مواردی اتفاق می‌افتد که کودک درباره حریم خصوصی و نحوه مراقبت از خود اطلاعات ندارد. تربیت جنسی متناسب با سن، فرهنگ و ارزش‌های مذهبی در بسیاری از موارد از سوءاستفاده جنسی جلوگیری کرده و از بسیاری اختلالات جنسی در بزرگسالی پیشگیری می‌کند، باعث پیشگیری از نارضایتی جنسی همسر در آینده می‌شود، از رفتارهای پرخطر در نوجوانی جلوگیری می‌کند، به افزایش سن بلوغ کمک می‌کند، از بیماری‌های مقاربتی و بارداری‌های زودهنگام پیشگیری و به ایجاد نگرش‌های جنسی سالم به منظور کاهش تجاوز و خشونت جنسی کمک می‌کند.
این روانشناس اضافه می‌کند: باید باور کنیم ما در جامعه‌ای زندگی می‌کنیم که کودکان خیلی بیشتر از نسل‌های قبل در معرض پیام‌های جنسی، فیلم‌ها و تبلیغات قرار می‌گیرند و ما باید درک کنیم که کودک ما به آموزش‌های جنسی نیاز دارد. هدف ما از تربیت جنسی پرورش، تعدیل و جهت‌دهی به نیازهای جنسی کودک است نه اوج‌دهی به آن. این را هم یادمان باشد دریافت آموزش‌های جنسی حق هر کودک و انسان است و نمی‌توان این حق را از او گرفت.

مؤلفه‌های تربیت جنسی
ترکمان با بیان اینکه مؤلفه‌های تربیت جنسی به سن و فرهنگ کودک بستگی دارد، می‌افزاید: ما انتظار داریم کودک در 5 سالگی نام اعضای جنسی خود را بداند، متوجه باشد که نوزاد از بدن مادر متولد می‌شود، مفهوم فضای خصوصی را درک کند و بتواند از این فضا مراقبت کند، نسبت به جنسیت خود عزت نفس داشته باشد، بتواند راحت با والدین خود درباره تفاوت‌های جنسیتی صحبت کند و سؤالاتش را بپرسد.
این روانشناس ادامه می‌دهد: تا 9 سالگی انتظار می‌رود کودک به تفاوت‌های 2 جنس آگاه باشد، مفهوم پدر و مادر را بداند، به سلامت جنسی خود حساس باشد، چرخه تولید مثل را بشناسد و تا سن 13، 14 سالگی و بلوغ، جنسیت خود را پذیرفته باشد، تعریف بلوغ را بداند و از شیوه‌های فرزندآوری آگاه باشد. بیماری‌های مقاربتی را بشناسد و بتواند در برابر آنها از خود مراقبت کند.

آمار
مدیر مرکز مشاوره سپیدار می‌افزاید: سوءاستفاده جنسی را برای کودک خودمان غیرممکن نبینیم و آن را پدیده نادر نپنداریم. تحقیقات ما  نشان می‌دهد از هر 4 دختر یک نفر و از هر 6 پسر یک نفر مورد سوءاستفاده جنسی قرار می‌گیرد. سوءاستفاده جنسی فقط رابطه جنسی کامل نیست بلکه هر نوع آزار جنسی، سوءاستفاده جنسی محسوب می‌شود. برخی فکر می‌کنند سوءاستفاده جنسی مختص نوجوانان است در حالی که آمارها نشان می‌دهد 25 درصد کودکان 8 تا 11 سال و 28 درصد کودکان 4 تا 7 سال در معرض این خطرند. سوءاستفاده جنسی فقط از سوی غریبه‌ها اتفاق نمی‌افتد، بلکه بیشترین خطر از سوی آشنایان است. سوءاستفاده جنسی فقط کار آقایان نیست، بلکه خانم‌ها هم این کار را انجام می‌دهند.

 قانون دفاع
ترکمان از اینکه والدین منتظر شنیدن اخبار تلخ از سوی رسانه‌ها درباره آزار جنسی می‌مانند و آن وقت به تکاپو می‌افتند، انتقاد کرده و می‌گوید: والدین باید از 3، 4 سالگی فرزند خود را درباره اندام خصوصی بدن آگاه کنند، قوانین لمس را به او یاد بدهند، آنها را از آزار جنسی اطرافیان آگاه کنند و از همه مهم‌تر قانون دفاع شامل 3 واژه «نه، برو، بگو» را به کودک آموزش دهند. وی اضافه می‌کند: تجارب ما نشان می‌دهد آگاهی شهروندان همدانی از آموزش‌های جنسی به کودکان پایین است و آنها در برابر این موضوع به شدت مقاومت می‌کنند. مسئولان نگران آموزش‌های جنسی هستند و فکر می‌کنند آموزش جنسی فقط رابطه جنسی است، اما همین افراد وقتی در کارگاه‌های آموزشی ما شرکت می‌کنند دید بازتری به این مسأله پیدا می‌کنند.

 باورهای غلط
محمد ترکمان در پاسخ به این سؤال که این درک چگونه ایجاد می‌شود، می‌گوید: در حوزه تربیت جنسی باورهای غلط بسیار زیاد است و ما باید این باورهای غلط را کنار بگذاریم. برای مثال برخی والدین معتقدند تربیت جنسی باید از نوجوانی آغاز شود در حالی ‌که ممکن است نوجوان تا رسیدن به این دوران اطلاعات نادرست زیادی دریافت کند و اصلاح این اطلاعات زمان زیادی طول بکشد یا فرد در دوران کودکی مورد سوءاستفاده جنسی قرار بگیرد. از طرفی شاید اصلا فضایی ایجاد نشود که ما در دوران نوجوانی با فرزند خود در این‌ باره صحبت کنیم. برخی والدین هم معتقدند چون کودک آنها سؤال‌های جنسی نمی‌کند پس به پاسخ هم نیاز ندارد. بسیاری هم فکر می‌کنند صحبت‌کردن درباره مسائل جنسی باعث تحریک وی می‌شود یا اینکه باید منتظر بمانند تا کودک از آنها سؤال کند تا آنها پاسخ بدهند و از همه بدتر اینکه بسیاری در این خیال زندگی می‌کنند که فرزند آنها در معرض سوءاستفاده جنسی قرار نمی‌گیرد.
این دانشجوی دوره دکترای روانشناسی ادامه می‌دهد: به جای این باورهای غلط این باورها باید در ذهن والدین گنجانده شود که آنها قرار است درباره آموزش جنسی با فرزند خود صحبت کنند نه آمیزش جنسی و این آموزش‌ها هرگز مخرب نیست. والدین باید بدانند قرار نیست همه اطلاعات را در اختیار فرزند خود قرار دهند و فراگیری آموزش جنسی مانند هر علم دیگری باید از کودکی آغاز شود و کم‌کم متناسب با افزایش سن و فرهنگ کودک این آموزش‌ها بیشتر شود.
وی می‌گوید: متأسفانه بیشتر شهروندان همدانی در زمینه مسائل جنسی آموزش زیادی دریافت نکرده‌اند و وقتی به ما مراجعه می‌کنند نگرانی‌های زیادی در این باره دارند. آنها نمی‌دانند در برابر سؤالات جنسی کودک خود چه واکنشی نشان دهند.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code