موضوعات
همدان

آخرین بازمانده سفالگری سنتی در لالجین

نویسنده: حسین زندی خبرنگار همشهری -همدان
امسال مهم‌ترین رویداد برای شهر لالجین رقم خورد و این شهر از طریق شورای جهانی صنایع دستی به عنوان شهر جهانی سفال شناخته و ثبت جهانی شد...
1395/07/12
  امسال مهم‌ترین رویداد برای شهر لالجین رقم خورد و این شهر از طریق شورای جهانی صنایع دستی به عنوان شهر جهانی سفال شناخته و ثبت جهانی شد. ثبت جهانی لالجین بدون شک رهاورد زیادی برای سفالگران و مردم لالجین خواهد داشت و در صورت برنامه‌ریزی درست از سوی مدیران ارشد می‌تواند بر گردشگری و اقتصاد استان نیز تاثیر بگذارد.بیش از 600کارگاه سفالگری در لالجین وجود دارد که تعداد انگشت شماری از آنها ثبت شده است. یکی از این کارگاه‌ها متعلق به حاج عسگر عسگری است. حاج عسگر متولد 1305 در شهرلالجین است. برخی به او لقب پدر سفالگری لالجین را داده‌اند. این سفالگر با سابقه بیش از 75 سال در این رشته مشغول به کار است و آخرین بازمانده سفالگری سنتی در لالجین است. حاج عسگر در گفت‌وگو با همشهری از خاطرات خود می‌گوید:
  •  سفالگری را از چه کسی آموختید؟
سفالگری را ابتدا از پدرم،استاد غیاث‌علی نظری و سپس ازاستاد اسماعیل دایی یاد گرفتم. آن زمان پدرم سفالگری می‌کرد و من از کودکی در کنارش کار می‌کردم به مرور من هم استاد کار شدم.
  • سفال را با چه دستگاهی می‌ساختید؟
آن زمان ما با چرخ کار می‌کردیم، چرخ سفالگری را که چوبی بود با پاهایمان می‌چرخاندیم. گل سفال را روی صفحه چوبی آن می‌گذاشتیم و هر ظرفی که می‌خواستیم، می‌ساختیم. قدیم دینام برقی نبود‌.
  • چه چیزهایی می‌ساختید؟
دوران قدیم از کارهای تزئینی و دکوری خبری نبود. همه کارهایی که ما درست می‌کردیم ظروف غذاخوری و ظروف کاربردی بود. در بیشتر روستاها و حتی شهرها هم یخچال نبود و تابستان‌ها برای خنک کردن آب از کوزه استفاده می‌کردند. بیشتر تولیدات ما کوزه‌های سفالی بود که احتیاج به لعاب هم نداشت و ساده بود. البته کارهای لعابی هم می‌ساختیم.
  • خریداران کارهای شما چه کسانی بودند و از چه شهرهایی می‌آمدند؟
از شهرستان‌ها می‌آمدند. آن زمان از اصفهان، شیراز، شهرضا، مشهد، شیراز و سایر نقاط ایران مشتری داشتیم. اوایل با چهارپایان حمل می‌کردند اما به مرور کامیون‌ها وارد شدند و با آنها حمل می‌کردند. تاجرانی بودند که سفال‌ها را از ما خریداری می‌کردند و در شهرهای دیگر می‌فروختند. سفال همیشه مشتری داشته و هنوز هم مشتری دارد.
  • برای پخت سفال در کوره‌ها از چه سوختی استفاده می‌کردید؟
تا دهه 40 سوخت مورد استفاده کوره‌ها چوب و بوته‌های گیاهی بود. آن زمان رفته‌رفته نفت سیاه جای سوخت گیاهی را گرفت. چند سالی است که به کارگاه‌های جدید خارج از شهر گاز طبیعی می‌دهند و کوره‌ها با گاز روشن می‌شود.
  • شما بازنشسته هستید؟
قدیم آمدند گفتند آمدیم تو را بیمه کنیم. من ترسیدم چون نمی‌دانستم بیمه چیست و قبول نکردم. اما بعدها که پشیمان شدم و به اهمیت بیمه پی بردم دیگر کسی سراغی از من نگرفت. قدیم‌ها بهتر بود.
  • این روزها در کارگاه چه چیزهایی بیشتر تولید می‌کنید؟
کندوی زنبورعسل، خمره، خم، گلدان و ظروف دیگری می‌سازیم اما خریدار نیست. این روزها تمامی انبارهای ما پر است. هر روز کار می‌کنیم و امیدواریم یک روزی وضع بازار بهتر شود و تولیدات را بفروشیم. خدا می‌داند چه اتفاقی می‌افتد اما بعدها انشاالله خوب می‌شود.
  • روزی چند ساعت کار می‌کنید؟
در سال‌های اخیر کمتر کار می‌کنم و یکی از فرزندانم بیشتر کار می‌کند و نوه‌ام هم پیش او مشغول است.
  • چند نفر در این کارگاه مشغول به کار هستند؟
3 نفر در کارگاه ما کار می‌کنند. این روزها برای این‌که حوصله‌ام سر نرود ساعتی را به کارگاه می‌آیم و کار می‌کنم اما بیشتر پسرم اینجا را اداره می‌کند .
  • وضع درآمد چگونه است؟
از حدود 10 سال پیش قیمت سوخت گران شد و چون کارهای ما درشت است و اصطلاحا به تولیدات ما «درشت بار» می‌گویند دیر می‌پزند. یعنی پخت سفال‌های ما سوخت زیادی مصرف می‌کند . به همین دلیل صرفه زیادی ندارد و ناراضی هستیم. هرچه می‌فروشیم باید برای پول گاز پرداخت‌کنیم.
  • به عنوان پیشکسوت سفالگری لالجین ارتباط شما با مردم چگونه است؟
من مسن‌ترین سفالگر لالجین هستم و خوشبختانه مردم خوب لالجین همیشه با احترام  با من رفتار می‌کنند و حرمت می‌گذارند. من هم متقابلا وظیفه دارم به همسایگانم احترام بگذارم.
  • همانطور که می‌دانید لالجین ثبت جهانی شده، این اتفاق چه تاثیری در زندگی و کار شما دارد؟
من نمی‌دانم ثبت جهانی لالجین چه تأثیری روی کار ما می‌گذارد اما امیدوارم کارها بهتر شود و شرایط شغلی جوانان وضع خوبی پیدا کند. بعضی‌ها می‌گویند خارجی‌ها می‌آیند و سفال می‌خرند بازار بهتر می‌شود. اگر این اتفاق بیفتد ما هم خوشحال می‌شویم.
  • هنوز در لالجین سفال چینی وارد می‌شود ؟
سال‌های پیش سفال چینی به لالجین می‌آوردند اما مدتی است دیگر جنس چینی به لالجین نمی‌آورند. اگر جنس سفالی چینی وارد کنند وضع بازار ما بدتر خواهد شد.
  • همه سفالگران لالجین اهل این شهر هستند؟
در لالجین افراد بیکار کم داریم. حتی خیلی از سفالگران و کارگران از روستاهای اطراف و همدان می‌آیند و در لالجین کار می‌کنند. لالجین خیلی شهر خوبی است اما احتیاج به حمایت مسئولان دارد.
  • رابطه شما با مسئولان چگونه است؟
اداره میراث فرهنگی و شهرداری لالجین هیچ حمایتی نمی‌کند. شهرداری از کارگاه‌ها و کوره‌های سفالگری سنتی حمایت نمی‌کند و کارگاه‌های سنتی و قدیمی در حال تخریب هستند. شهرداری باید کمک کند تا کارگاه‌های سنتی لالجین حفظ شود.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code