موضوعات
همدان

«روزنامه‌ گلگون» در نمایشگاه بین‌المللی كتاب تهران

نویسنده: حسین زندی
كتاب «روزنامه گلگون» به كوشش «مهدی به‌خیال» نویسنده و پژوهشگر همدانی گردآوری شده و در بیست و هشتمین نمایشگاه بین‌المللی كتاب تهران عرضه شده است...
1394/02/21
كتاب «روزنامه گلگون» به كوشش «مهدی به‌خیال» نویسنده و پژوهشگر همدانی گردآوری شده و در بیست و هشتمین نمایشگاه بین‌المللی كتاب تهران عرضه شده است. این كتاب توسط سازمان اسناد و كتابخانه ملی به ‌چاپ رسیده است. علاوه بر متن كامل روزنامه، كتاب مشتمل بر مقدمه‌ای مفصل از دكتر «پرویز اذكایی» است.
پژوهشگر و نویسنده كتاب نیز به اجمال با اشاره به تاریخ مطبوعات همدان به ارتباط فریدالدوله‌ گلگون با عارف قزوینی و دیگر چهره‌های مطرح آن زمان  پرداخته است. نكته مهم و قابل توجه كتاب روزنامه گلگون استخراج فهرست اعلام متن روزنامه شامل امكنه، اشخاص، جراید و اصطلاحات است که در 2 بخش تنظیم شده است.
در مقدمه كتاب دكتر پرویز اذكایی می‌نویسد: «فریدالدوله از زمره‌ مشروطه‌خواهان در میدان مبارزه با مستبدان و در شورش نان‌خواهی مردم همدان علیه «خوانین سته» (بزرگ فئودال‌های طایفه‌ قراگزلویی) همه‌جا حاضر و فعال بود و ظهیرالدوله او را جزو همراهان خود، از جمله در «دارالظلم» شورین (13رجب 1324) یا در بررسی غارِ كوه خورزنه، و جز اینها یاد كرده است.»
این استاد تاریخ و فلسفه در ادامه مقدمه آورده است: «خانه‌ فریدالدوله (واقع در كنار آرامگاه بوعلی) در دوره مشروطه‌خواهی، همواره محل اجتماع آزادی‌خواهان، وطن‌دوستان و ستم رسیدگان بود. مثلا هنگامی كه تلگراف احضار ظهیرالدوله‌ حكمران مخابره شد، رجال شهر در منزل او اجتماع كرده بودند. (7 ذی‌قعده‌ 1324)و نیز مجلس عقدكنان او را ظهیرالدوله به قدوم خویش تشریف بخشید...»
به‌خیال در گفت‌وگو با همشهری به زندگی و آثار گلگون اشاره و می‌گوید: میرزا محمدحسن‌خان همدانی مشهور به فریدالدوله‌ی گلگون در سال 1256 تا 1316 خورشیدی می‌زیسته كه چندی هم در سمت ریاست بلدیه‌ همدان بوده است . بلدیه نام قدیمی شهرداری است. وی روزنامه‌ گلگون را به صاحب‌امتیازی و مدیرمسئولی خود در تاریخ 16 فروردین 1307 خورشیدی در 4 صفحه 2 ستونی منتشر كرد.
پژوهشگر كتاب روزنامه گلگون در ادامه می‌افزاید: این روزنامه در 54 شماره از تاریخ 16 فروردین تا 25 دی 1307 منتشر و احتمالاپس از 54 شماره توقیف شده  است که بر اثر تهدید مدیرمسئول، از ادامه انتشار آن جلوگیری می‌كنند.
وی در خصوص آشنایی با روزنامه گلگون می‌افزاید: سال‌ها پیش كه در مورد عارف قزوینی تحقیقاتی انجام می‌دادم با نام و عنوان روزنامه‌ گلگون آشنا شدم. آن آشنایی از آن سبب بود كه عارف در یكی دو شماره از این روزنامه شعر و یادداشت چاپ كرده بود. از همان زمان پیگیر این روزنامه شدم، تا اینكه سال‌ها بعد موضوع روزنامه را با دكتر پرویز اذكایی در میان گذاشتم. مجموعه ذی‌قیمت آرشیو كامل روزنامه در كتابخانه استاد موجود بود كه با بزرگواری ایشان این مجموعه در اختیارم قرار گرفت.
این پژوهشگر با تأكید بر اهمیت این اثر ادامه داد: این نشریه در بین سایر نشریات آن دوران همدان از حال و هوای دیگری از نظم و‌ترتیب در انتشار گرفته تا صفحه‌آرایی برخوردار بوده است. نكته مهم‌تر انتشار نوشته‌هایی از چهره‌های مطرح آن دوران از جمله اسدالله كیوان، رحیم نامور، علی‌اصغر شمیم، عارف قزوینی، عنایت‌الله شكیباپور در روزنامه است. به همین دلیل روزنامه بین عموم مردم روزنامه‌ای پرخواننده به حساب می‌آمده است. حتی امروزه كه در حدود 81 سال از انتشار آن می‌گذرد مطالب خواندنی بسیاری در آن وجود دارد و به خواننده اطلاعات قابل توجهی در مورد تاریخ آن دوره‌ همدان می‌دهد. جمعیت شهر، خیابان‌كشی، حكمرانان «سردار انتصار و مخبرالدوله»، مدرسه آمریكایی، مریض‌خانه‌ها، تقی‌زاده در همدان، نقشه شهر، برق‌كشی در خیابان‌ها و حتی مسائل ساده و پیش‌ پا‌ افتاده‌ای چون دزدی، مرگ و میر و دیگر قضایا كه همه این موارد از اهمیت بالایی برخوردار بوده و در روزنامه آمده است.
به‌خیال افزون بر این كتاب آثار دیگری را نیز در دست انتشار دارد. او در این‌باره گفت: «یادنامه‌ عارف قزوینی» و مجموعه «نامه‌های عارف» به‌زودی منتشر می‌شود. كتاب «گیاه‌داروها» با معرفی و خاصیت گیاهان سنتی به‌زودی توسط انتشارات رائین چاپ می‌شود. كتاب «پزشكی مردمانه در همدان» روایت طبابت عوامانه در فرهنگ عامه در دست انتشار است. همچنین كتاب «یادنامه‌ امیرمهدی بدیع» را در دست گردآوری دارم. علاقه‌مندان می‌توانند كتاب روزنامه گلگون را از غرفه انتشارات مركز اسناد و كتابخانه ملی واقع در شبستان اصلی، نبش راهروی 6 و 7 تهیه ‌كنند. از این نویسنده اثر دیگری با عنوان «زیست‌كتابنامه» دكتر پرویز اذكایی منتشر و در غرفه انتشارات «آوا‌متن» واقع در شبستان، راهروی 6 غرفه 5 عرضه شده است.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code