موضوعات
گیلان

خطر انقراض بیخ گوش فک خزری

نویسنده: وحیده اسماعیلی رشت- خبرنگار
در روزهای گذشته تصاویر لاشه 2 فك خزری در شبكه‌های اجتماعی نگاه‌های زیادی را به این جانور پستانداردریایی كم‌نظیر در منطقه معطوف كرد...
1396/07/20
در روزهای گذشته تصاویر لاشه 2 فك خزری در شبكه‌های اجتماعی نگاه‌های زیادی را به این جانور پستانداردریایی كم‌نظیر در منطقه معطوف كرد. فك خزری كه با نام علمی Phoca caspica شناخته می‌شود تنها پستانداری آبزی در این منطقه است كه حضور آن در بزرگ‌ترین دریاچه جهان اهمیت زیادی دارد.
آلوده شدن دریای خزر با انواع آلاینده‌ها و فاضلاب‌های صنعتی، كشاورزی و مجوزهای شكار در كشورهای شمالی دریای خزر، ادامه نسل و حیات این پستاندار دریایی را با خطر جدی روبه‌رو كرده است. آمارها در 30 سال گذشته از كاهش 90‌ درصدی جمعیت این جاندار حكایت می‌كند و در مجامع زیست‌محیطی بین‌المللی نیز درباره خطر انقراض آن هشدار داده شده است.

کمتر از صد هزار قلاده
مدیرعامل انجمن رفتگران طبیعت گیلان با اشاره به اینكه فك خزری از‌گونه‌های در خطر انقراض دنیا محسوب می‌شود بیان كرد: فك خزری از سال 2008 در فهرست قرمز اتحادیه جهانی حفاظت از طبیعت و منابع طبیعی (IUCN) در لیست در معرض انقراض (Endangered) قرار گرفته است.
«ماهان مه‌رو» گفت: جمعیت فك خزری در چند دهه گذشته یك میلیون عدد تخمین زده می‌شد كه این عدد به دلایل مختلفی به كمتر از 70 تا 100 هزار رسیده است. وی با بیان اینكه باید برای جلوگیری از انقراض این‌گونه اقدامات جدی انجام داد، افزود: آلودگی دریای خزر به وسیله انواع آلاینده‌ها و فاضلاب‌های صنعتی، كشاورزی و خانگی به بر هم خوردن تعادل اكولوژیكی دریا منجر می‌شود.
وی بیان کرد: با ورود‌ گونه مهاجم ژل شانه‌دار با نام علمی «منمیوپسیس لیدی Mnemeiopsisleidyi» و در نتیجه كاهش ذخایر، كاهش تراز سطح دریا و كاهش منابع نسل انواع‌ گونه‌های جانوری هم دیده می‌شود. به همین دلیل فك خزری نیز در خطر انقراض قرار دارد.
مه رو با اشاره به صدور مجوز شكار فك در روسیه بیان كرد: اقداماتی كه در سواحل یخی روسیه و قزاقستان انجام می‌شود یك تهدید بالقوه برای بقای نسل فك خزری است. این مكان‌ها كه از مامن‌های اصلی زاد‌آوری فك‌ها به شمار می‌روند هر سال و در فصل تولید مثل و زایمان فك‌ها به صحنه خونین كشتار ناجوانمردانه این موجودات بدل می‌شوند.
مدیرعامل انجمن رفتگران طبیعت گیلان گفت: با مجوز شكار قانونی كه دولت‌های روسیه و قزاقستان صادر می‌کنند تعداد زیادی از فك‌های خزری برای استفاده از پوست در صنایع لباس و استفاده از گوشت در مزارع پرورش روباه كشته می‌شوند.
وی با بیان اینكه جوامع محلی در روبه‌رو شدن با فك‌ها نیازمند آموزش هستند، افزود: برخی از جوامع محلی ماهیگیر، فك‌ها را دشمن طبیعی خود در ماهی‌گیری محسوب می‌كنند و این مسأله موجب شده تا صیادان با رؤیت فوك‌های گرفتار در تور اقدام به ضربه زدن و ایجاد صدمه و جراحت در بدن حیوان كنند كه متأسفانه در اكثر مواقع منجر به مرگ فك‌ها می‌شود.
وی با بیان اینكه 2 زیستگاه در سواحل ایران بیشتر مورد توجه فك‌های خزری است، بیان كرد: بخشی از منطقه امن جزیره آشوراده در گلستان و بخشی از سواحل پارك ملی بوجاق كیاشهر تا ساحل انزلی بیشترین نقاطی است كه فك‌های خزری مشاهده می‌شوند.
مه‌رو بیان کرد: در سال‌های اخیر متأسفانه در گیلان بیشتر با جسد فك‌های خزری روبه‌رو شدیم. اگر جسد فك‌ها در شرایط مناسبی باشد از آن نمونه‌گیری بافت و خون انجام می‌شود و ثبت مشخصات زیستی (بیومتری) هم انجام می‌شود. در صورت رؤیت و كشف فك‌های زنده، این جانوران برای تیمار و بررسی صحت و سلامت به كلینیك دامپزشكی منتقل خواهند شد تا پس از تیمار رهاسازی شوند.
مه‌رو تأكید كرد: فك‌های خزری در داخل آب بسیار چابك هستند اما در بیرون از آب به دلیل بدن دوكی شكل قدرت مانور زیادی ندارند و به همین دلیل در اغلب موارد در كنار سواحل و با فاصله بسیار نزدیك به آب مشاهده می‌شوند. در سال‌های اخیر به دلیل ساخت‌وساز در سواحل ایران و كمبود نقاط بكر، فك‌های خزری كمتر از آب بیرون می‌آیند.
وی تصریح کرد: شهروندان باید در صورت روبه‌رو شدن با فك خزری در ساحل حتماً به نزدیك‌ترین اداره حفاظت محیط ‌زیست اطلاع دهند و از جابه‌جا کردن حیوان به‌صورت خودسرانه جلوگیری کنند چرا كه فك‌ها نسبت به دما حساس هستند و با كوچك‌ترین نوسان دمای بدن، به حال شوك فرو می‌روند.
این فعال محیط‌ زیست با بیان اینكه نیاز به ساخت مركز امداد و نجات فك خزری در گیلان به‌شدت احساس می‌شود، افزود: متأسفانه به دلایل گوناگونی ایجاد این مركز هنوز به انجام نرسیده است.

ورود فاضلاب به دریا
مدیركل محیط ‌زیست گیلان با بیان اینکه این‌گونه جانوری در این بازه زمانی از سمت شمال دریای خزر به سمت جنوب حركت می‌كند، گفت: برحسب آخرین گزارش‌ها فك خزری تنها پستاندار دریای خزر است كه جمعیت آن از یك میلیون قلاده در 20 سال گذشته به كمتر از 100 هزار قلاده كاهش یافته است. لذا این‌گونه در معرض خطر انقراض معرفی شده است.
«قربانعلی محمد‌پور» به همشهری افزود: برخی از خطراتی كه نسل این جانور پستاندار دریای خزر را تهدید می‌كند آلودگی‌های دریایی و پره‌های صیادی است. متأسفانه از سمت حوزه دریای خزر در ایران، آلودگی‌های صنعتی و فاضلاب شهری زیستگاه فك خزری را تحت تأثیر قرار داده است. البته آلودگی‌های صنعتی از سمت روسیه نیز وجود دارد و تنها مختص به ایران نیست. فك برای تغذیه و پیدا كردن غذای بیشتر به سمت سواحل جنوبی دریای خزر می‌آید كه متأسفانه در تورهای صیادی‌گیر
می‌كند. وی درباره ضرورت جلوگیری از شكار فك گفت: یگان حفاظت محیط ‌زیست و یگان حفاظت شیلات نظارت گسترده‌ای در این‌باره دارند اما نیاز است مردم و جوامع محلی نیز همكاری کنند. برای این منظور كارگروه‌های مختلفی برای آموزش به مردم و صیادان از سوی سازمان تشكیل شده است اما نیازمند اطلاع‌رسانی بیشتر از سوی رسانه‌ها هستیم.
مدیركل محیط ‌زیست بیشترین مشاهده فك خزری را در سواحل پارك ملی بوجاق كیاشهر عنوان كرد و افزود: در سال‌های گذشته در سواحل انزلی نیز این جانور مشاهده شده بود.
وی درباره لاشه این جاندار نیز بیان كرد: لاشه فك‌های جمع‌آوری‌شده ابتدا با انجام آزمایش‌های لازم در خصوص چگونگی مرگ آنها بررسی می‌شود و بعد از آن برای تاكسیدرمی شدن، تحویل موزه‌های حیات وحش می‌شود.

5_653415.jpg  مشخص شدن علت مرگ و میر فک خزری
مدیر کل دفتر زیست بوم‌های دریایی سازمان حفاظت محیط زیست گفت: متاسفانه با شروع فصل صید در برخی از نقاط کشور شاهد مرگ و میر تنها پستاندار دریای خزر هستیم و طبق گفته کارشناسان محیط زیست گیلان یکی از اجساد فک‌های تلف شده در محدوده بندر کیانشهر پیدا شده و دیگری به دلیل جریان آب و موج‌های شدید در محدوده بندر انزلی به دریا بازگشته است. «داود میرشکار» در گفت و گوی با خبرگزاری صدا و سیما افزود:  از آنجا ‌که بسیاری از صیادان آموزش لازم را ندیده اند در صورت گیرافتادن فک در تور ماهیگیری باعث تلف شدن آن می‌شوند. به همین دلیل یک کارگاه آموزشی در گیلان برگزار شد که در آن محیط بانان آموزش دیدند چگونه عملیات امداد و نجات را برای فک هایی که در تور ماهیگری صیادان قرار می‌گیرند انجام دهند و صیادان نیز آموزش لازم و نحوه درست برخورد کردن با فک‌های خزری را فرا گرفتند.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code