موضوعات
فارس

کسادی بازار هنر

نویسنده:
نشست تخصصی «ارزیابی هنری، ارزش‌گذاری اقتصادی» در «سرای سخن» مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس در حالی برگزار شد که عضو هیات علمی دانشکده هنر دانشگاه تهران از شکاف عمیق بین ارزیابی هنری و ارزش‌گذاری اقتصادی سخن گفت.
1396/06/15
به گزارش مهر، سخنان دکتر «محمدرضا مریدی» نشان‌دهنده کسادی بازار اقتصاد هنر در ایران و به تبع شیراز بود. ارزش‌گذاری آثار هنری به عنوان یکی از مهم‌ترین چالش‌های کارشناسان هنری و گالری‌داران در این نشست مورد بحث و بررسی قرار گرفت.
عضو هیات علمی دانشکده هنر دانشگاه تهران در ابتدای صحبت‌های خود به تعریفی از «هنرمند نوظهور» پرداخت.
او با بیان این‌که هنرمند نوظهور شخصی است که در آستانه شغل و ورود به بازار هنر قرار دارد، با بیان این‌که نوظهور بودن به معنای جوانی هنرمند است، گفت: تحقیقات نشان می‌دهد که بسیاری از آثار برجسته جهان در سنین جوانی توسط هنرمند خلق شده‌اند و بر این اساس سرمایه‌گذاری گالری‌داران روی هنرمندان جوان می‌تواند بسیار مهم باشد. با این وجود این ابهام و چالش همیشه برای گالری‌داران و سرمایه‌گذاران وجود دارد که ریسک کار کردن با یک جوان را بپذیرند یا خیر.

هنرمندان نوظهور
مریدی با اشاره به نظریه برخی مبنی بر این‌که هنرمندان نوظهور جامعه، فارغ‌التحصیلان رشته‌های هنری هستند، تصریح کرد: فارغ التحصیلان هنر الزاما هنرمندان نوظهور نیستند. آمار نشان می‌دهد در سال گذشته از میان ۵۵ هزار دانشجوی هنر دانشگاه دولتی، فقط ۵ درصد جذب کارهای مرتبط شده‌اند و نه الزاماً یک آرتیست!
این مدرس دانشگاه بار دیگر با تأکید بر این‌که هنرمند نوظهور کسی است که در آستانه شغل قرار دارد، عنوان کرد: قرار گرفتن در این آستانه شغل به گالری بر می‌گردد نه دانشگاه. متأسفانه اغلب اوقات عملکرد گالری‌ها عمومی شده است و از این امر مهم غافل هستند.
مریدی در توضیح عملکرد ناموفق گالری‌های ایران در شناسایی و معرفی هنرمندان نوظهور بیان کرد: حتی نمی‌توان گفت جمع‌های تخصصی مثل «هفت نگاه» که 10 سال پیاپی به فروش آثار هنری می‌پردازد هم موفقیتی بزرگ به دست آورده است. مطالعات ما نشان می‌دهد در سال ۱۳۸۶، از آثار ۱۶۴ هنرمند که در این نمایشگاه ارائه شد، تنها ۱۱۴ کار به فروش رفت و 8 سال بعد هم از آثار ۱۸۰ هنرمند فقط ۱۳۰ اثر فروخته شد.
این متخصص اقتصاد هنر در ادامه با استناد به این‌که در سال‌های ۱۳۹۱ تا ۱۳۹۵ از میان ۴۰۰ هنرمند فقط ۶۴ نفر موفق به فروش بیش از یک اثر شده‌اند، تصریح کرد: بنابر این مطالعات، گالری‌ها عملکرد نمایشگاهی و در بهترین حالت فروش جزئی و محلی دارند. به همین دلیل نمی‌توانند هنرمندان را از سطحی به سطح دیگر ارتقا دهند.
مریدی گفت: تعداد گالری‌ها افزایش چشمگیری داشته که امیدواری‌هایی به وجود می‌آورد. در هر صورت این افزایش کمی به معنای پر رونق شدن بازار هنر نیست.
وی بار دیگر به مطالعات خود بر روی حراجی‌های هنری «هفت نگاه» اشاره کرد و گفت: در این مطالعات، آثار هنرمندانی که در 3 دوره از ۴ دوره حراجی شرکت کرده و حداقل یک کار فروخته باشند را در معرض قضاوت 10 منتقد قرار دادیم.

معیار سنجش آثار
عضو هیات علمی دانشکده هنر دانشگاه تهران نظرات منتقدان را مأیوس‌کننده توصیف و ادامه داد: تنها ۱۰ درصد از منتقدان حداقل معیارهای آثار نوظهور و دارای اعتبار هنری را در این آثار دیده بودند. این نشان می‌دهد شکافی عمیق بین ارزیابی هنری و ارزش‌گذاری اقتصادی وجود دارد. در واقع بازار تلاش می‌کند که هنرمند را در آستانه شغل قرار دهد در حالی که جامعه هنری او را نپذیرفته است.
بر اساس مطالعات مریدی، فقط ۷ درصد از آثار به زعم منتقدان معیارهای نوآورانه داشتند و همین نشان‌دهنده این است که خالق آثار مغلوب معیارهای بازار بوده و معیارهای هنری را از دست داده اند.
این مدرس دانشگاه گفت: تنها پاسخ ۱۱درصد از منتقدان به این‌که «آیا این آثار بر اساس معیارهای فروش موفق خواهند بود؟» مثبت بود. بنابراین این آثار نیز همچون تعداد زیادی دیگر از آثار هنری، بازنده‌های بازار هنر هستند.
مریدی بار دیگر بر اهمیت عملکرد گالری‌ها در قیمت‌گذاری و شناسایی هنرمندان تأکید و بیان کرد: متأسفانه امروز در گالری‌ها هنرمندان نوظهور نقش هنرمندان حرفه‌ای و گالری‌ها نقش تاجر را بازی می‌کنند و این اتفاق خطرناکی است. در واقع ما در حرکت دادن هنرمند از سطحی به سطحی دیگر و در شناخت و قیمت‌گذاری آثار هنری کاملا ناموفق هستیم.
«نایب شیرازی» مسئول گالری تاروپود زمان و کارشناس هنری نیز در نشست «ارزیابی هنری، ارزش‌گذاری اقتصادی» که توسط انجمن هنرهای تجسمی فارس در سالن سرای سخن مرکز اسناد و کتابخانه ملی فارس برگزار شد به بیان نظرات خود پرداخت.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code