موضوعات
فارس

اما و اگر در مورد بهره برداری از آب‌های ژرف فارس

نویسنده:
دسترسی به آب‌هایی که در عمق هزاران متری زمین است و به آب‌های ژرف معروف شده، موضوعی است که با تداوم کم آبی و خشکسالی گاه و بیگاه، مسئولان و برنامه ریزان فارس مطرح می‌کنند اما برخی کارشناسان و صاحبنظران دراین حوزه معتقدند؛ فعلاً نباید درباره آب‌های ژرف حساب باز کرد، دست اندازی به آب‌های ژرف تباهی نسل‌های آتی است....
1396/08/15
دسترسی به آب‌هایی که در عمق هزاران متری زمین است و به آب‌های ژرف معروف شده، موضوعی است که با تداوم کم آبی و خشکسالی گاه و بیگاه، مسئولان و برنامه ریزان فارس مطرح می‌کنند اما برخی کارشناسان و صاحبنظران دراین حوزه معتقدند؛ فعلاً نباید درباره آب‌های ژرف حساب باز کرد، دست اندازی به آب‌های ژرف تباهی نسل‌های آتی است.
به گزارش ایرنا، طرح اکتشاف آب‌های ژرف از اعماق زمین که با کمک محققان سایر کشورها در چند استان کشور اجرایی می‌شود، به دنبال آن است تا راهکاری برای بحران کم آبی و تأمین آب کشور باشد، اما بررسی‌ها نشان می‌دهد که تا دستیابی به این هدف فاصله زیادی وجود دارد.
رئیس مرکز مطالعات جوی و اقیانوسی دانشگاه شیراز با ارائه تعریفی از آب‌های ژرف می‌گوید: بسیاری از منابع آب‌های زیرزمینی که استفاده کرده‌ایم، در 50 سال گذشته از 20 متر تا 100 متری زمین بیرون کشیده شده است. اخیراً این ژرفا به 300 متر و حتی بیشتر هم رسیده است. در حالی که آب‌های ژرف در عمق‌های بیش از هزار متری قرار دارند و رسیدن به این آب‌ها واکاوی فراوان می‌خواهد. دسترسی به آنها نیاز به مطالعات وسیع دارد که هنوز در این زمینه مطالعه جامعی صورت نگرفته است.
دکتر «سیدمحمدجعفر ناظم‌السادات» با بیان اینکه آب‌های ژرف معمولاً هنگام حفاری چاه‌های نفت پیدا می‌شوند، می‌افزاید: برخورد این چاه‌ها به لایه‌های گوناگون آب، دسترسی به آب‌های ژرف را امکانپذیر کرده است.
استاد دانشگاه شیراز ادامه می‌دهد: این چاه‌ها عمق بسیار زیادی دارند و بهره برداری از آنها بسیار گران تمام می‌شود. دسترسی به آنها نیرو و انرژی زیاد می‌خواهد. حتی اگر دسترسی به آب در اعماق زمین هم امکانپذیر باشد، چه بسا شور باشد و نتوان آن را بری آشامیدن یا مصارف دیگر به کار برد. بنابراین با صرف هزینه‌های گزاف احتمال رسیدن به آب‌های ژرف مناسب برای مصرف، بسیار اندک است.

هزینه بالا
رئیس مرکز مطالعات جوی و اقیانوسی دانشگاه شیراز با بیان اینکه بهره برداری از این آب‌ها باید از دیدگاه علمی مورد بحث قرار بگیرد، اظهار می‌کند: حفر یک چاه برای رسیدن به آب‌های ژرف حداقل 20 میلیارد تومان تا 30 میلیارد تومان هزینه دارد. برخی معتقدند؛ در مناطق کم آب می‌توان به آب‌های ژرف دست یافت. باز هم باید توجیه اقتصادی این طرح و موضوع از نظر توسعه پایدار بررسی شود.
رئیس مرکز مطالعات جوی و اقیانوسی دانشگاه شیراز ادامه می‌دهد: تغییراتی اندک در قانون استفاده از منابع آبی و استفاده از محصولات کم آب‌بر از راهکارهایی هستند که ارزان‌تر می‌توانند ما را در حفاظت از منابع آب یاری کنند. این‌ها راهکارهایی است که باید به طور علمی و جدی‌تر تجربه شوند.
این استاد دانشگاه شیراز می‌افزاید: دستیابی به آب ژرف هنگامی توجیه دارد که همه کارها را در سطح زمین انجام داده باشیم و به دنبال راه نهایی و بی بازگشت استفاده از آب‌های ژرف باشیم. در حالیکه هنوز روی زمین کار انجام نشده زیاد داریم. حفاظت از جنگل‌ها و مراتع، حفاظت از منابع آب موجود، بهره برداری بهینه از آب‌های زیر زمینی، افزایش ضریب بهره وری آب و اینکه اجازه ندهیم هر کس هر مقدار خواست آب مصرف کند از راه‌های نرفته است که باید با تاکید بیشتر انجام شود.

طرحی که توجیه پذیر نیست
دکتر «مهرداد زمان پور» استاد دانشگاه، زیست بوم شناس و پژوهشگر محیط زیست و منابع طبیعی فارس نیز طرح‌های استفاده از آب‌های ژرف در این استان را توجیه‌پذیر نمی‌داند و می‌گوید: جست و جوی آب ژرف کار بسیار هزینه‌بری است و معلوم نیست بعد از صرف هزینه‌های زیاد برای این کار بتوانیم به آب برسیم. وی می‌افزاید: چند مساله در مورد استفاده از آب‌های ژرف وجود دارد. اول این که اگر این آب‌ها تجدید پذیر است، از چه محلی قرار است تجدید شود؟ طبیعتاً باید از چرخه آب موجود و از باران تجدید شود. اگر اقلیم کنونی باران داشته باشد، بنابراین نیازی به استفاده از آب ژرف نیست.
زمان پور اظهار می‌کند: آب‌های ژرف اگر هم تجدید شوند، در زمانی بسیار طولانی این فرایند رخ خواهد داد آن هم به شرط آنکه برداشت‌های بی رویه اجازه نفوذ آب را در لایه‌های زمین بدهد.
استاد دانشگاه و زیست بوم شناس در ادامه می‌گوید: حتی اگر استفاده از آب‌های ژرف به رغم هزینه بسیار بالا جواب بدهد و کاوشگران به آب برسند، به منبعی با مقدار معین آب دست خواهند یافت که با الگوی مصرف فعلی آن هم به زودی تمام خواهد شد.
زمان پور بیان می‌کند: مشکل اصلی جامعه ما نداشتن آب نیست بلکه نبود مدیریت مصرف است. سرزمین ما توان اکولوژیکی محدود و مشخصی برای تحمل جمعیت و توسعه دارد. باید این ظرفیت‌ها و توان‌ها را بشناسیم و بر آن اساس برنامه ریزی کنیم.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code