موضوعات
بوشهر

هنر صدفی

نویسنده: سمیه محمدی/ خبرنگار استان‌ها
اگر به سواحل جنوبی ایران سفر کرده باشید، بقایای موجودات کوچک دریایی را دیده‌اید که جزر و مد دریا به ساحلشان آورده است؛ انواع صدف‌ها و حلزون‌ها و موجودات عجیب و غریب دیگر. در ساحل اروند، پسربچه‌ها و دختربچه‌هایی را می‌بینید که سبدی حصیری دست گرفته‌اند و توی سبد، ستاره‌های دریایی و صدف‌های زیبای کوچک و بزرگ ریخته‌اند و میان جمعیت مسافر می‌چرخند و موجودات بی‌جان دریایی را با چند اسکناس سبز عوض می‌کنند...
1396/04/31
اگر به سواحل جنوبی ایران سفر کرده باشید، بقایای موجودات کوچک دریایی را دیده‌اید که جزر و مد دریا به ساحلشان آورده است؛ انواع صدف‌ها و حلزون‌ها و موجودات عجیب و غریب دیگر. در ساحل اروند، پسربچه‌ها و دختربچه‌هایی را می‌بینید که سبدی حصیری دست گرفته‌اند و توی سبد، ستاره‌های دریایی و صدف‌های زیبای کوچک و بزرگ ریخته‌اند و میان جمعیت مسافر می‌چرخند و موجودات بی‌جان دریایی را با چند اسکناس سبز عوض می‌کنند. در شهرهای ساحلی استان‌هایی چون بوشهر و هرمزگان هم مقادیر زیادی از انواع صدف و حلزون پیدا می‌شود. خلیج فارس یکی از بزرگ‌ترین پناهگاه‌های مرجان‌ها، صدف‌ها، شقایق‌های دریایی، اسفنج‌های دریایی و بسیاری از موجودات دریایی دیگر است. اهالی بومی، صدف‌ها و باقیمانده جانداران دیگر دریا را جمع‌ می‌کنند و تبدیلشان می‌کنند به ابزار و ادوات زیبایی که نماینده‌ای از فرهنگ جنوب هستند. صنایع‌دستی دریایی ظرفیتی ارزشمند برای اشتغالزایی و رونق اقتصادی در استان‌های همجوار دریاست که به نظر می‌رسد آن طور که باید مورد توجه قرار نگرفته است.  ایران بیش از 2500 کیلومتر مرز آبی دارد و بیش از 3هزار کیلومتر خط ساحلی. همچنین کشور ما در مسیر راه‌های ارتباطی بازرگانی شمالی و جنوبی قرار دارد و کشورهای آسیای میانه را با آب‌های بین‌المللی در جنوب پیوند می‌دهد. با وجود این ، صنایع‌دستی دریایی هنوز به درآمدزایی ایده‌آل خود دست نیافته است. به گفته یکی از صنعتگران صنایع‌دستی دریایی در هرمزگان، که حدود 10 سال است در این حوزه فعالیت می‌کند، تبلیغات بیشتر برای این صنعت و همچنین برگزاری نمایشگاه‌های صنایع‌دستی عاملی برای پیشرفت صنایع‌دستی دریایی است. او که خود کارگاهی برای ساخت وسایل صدفی دارد، می‌گوید مدتی طولانی است که با هدف دریافت تسهیلات برای کارگاهش درخواست می‌دهد اما با وجود پیگیری‌ها نتوانسته کمکی دریافت کند. به گفته این کارآفرین هرمزگانی، اغلب کسانی که در زمینه صنایع‌دستی دریایی کار می‌کنند، زنان سرپرست خانوار هستند و از این رو اعطای تسهیلات به فعالان این حوزه و همچنین ایجاد امکان بیمه برای این افراد از ضروریاتی است که مسئولان باید توجه بیشتری به آن داشته باشند.  لوستر، پرده، مجسمه، انواع قاب و تابلوهای هنری و انواع زیورآلات از جمله وسایلی هستند که با استفاده از صدف‌ها ساخته می‌شوند. معرق صدف و نقاشی روی صدف هم از مهم‌ترین رشته‌های صنایع‌دستی دریایی هستند و تراش و حکاکی روی صدف‌های تزئینی نگین، حلزونی، توتیا، گوش‌ماهی، ستاره دریایی، انواع مجسمه‌های صدفی و انواع ماهی‌های تاکسیدرمی شده، مرجان‌های دریایی و... حتی ماسه‌های اکلیلی و درخشان ساحلی و شن‌های رنگی همگی می‌توانند از محصولات زیبای این بازار متنوع باشند. مشتریان این گونه دست‌سازه‌ها هم اغلب توریست‌ها هستند و البته سازمان‌های دولتی و خصوصی هم برای مهمانانشان این گونه محصولات را خریداری می‌کنند. اما نکته قابل توجه در این صنعت، استفاده از ظرفیت صادرات است که به گفته کارشناسان اقتصادی، می‌تواند تحول چشمگیری در این عرصه ایجاد کند. نبود کارگاه‌های مجهز، کمبود آگاهی نیروی انسانی فعال در این حوزه، کمبود تولید کالاهای ارزشمند صادراتی دارای اصالت، مرغوبیت و نوآوری از ارزش صنعتی این هنر کاسته است، در حالی که می‌توان با ایجاد شرایط مناسب، دنیایی تازه پیش چشم مردمان شهرهای ساحلی گشود. سال‌هاست که بومیان جنوب ایران، با تهیه مواد اولیه این صنعت از ساحل، در خانه‌ خود یا کارگاه‌های کوچک کار می‌کنند و محصولاتشان را کنار دریا در مغازه‌های کوچک یا در بساط‌های دست‌فروشی به مشتری می‌رسانند. شناخت بازارهای جدید و همچنین شناساندن این هنر به دنیا می‌تواند اقتصاد شهرهای ساحلی را رونق بخشد.
در مباحث اقتصادی انگار همیشه پای چینی‌ها در میان است. در حوزه تولید  صنایع‌دستی دریایی و فروش آن در کشورهای مختلف دنیا هم رد پای چین را می‌بینیم. سال‌ها است که چینی‌ها با استفاده از ظرفیت سواحل کشور چین، به تولید و فروش  صنایع‌دستی دریایی مشغول هستند. چین با دسترسی به آب‌های گرم اقیانوس آرام و دریای زرد، امکانات زیادی برای استفاده از صدف‌ها و مرجان‌ها دارد. مواد اولیه فراوان، نیروی کار ارزان و زیاد و در آخر ارائه محصول با قیمت مناسب، بازار خوبی برای محصولات چینی در دنیا درست کرده است. مریم امینی، کارشناس بازرگانی، تفاوت بازار ایران و چین در زمینه محصولات دست‌ساز دریایی را بازاریابی می‌داند. او معتقد است، چین راه فروش تولیداتش را می‌شناسد در حالی که ما از در دسترس‌ترین ظرفیت‌های استانی خود هم غافلیم. به گفته او، همکاری اتاق بازرگانی در استان‌های دارای ساحل و اداره میراث فرهنگی می‌تواند تاثیر مثبتی در بازار  صنایع‌دستی دریایی داشته باشد. در چند سال اخیر، ایجاد نمایشگاه‌های  صنایع‌دستی در این استان‌ها و در اختیار قرار دادن غرفه‌های رایگان برای هنرمندان موجب شده است تا اهالی بتوانند محصولات بیشتری بفروشند. با این حال هنوز جای تبلیغات برای این محصولات خالی است و باید فعالیت بیشتری در این زمینه صورت بگیرد.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code