موضوعات
بوشهر

حاشیه نشینی؛ چالش توسعه برازجان

نویسنده: آرش علیزاده/ کارشناس عمران
رشد شهرنشینی در استان بوشهر با روندی سریع و شتابان همراه است و این رشد شتابان، مسائل و معضلات بسیاری برای شهرهای استان به‌خصوص شهر برازجان به‌وجود آورده است...
1394/09/29
رشد شهرنشینی در استان بوشهر با روندی سریع و شتابان همراه است و این رشد شتابان، مسائل و معضلات بسیاری برای شهرهای استان به‌خصوص شهر برازجان به‌وجود آورده است.در این میان، حاشیه نشینی به عنوان آیینه تمام نمای مسائل شهری، جایگاه و اهمیت خاص اجتماعی دارد.
حاشیه نشینی، 2 وجه بیرونی و درونی دارد. معمولاً وجه بیرونی و ظاهرآن مورد توجه عموم مردم و مبنای قضاوت درباره این پدیده است. افراد دراین وضعیت درمناطقی اقامت می‌کنند که با جامعه میزبان ارتباط کمی دارند و بین محل سکونت آنها و منطقه اصلی شهر نوعی جدایی وجود دارد.
این ممکن است به دلیل وضعیت نامطلوب اقتصادی و ناتوانی مالی خانواده‌ها باشد که به علت هزینه های بالای زندگی قادر به زندگی در مناطق اصلی شهر نیستند. علت دیگر آن وجود موانع جذب در جامعه میزبان است. از آنجا که بسیاری از مناطق سنتی به آسانی نمی‌توانند وجود این مهاجرین را بپذیرند، لذا آنان به مناطقی روی می‌آورند که امکان کنترل های اجتماعی وهنجاری کمتری درآنجا وجود دارد. این مناطق بیشتر درحاشیه شهرها قراردارند.
نبود مشارکت، احساس تبعیض، نداشتن روحیه تعلق شهروندی، از ویژگی های عمده شخصیتی حاشیه نشینان است. حاشیه نشین این احساس را دارد که شهرخانه او نیست، اگر چه خا نه او در شهر است.
درشهر برازجان، مناطق حاشیه ای به صورت کمربندی از شمال شرق تا جنوب غرب شهر را در برگرفته و رشد قارچ گونه این مناطق همچنان ادامه یافته، به نحوی که جغرافیای فیزیکی شهر را دستخوش ناهمگو نی و ناهنجاری های شدید کرده است. زندگی حاشیه ای از یک سو می‌تواند تهدیدهایی برای نظام شهری به شمار رود و از سوی دیگر به حاشیه راندگی، مسائل و مشکلات زیادی نیز برای ساکنان این مناطق به همراه دارد.
به طور کلی با توجه به ساختار شغلی مناطق حاشیه‌نشین می‌توان نتیجه گرفت که اشتغال غیرقانونی، کاذب و گاه ناسالم در میان ساکنان حاشیه نشین غلبه دارد، ساکنان این سکونتگاه‌ها، اغلب فاقد تحصیلات یا توانمندی حرفه ای و مهارت شغلی لازم برای کسب فرصت های شغلی بهترهستند وچنین پیشینه ای مانع ازاشتغال آنان در شهر می‌شود.
ازاین رو، معمولاً حاشیه نشینی، دربطن خود نوعی حاشیه نشینی اقتصادی به معنای اشتغال در بخش غیررسمی و عدم جذب در نظام اقتصاد شهری را به دنبال دارد. حاشیه نشینی فضایی، مولود حاشیه‌نشینی اقتصادی اجتماعی آن بخش از جمعیت است که ساکن این محله‌ها هستند. آنها از مشارکت اجتماعی و تعلق شهروندی پایینی برخوردارند و از خدمات ارائه شده دراین محلات به هیچ وجه راضی نیستند.
با توجه به گسترش فقر وبیکاری حاشیه نشینان بیشتر درمعرض آسیب های اجتماعی اند، آنان مسائل و مشکلات زیادی دارند که لازم است مسئولان شهری دررفع وحل این مشکلات اقدامات جدی کنند و به خواسته‌ها و نیازهای ساکنان این مناطق، به عنوان شهروند توجه کنند. زیرا، فقر فرهنگی و مشکلات مالی ساکنان این مناطق و در حاشیه بودن آنها از یک سو و دیدن زندگی شهرنشینانی که از امکانات زندگی امروزی بهره مند هستند از سوی دیگر، سبب ایجاد نارضایتی عمیق در بین این بخش از قشرهای جامعه می‌شود.
نباید فراموش کرد که حاشیه نشینان، دولت وبه ویژه شهرداری‌ها را مسئول اصلی وضع خود می‌دانند. آنان نقاط ضعف خود را نادیده می‌گیرند وبه همین دلیل دربرخورد با مأموران دولتی، هرچند که خود می‌دانند آنها نقشی درایجاد این نابسامانی‌ها ندارند، برخورد نامناسبی بروزمی دهند و دراغلب موارد، حتی حاضربه قبول راه حل های منطقی ارائه شده ازطرف آنان نیزنیستند. به نظرمی رسد قبول واقعیت حاشیه نشینی ازجانب مسئولان شهربرازجان و سپس کنترل وهدایت آن درچارچوب طرح های توسعه شهری تنها راه برون رفت از این بحران خواهد بود.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code