موضوعات
آذربايجان شرقی

بی‌توجهی به جایگاه تاریخی هنر نگارگری تبریز

نویسنده: فاطمه ملک پور/ تبریز – خبرنگار
اثر هنری در هر شکل و شمایلی که خلق شود، موجب آرامش روح و روان انسان می‌شود...
1396/06/22
اثر هنری در هر شکل و شمایلی که خلق شود، موجب آرامش روح و روان انسان می‌شود. در این میان هنر نگارگری جلوه‌ای عرفانی را پیش چشم انسان به نمایش می‌گذارد. خلق اثر هنری به صورت مستقیم با روح انسان در ارتباط است بنابراین تمام رویدادها در خلق اثر تاثیرگذار خواهد بود. در این میان اوضاع اقتصادی در سال‌های اخیر تاثیر چشمگیری را در حوزه هنر گذاشته است به طوری که تا حدودی افراد به سمت مسائل مالی کشیده شده‌اند. هنر، عصاره فرهنگ گذشته یک ملت است بنابراین توجه به تقویت و رشد و تعالی هنر نگارگری ضروری است. نگارگری شاخه‌ای از نقاشی است که از گذشته در تبریز با به وجود‌آمدن مکتب‌های هنری مختلف به رشد و تعالی رسیده است. تبریز در حوزه هنر نگارگری با وجود نقاشان برجسته از گذشته جایگاه ویژه‌ای داشته است به طوری که وجود مقبره دوکمال در تبریز گواه این امر است. در حال حاضر نیز هنرمندان برجسته ای در زمینه نگارگری در تبریز فعال هستند. «مجید ارفعی» هنرمند نگارگر و مدرس دانشگاه از سال 79 در عرصه هنر فعالیت دارد و با شرکت در بسیاری از نمایشگاه‌های داخل و خارج از کشور و همچنین کسب مقام‌های بی شمار در جشنواره‌ها سال‌هاست مسیر هنر نگارگری را با تمام چالش‌های موجود طی کرده است. برای درک جایگاه واقعی هنر نگارگری در تبریز با این هنرمند گفت‌وگو کرده‌ایم که در ادامه می‌خوانید.
  • به عنوان یک هنرمند چه دیدگاهی به هنر نگارگری دارید؟
هنر نگارگری شاخه‌ای از هنر نقاشی ایرانی است که شامل گل و مرغ، تذهیب، تشعیر و مینیاتور است که در حال حاضر در 4 شاخه از این هنر مشغول فعالیت هستم. این هنر با رویکردی انتزاعی و عرفانی، جلوه‌ای از جهان معنا است و زیاد با عالم مادیات سر و کار ندارد. آثار خلق شده در این عرصه هنری برگرفته از احساسات درونی انسان است.
  • با توجه به این که هنر تذهیب یکی از شاخه‌های نگارگری است، تذهیب چگونه با هنر نگارگری عجین شده است؟
تذهیب به معنای زراندود کردن و طلاکاری است. در برهه‌ای از زمان که هنر نقاشی به دلیل تفاسیر غلط قدغن شده بود کتاب قرآن با طلا تزئین می‌شد که این موضوع وضعیت هنر نگارگری را تا حدودی بهبود بخشید. فرم طراحی گل‌ها و گیاهان در نگارگری برگرفته از طبیعت است. در این آثار بیشتر از رنگ‌های لاجوردی و فیروزه‌ای که رنگ‌های ایرانی - اسلامی است و معنا و مفهومی عرفانی دارد استفاده شده است. در آثار هنر نگارگری تمام عناصر و موجودات در نهایت به یک نقطه مشترک می‌رسند و آن ذات باری‌تعالی است.
  • فعالیت هنری چه تاثیری در زندگی شخصی شما داشته است؟
هنر تاثیر بسیار زیادی در زندگی انسان دارد که بنده نیز از این قاعده مستثنی نیستم به طوری که هنرمندان با خلق آثار زیبای هنری لذت می‌بردند. رشته تهذیب و نگارگری، هنری عاشقانه است و اگر کسی عاشق این کار نباشد سختی کار را نمی‌تواند تحمل کند.
  • وضعیت هنر نگارگری دراستان را چگونه ارزیابی می‌کنید و نبود حمایت از سوی مسئولان چه تاثیری بر تضعیف هنر دیرینه تبریز دارد؟
نهادهای متولی باید از لحاظ مالی هنرمندان را حمایت کنند چراکه با فعالیت در عرصه نگارگری، هنرمندان به تنهایی نمی‌توانند در این مسیر موفق شوند. برای مثال زمانی که آثار هنری به فروش نرسد هنرمند مجبور به سفارش‌گیری طبق سلیقه شهرها و کشورهای دیگر می‌شود و در این حالت به تدریج هنر وارد عرصه بازار می‌شود  و هنرمند برخلاف میل باطنی برای گذران زندگی درگیر مسائل مالی می‌شود. در حالی که اگر نهادی از هنرمندان به صورت مادی و معنوی حمایت کند هنرمند با تولید تابلو تلاش می‌کند با خلاقیت در آثار هنری، ذات واقعی این هنر را به تصویر بکشد.
با سفارش‌گیری از ترکیه و دبی آثار هنری باید به سلیقه مشتری نزدیک باشد تا رضایت مشتری جلب شود. در این زمینه خلاقیت در جایگاه واقعی خود قرار نمی‌گیرد. بسیاری از هنرجوها بعد از چند سال وقتی می‌بینند از لحاظ مالی تامین نمی‌شوند و حمایتی وجود ندارد از این هنر روی ‌برگردان می‌شوند و مسیر خود را تغییر می‌دهند. با وجود این که استعدادهای هنری زیادی در تبریز وجود دارد متاسفانه با وضعیت کنونی، هنر نگارگری و فرهنگ زیر سوال رفته است.
  • برای حمایت از هنرمندان چه راهکاری پیشنهاد می‌دهید؟
حدود 3 سال پیش خرید آثار هنری در رشته‌های مختلف به اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان ابلاغ شده بود مبنی بر این که اداره‌ها باید آثار هنرمندان را خریداری کنند، ولی ضعف سیستم هنری استان موجب شد حتی یک تابلو هم فروخته نشود. دولت با ایجاد شرایطی مناسب برای فعالیت هنرمندان به ویژه رشته سنتی نگارگری که نمادی از فرهنگ تبریز است می‌تواند از هنرمندان حمایت مالی کند.
در هر رشته هنری برای تعالی و رشد باید جلسات گفت‌وگو تشکیل شود و معایب و مزایای هر رشته به صورت تئوری مطرح شود. هنرمند نمادی از جامعه است و این که برخی از هنرمندان تمایل زیادی به بحث و گفتگو از فعالیت و آثار هنری ندارند یعنی انتقاد را قبول ندارند. در حالی که در اروپا کارهای هنری به صورت تحقیقاتی و پژوهشی دنبال می‌شود که در این حالت ذهنیت هنری اروپایی بر دنیا غالب می‌شود. در حال حاضر در تبریز مکانی برای برگزاری نشست‌ها و گفتمان‌های هنری وجود ندارد. انجمن هنرهای تجسمی تبریز 2 سال پیش قول داده بود تا انجمن هنری نگارگری تبریز به صورت مجزا فعالیت خود را آغاز کند. تبریز در هنر نگارگری و وجود مکاتب هنری و نقاشان بزرگ جایگاه بسیار بالایی دارد. متاسفانه در تبریز از این جایگاه تاریخی استفاده نمی‌کنیم. در تبریز با وجود مقبره دوکمال و کمال‌الدین بهزاد که یکی از بزرگترین نقاشان کشور بوده به دلیل عملکرد ضعیف مسئولان فعالیتی در این حوزه انجام نمی‌شود.
هنرمندان انسان‌های مادی‌گرایی نیستند ولی حمایت‌های مالی و معنوی موجب قوت قلب و دلگرمی هنرمندان است. هر هنرمندی آرزو دارد اثری از خود بر جای بگذارد که در تاریخ ماندگار شود. آثار هر هنرمند مانند اثر انگشت است چرا که هر شخص برای خود احساس ویژه‌ای دارد و از پنجره متفاوت به دنیا نگاه می‌کند. بنابراین ترکیب هارمونی هنرمند به همراه علاقه به ظرافت‌های نقاشی ایرانی در تابلو موجب رضایت مخاطب و در نهایت انعکاس افکار هنرمند خواهد شد.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code