موضوعات
آذربایجان غربی

زیست بوم

چرای زودرس؛‌ تیر خلاص برپیکر نحیف مراتع استان

نویسنده: مریم نقی پور / ارومیه - خبرنگار همشهری
مراتع به عنوان بستر تحولات اقتصادی و اجتماعی ایل‌ها و کشاورزان آذربایجان غربی از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند زیرا منبع تغذیه دام‌ها بوده و تولید گوشت، لبنیات، پشم و سایر فراورده‌های دامی و کشاورزی بستگیمستقیم به آنها دارد...
1395/02/04
مراتع به عنوان بستر تحولات اقتصادی و اجتماعی ایل‌ها و کشاورزان آذربایجان غربی از اهمیت ویژه ای برخوردار هستند زیرا منبع تغذیه دام‌ها بوده و تولید گوشت، لبنیات، پشم و سایر فراورده‌های دامی و کشاورزی بستگیمستقیم به آنها دارد. همچنین بخشی از گیاهان صنعتی و دارویی از این منبع خدادادی به دست می‌آید با این حال این مراتع به دلیل تخریب بیش از حد در معرض تهدید هستند. به گزارش همشهری، یکی از مهم ترین دلایل تخریب مراتع، چرای مازاد وغیرمجاز دام در مراتع بوده به طوری که اکنون با آغاز فصل بهار در سال جاری از اولین روزها 2 میلیون و 663 هزار هکتار مراتع آذربایجان غربی پیش از موعد مقرر به استقبال چرای غیرمجاز دام رفته‌اند. چرای دام که طبق مصوبه منابع طبیعی در فصل بهار تا اوایل اردیبهشت ممنوع است و این استقبال غیرمنتظره زنگ خطری برای از بین رفتن پوشش گیاهی و در نتیجه نابودی مراتع به مرور زمان است.
ادامه این روند آذربایجان غربی را با مشکلات بسیاری از جمله سیلاب‌های مخرب، کم آبی، طوفان، شن‌های روان، آلودگی محیط زیست، خشکسالی، رانش زمین و قحطی روبه رو خواهد کرد.

اجرای مدیریت چرا در 200 هکتار از مراتع آذربایجان غربی
معاون فنی منابع طبیعی آذربایجان غربی با اشاره به شروع چرای زودرس دام‌ها پیش از موعد مقرر در مراتع استان، بیان کرد: براساس مصوبه منابع طبیعی، چرای دام‌ها در فصل بهار از اوایل اردیبهشت آغاز می‌شود ولی مراتع استان از نخستین روزهای بهار مورد هجوم غیرمجاز دام‌ها قرار گرفته است. «پرویز ریاضی فر» با اشاره به اجرای مدیریت چرا در 200 هکتار از مراتع آذربایجان غربی، بیان کرد: واگذاری مراتع به بهره برداران و مرتع داران براساس قانون در قالب طرح‌های مرتع داری قابل اجرا است.
وی ادامه داد: با استفاده از ممیزی‌های انجام شده و مطالعات فنی از قبیل پوشش گیاهی، هوا و اقلیم، زمین‌شناسی و خاک‌شناسی و برنامه‌ریزی با مشارکت بهره‌برداران به تهیه طرح مرتع‌داری که در آن مدیریت و برنامه‌های مرتع براساس مطالعات انجام می‌شود با جدول زمانبندی مشخص اقدام می‌شود.
ریاضی فر با بیان این که ساماندهی چرای دام شامل کنترل پروانه‌ها و مدیریت چرای دام است که از اقدامات بسیار مناسب و نتیجه‌بخش در عرصه منابع طبیعی است، تاکید کرد: ساختارسازی اداره کل برای مدیریت چرا با استفاده از نیروهای حفاظتی و فنی و بخش خصوصی به منظور به نظم درآوردن بهره‌برداری بهینه جزو اولویت مدیریت پایدار مراتع استان است.
وی با اعلام این که مراتع استان را چرای زودرس دام‌ها و چراهای غیرمجاز تهدید می‌کند، گفت: چرای زودرس مراتع به وسیله دام‌ها به دلیل نم بودن زمین سبب کوبیده شدن زمین، از بین رفتن پوشش گیاهی و به ویژه گونه‌های تازه روییده شده و انقراض این گونه‌ها و در نهایت تخریب مراتع و خشکی آنها می‌شود.
ریاضی فر با بیان این که یک تا دو برابر دام مازاد در مراتع استان تعلیف می‌کنند، اظهار کرد: براساس استاندارد 2/3 میلیون واحد دامی مجاز به چرا در مراتع هستند که بیش از یک میلیون واحد دامی افزون بر این در مراتع استان چرا می‌کنند.
وی با اشاره به اکیپ‌های گشت و نظارت برای جلوگیری از تخریب مراتع و به ویژه نظارت بر چرای زودرس دام ها، ابراز کرد: علاوه بر این،  اکیپ‌ها و نیروهای ناظر موسسه‌های مردم نهاد نیز بر مراتع استان نظارت می‌کنند ولی این باز هم جوابگوی 2 میلیون و 663 هزار هکتارمراتع آذربایجان غربی نیست. معاون فنی منابع طبیعی آذربایجان غربی ادامه داد: علاوه بر تعلیف دام مازاد وابسته به مرتع، تخریب اراضی مرتعی و تغییر کاربری آن به زارعت و باغبانی، اجرای پروژه‌های عمرانی راه و شهرسازی و ساخت جاده‌های دسترسی به مراتع و مزارع و انتقال خطوط برق و گازرسانی از عوامل تخریب مراتع در استان است.
وی اظهار کرد: ساماندهی دام با مشارکت معاونت امور دام جهاد کشاورزی آذربایجان غربی و مدیریت چرای دام برای کنترل دام مازاد و دام مجاز به منظور ایجاد تعادل بین دام و مرتع با وجود ارزش‌های زیست محیطی مراتع با هدف حفاظت، اصلاح و احیای مراتع استان و همچنین عملیات بذر‌پاشی در مراتع استان هر سال اجرا می‌شود.
نبود تعادل میان تعداد دام و ظرفیت مراتع
یک کارشناس مرتع داری مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی آذربایجان غربی با اشاره به اهمیت مرتع، بیان کرد: ایجاد پوشش گیاهی، تامین علوفه دام، جلوگیری ازفرسایش خاک ، ایجاد پوشش گیاهی در دامنه شیب دار و محافظت خاک در مقابل عواملی چون باد و باران تند از از ویژگی‌های وجود مراتع است. «شهرام عابدی» در پاسخ به این پرسش که چه عواملی مراتع استان را در معرض تهدید قرار داده است، بیان کرد: نبود مدیریت صحیح  و اصولی و به تبع آن بهره برداری بیش ازحد مجاز، مالکیت نداشتن مراتع مورد استفاده از سوی بهره برداران و نبود تعادل میان تعداد دام و ظرفیت مراتع موجب شده هر روز شاهد از بین رفتن مراتع باشیم و به دنبال آن خسارت زیادی به عرصه و منابع طبیعی وارد شود.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code