موضوعات

ادبیات

آسیب‌شناسی شعر جوان معاصر اردبیل

نویسنده: سولماز نعمتی اردبیل ـ خبرنگار همشهری
تسلط نداشتن شاعران جوان به برخی از اصول سرودن شعر، از آسیب‌های شعر جوان معاصر است .
1393/11/07
 شاید بتوان گفت شعر تعریف‌ناپذیرترین واژه و هنری است كه وجود دارد و ارائه تعریف كامل از شعر بسیار سخت است. شاعر با توجه به سرشت باریك بین خود با الهام از دیده‌ها و اندیشه‌های خاص، دست به قلم می‌برد تا زیبایی‌ها و همچنین زشتی‌های دنیا را به طرز زیبا و دلنشین به تصویر بكشد.
شاعر به غیر از رسالت و مسئولیت‌های خود در جامعه مسئول فرهنگ شهر و وطن خودش نیز است. پس ضروری است كه به اطراف خود نگاهی زیركانه داشته باشد. نگاهی كه با نگاه‌های دیگران متفاوت باشد. بتواند اشیای مرده را زنده كند به آن ‌ها هویت دهد.
شاعر در كنار تمامی بدایع ذهنی و زبانی شعری مثل: ایهام، ایجاز، تشبیه، استعاره، مراعات نظیر، تصویر، فضاسازی، كنایه، صورخیال، عاطفه، واج آرایی، موسیقی و قالب باید از درون احساس نیاز كند.
«شهریار نعمتی» از ادیبان شناخته شده اردبیل است و اعتقاد دارد که هنرمند بخش آگاه یك جامعه است و به وضوح مشخص است كه شاعر، داستان‌نویس، نقاش و هر هنرمند دیگر، حرفی كه می‌زند متفاوت با حرف‌های عادی مردم است.
وی معتقد است که شاعران و هنرمندان جوان باید در انجمن‌ها و جمع‌های شاعران با سابقه‌تر شركت كنند و برای راهنمایی این هنرمندان جوان ضروری است شخصی در آن جمع حضور داشته باشد كه مطالعه بیشتری درباره شعر و داستان داشته باشد. مثلاً حداقل در مورد مكتب‌های ادبی، آگاهی لازم داشته باشد. زیرا شاعران و نویسندگانی كه در كلاس‌ها و یا كارگاه‌ها شركت می‌كنند برای رفع نیازهای هنری خود در جمع حاضر شده‌اند.
نعمتی می‌گوید: در بین شاعران دیده می‌شود عده‌ای كه احساس می‌كنند می‌توانند شعر بگویند یعنی اگر مطالعه‌ای داشته باشند و در كنار آن، در كارگاه‌ها شركت كنند می‌توانند شعر بگویند، اما اصول و قواعد شعر را نمی‌دانند و یا با آنها آشنا‌نیستند و چه بسا اشخاصی هستند كه دوست دارند شعر بگویند اما چیزی و یا حرفی در دورن خود احساس نمی‌كنند.
به گفته نعمتی وجود كلاس‌های شعر و داستان باعث می‌شود فرد از خلاقیت خود آگاهی یابد و سعی در قوی كردن كارها و آثار خود داشته باشد.
این شاعر، محقق و منتقد ادبی درباره آسیب‌های شعر جوان امروز می‌گوید: نداشتن تسلط شاعران جوان به برخی از راز و رمزهای شاعری، ورود انبوهی از كسانی كه ادعای شاعری دارند بدون آنكه استعداد و قریحه آن را هم داشته باشند، كم توجهی به ظرایف زبانی و نبود استحكام ساختاری شعر و بی‌توجهی به گنجینه عظیم ادب كلاسیك كه می‌تواند ثروت بیكرانی از نظر تصاویر، واژگان، تعابیر در شعر، در اختیار شاعران جوان قرار دهد و فرصت‌های بسیاری فراهم كند، از جمله آسیب‌های شعر جوان معاصر است.
وی اضافه می‌كند: البته تكرار و تقلید و پیروی از سبك‌ها، مكتب‌ها و جریاناتی كه هر ازگاهی همچون برقی می‌درخشد. ناپدید می‌شود و همچنین تزاحم تصاویر كه باعث می‌شود مخاطب در میان آوار و انبوهی از تصاویر پی در پی و‌گاه بی‌ربط‌گیر بیفتد، از نقاط ضعفی است كه شعر جوان امروز باید از آن پرهیز كند.
به اعتقاد نعمتی در شعر امروز در هر سطری از شعر، تصویری دیگر و ادراكی دیگر آویزه و ارائه می‌شود كه اجازه نمی‌دهد مخاطب رشته تصاویر و ادراكات را از اول تا آخر شعر پیگیری كند و هنجارشكنی بیش از حد باعث می‌شود سلامت زبانی شعر از بین برود.
او اضافه می‌كند: به همه اینها اضافه كنید یاركشی‌های متعصبانه و نان به هم قرض دادن‌های جریان‌های شعری كه بدون هیچ انصاف و اصول و معیاری صورت می‌گیرد. اما نهایتاً به قول نیمایوشیج «آن كه غربال به دست دارد از عقب كاروان می‌آید.‌»
«كاظم نظری بقا» نیز كه دكترای ادبیات و استاد دانشگاه در اردبیل است، در خصوص آسیب‌های شعر جوان امروز می‌گوید:‌پز دادن‌های ادبی، مطالعه نكردن و یا مطالعات سطحی، غرور كاذب، گرفتار شدن در دام كنگره‌ها و همایش‌های ادبی و تصور اینكه كسب مقام در این همایش‌ها پایان راه است، رونویسی از آثار دیگران، عجله كردن در باب چاپ كتاب و كسب شهرت از آسیب‌های جدی شعر جوان امروز است.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code