موضوعات
البرز

نقش بی بدیل بازی در دنیای کودکی

نویسنده: خدیجه ستارزاده البرز-خبرنگار
هرروز شاهد ورود ابزاری جدید به دنیای بازی کودکان هستیم که گاهی برخی از آنها با فرهنگ ما و حتی با نیازهای روانشناختی و اجتماعی کودکانمان هیچ تناسبی ندارد...
1396/05/22
هرروز شاهد ورود ابزاری جدید به دنیای بازی کودکان هستیم که گاهی برخی از آنها با فرهنگ ما و حتی با نیازهای روانشناختی و اجتماعی کودکانمان هیچ تناسبی ندارد. جدیدترین نمونه این بازی‌ها اسپینر است که به تازگی روانه بازار شده است. این وسیله ابتدا با تبلیغ در ماهواره و شبکه‌های مجازی از قیمت30هزارتومان و اکنون با قیمت 5هزارتومان در گوشه وکنار خیابان به فروش می‌رسد. این نکته که امثال این بازی متناسب با نیازهای اجتماعی وذهنی وشخصیتی کودکان است یا خیر جای تامل و بررسی دارد.
دنیای کودکی بدون بازی و خیال معنا و مفهومی ندارد و همه کودکان از بازی کردن لذت می‌برند، اما امروزه معنای بازی نیز مانند هر موضوع دیگری دستخوش تغییرات فراوانی شده است. بازی بچه‌های دیروز از قایم باشک، تیله‌بازی، الاکلنگ و گرگم به هوا به بازی با تبلت، رایانه و اسباب بازی‌های الکترونیکی تغییر شکل داده است.
شوروحال کودکان وقتی با بچه‌های فامیل و همسایه‌های خود دسته جمعی عمو زنجیرباف می‌خواندند یا با خاله بازی مهربانی را بین هم تقسیم می‌کردند در ایستگاه زمان متوقف شد و جای خود را به انزوای کودکان و یک جانشینی پشت لپ تاپ‌ها و تبلت‌ها داد.
در گذشته فصل تابستان که می‌شد سروصدای بچه‌ها حیاط خانه و کوچه را پر می‌کرد. بازی‌های بچه‌ها سرشار از هیجان و تحرک بود، آنقدر می‌دویدند و جنب و جوش داشتند که صورتشان موقع بازی گل می‌انداخت و خیس عرق می‌شدند. شب‌ها هم گاهی از فرط خستگی همان جا کنار سفره شام خورده و نخورده خوابشان می‌برد.
بازی‌های سنتی برای بسیاری از ما که بچگی و اوقات فراغت خود را با آن سپری کردیم با گذشت سال‌ها یا‌دآور خاطراتی شیرین است.
امروزه گستره بازی بسیار فراتر از این تصورات است و با گسترش فرهنگ جوامع مختلف و همچنین تکنولوژی، بازی به طور عمده در اسباب بازی‌های پیشرفته و الکترونیکی، رایانه  و در کل به سرگرمی‌های نشسته و بی‌تحرک خلاصه می‌شود.به گفته روانشناسان بدن مقداری انرژی دارد که آن را به صورت فعالیت‌های هدف دار یعنی کار یا فعالیت‌های بدون هدف یعنی بازی مصرف می‌کند و فلسفه بازی‌های کودکان، آمادگی جسمی و روحی آنها برای مواجهه با مشکلات است. به همین دلیل هرچه گسترده تر، پیچیده‌‌تر واجتماعی تر باشد، به آنها نیرو وآمادگی بیشتری می‌دهد.

اهمیت بازی‌های تلفیقی
مدیر کانون فرهنگی تربیتی شهید فهمیده کرج با بیان این‌که بسیاری از آموزش‌ها در کودکی در قالب بازی انجام می‌شود، تصریح می‌کند: به دلیل تاثیراتی که بازی روی کودکان دارد، لازم است تلفیقی از آموزش‌های مناسب را به همراه داشته باشد.
«رحمان علیزاده» می‌گوید: آموزش‌های آمیخته با بازی تاثیرگذارتر از آموزش‌های کلاسی، درسی و خشک است. به عنوان مثال در دوره ما جدول ضرب را در قالب شعر و بازی آموزش می‌دادند که یادگیری آن به این روش بهتر و سریع‌تر از یادگیری از روی کتاب و نوشته بود.
علیزاده با اشاره به این‌که امروزه سبک بازی‌ها نسبت به قبل تغییر کرده است، می‌افزاید: این بازی هاهم بعد مثبت دارند و هم منفی و افراط در آنها معایب و زیان‌هایی نیز به بار می‌آورد. به عنوان مثال بازی‌های یارانه ای استراتژیک، در بعضی موارد به قدرت تصمیم گیری کودک و دانش‌آموز کمک و آن را تقویت می‌کند اما از طرفی روی شخصیت و حتی جسم آنها تاثیر منفی می‌گذارد.
وی ادامه می‌دهد: نحوه و زمان استفاده هربازی نقش تعیین کننده‌ای دارد.
مدیر کانون فرهنگی تربیتی شهید فهمیده کرج اظهار می‌کند: امروزه برای کسانی که می‌خواهند آموزش خلبانی ببینند، دوره شبیه‌سازی خلبانی از طریق بازی‌های کامپیوتری برگزار می‌کنند و فرد  در شرایط واقعی برای هماهنگی بین تصمیم گیری و عکس‌العمل‌های چشم، دست و پا آموزش می‌بیند.

کپی بازی از دیگر فرهنگ‌ها
علیزاده در خصوص بازی اسپینر که به تازگی در بازار به وفور عرضه می‌شود، اظهار می‌کند: من در مورد این وسیله بازی نکته آموزشی مثبتی ندیده‌ام اما این بازی هم نیاز به بررسی و کار پژوهشی دارد تا دقیق‌تر بتوان در مورد آن نظر داد.
این مسئول می‌گوید: پرداختن به شیوه و طراحی بازی از اهمیت بالایی برخوردار است و اداره فرهنگ و ارشاد به عنوان متولی این امر که مجوز بعضی بازی‌ها را می‌دهد باید نظارت بیشتری در این مقوله داشته باشد.
وی می‌افزاید: در علوم روانشناختی بر این موضوع تأکید شده است که کپی بازی‌ها از فرهنگ‌های دیگر کار درستی نیست و لازم است وارد کردن هر بازی مورد بررسی قرارگیرد تا در چارچوب نیازها و در قالب فرهنگ ما بومی سازی  شود. علیزاده با بیان این‌که امروزه 99درصد بازی‌ها و نرم افزار‌ها خارجی است، تصریح می‌کند: متاسفانه در این زمینه کمبود داریم و باید بیشتر به آن بپردازیم.
وی می‌افزاید: کانون فرهنگی تربیتی شهید فهمیده کرج در گروه سنی نونهالان و پیش‌دبستانی تحت عنوان جوانه‌ها، مفاهیم اعداد و آموزش‌های لازم را در قالب بازی آموزش می‌دهد.

 5_653415.jpg  پرورش جسم، ذهن وخلاقیت با بازی سازنده
یک روانشناس کودک با بیان این‌که بازی یکی از نیازهای اولیه و ضروری کودکان است، می‌گوید: هر چه امکان پرداختن آنها به بازی‌های سالم و سازنده بیشتر باشد، ذهن، جسم و خلاقیت کودکان بهتر پرورش می‌یابد و رفتارهای اجتماعی آنها بهبود می‌یابد.
«زهرا سیدحسنی» اظهار می‌کند: تاثیر بازی در سال‌های اولیه زندگی خود را نشان می‌دهد. پس توجه به دوران کودکی و تأثیر بازی بر شخصیت فرد، ضرورت بسیاری دارد.
وی می‌افزاید: کودک هنگام بازی می‌تواند کشف کند چه کسی است و چه توانایی‌هایی دارد، دنیا چیست و چگونه خود را باید با محیط هماهنگ کند. علاوه بر این بازی می‌تواند به کودک اعتماد به نفس دهد. بازی کردن بچه‌ها راهی است به سوی شکل گیــری شخصیتـی سالم و مفید. در نتیجه برای این که کودک در آینــده، زندگی خوب و بالنده‌ای داشته باشد، فرایند بازی بسیار ضروری است.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code