موضوعات
چهارمحال بختياری

گپ/در گفت‌وگو با روان‌شناس تاکید شد

عدالت در محبت؛ ضرورت تربيت فرزند

نویسنده:
تفاوت‌ها و تبعيض‌هايي كه ميان فرزندان به وجود مي‌آيد‌خواه ناخواه تربيت آنان را با مشكل روبه‌رو مي‌سازد. كودكاني كه بر اثر تبعيض در مهر ورزيدن رواني آسيب ديده دارند در اداره زندگي خويش ناتوانند.
1393/05/15
 چه بسا برادران و خواهراني كه به سبب جانب‌داري‌هاي ناعادلانه والدين و به‌ويژه مادر به خشم و كينه‌توزي رو آورده‌اند. نگاه‌ها ،بوسه‌ها و هديه‌ها بايد به‌طور برابر ميان فرزندان تقسيم شود تا هيچ‌كدام احساس حقارت نسبت به ديگري نداشته باشند. 
در سراسر ایران كه اخلاقيات بيش از هرجای ديگر بايد رواج داشته باشد و عدالت در مهرباني از سوي پدر و مادرها بيشتر به چشم بيايد به گونه‌اي كه سرمشق ديگر پدر مادرها باشد متأسفانه رفتارهاي ناهنجار اجتماعي بچه‌هايي را مي‌بينيم كه نشان از مشكلات تربيتي در خانه دارد. 
براي آنكه جامعه از پايه ساخته شود بايد فكري براي خانواده‌ها كرد زيرا خانواده مسئول به دنيا آوردن كودكان و تربيت آنها است. اگر پدر یا  مادري نداند كه چگونه بايد بچه‌اش را تربيت و به چه اندازه به وي محبت كند و شكل اين محبت چگونه باشد بي‌ترديد بچه‌هايي كه در خانه‌هاي اين شهر رشد مي‌يابند بچه‌هايي هستند كه رفتاري طبيعي ندارند كه اين غيرطبيعي بودن به ساختار جامعه آسيب جدي مي‌رساند. به همين منظور با سينا محمدي، روان‌شناس، درباره عدالت در محبت به فرزندان گفت‌وگويي داشتيم كه مي‌خوانيد: 
  •     همان‌طور كه مي‌دانيد برخي والدين با آنكه افرادي اجتماعي هستند آن‌گونه كه شايسته است نمي‌توانند به بحث عدالت در محبت نسبت به فرزندانشان بپردازند. اين بي‌عدالتي چه آسيبي را به دنبال دارد؟ 
در برخي خانواده‌ها دختران را به دليل جنسيت خوار مي‌كنند يا فرزندان مياني را ناديده مي‌گيرند و بيشتر فرزند اول يا ته تغاري را نوازش مي‌كنند. اگر تفاوتي در مهر ورزيدن داريم و فرزندي را به دليل خصلتي نيكو گرامي‌تر مي‌داريم بايد فرزندان ديگر از انگيزه ما آگاهي داشته باشند. به عبارتي خواهرها و برادرهاي ديگر باورشان اين باشد كه پدر و مادري مهرورز دارند و آنان خود را به تبعيض‌هاي ظالمانه آلوده نمي‌كنند. پيامبر اسلام پدري را ديد كه يكي از فرزندان خود را بوسيد و به فرزند ديگرش اعتنايي نكرد. از او پرسيد «چرا با فرزندان خود يكسان رفتار نمي‌كني؟‌» رسول اكرم(ص) رعايت عدالت بين فرزندان را سفارش كرده است: «ميان فرزندان خود به عدالت رفتار كنيد همان‌گونه كه دوست داريد فرزندان شما و مردم بين شما به عدالت رفتار كنند». بي‌عدالتي سبب نابود شدن شخصيت فرزند مي‌شود. 
  •     فرزندان رفتار عادلانه را در خانه از والدين‌شان مي‌آموزند. اين آموختن چقدر به آنها كمك مي‌كند؟ 
گرايش‌هاي عادلانه در خانواده سبب مي‌شود شخصيت و كردار فرزندان بدان سو تمايل پيدا كند و از هر‌گونه انديشه و رفتار تبعيض‌آلود پيراسته شود. مفاهيم و اصول اخلاقي كه محور بنيادي آن عدالت است در تربيت واقع‌بينانه و سازنده والدين نسبت به كودكان شكل مي‌گيرد. اگر در آموزشگاه خانواده كودكي به ضرورت و اهميت عدالت در مهر ورزيدن پي نبرد بي‌گمان متمايل به برخوردهاي ظالمانه مي‌شود و دير يا زود آثار اين كژروي دامنگير جامعه و نسل‌هاي آينده خواهد شد. 
  •     آمارها حكايت از اين دارد كه فرزندان فراري در خانه بي‌مهري ديده اند. اين روند را چگونه ارزيابي مي‌كنيد؟ 
بسياري از نوجوانان فراري در بازگويي اسرار تكان‌دهنده خويش از بي‌مهري و به‌ويژه تفاوت و تبعيض جاهلانه والدين در محبت شكايت دارند. در تحليل و ريشه‌يابي اين فاجعه رو به گسترش اجتماعي ناعادلانه بودن رفتار پدران و مادران را بايد يادآور شد. در گفت‌وگو با كودكان و نوجوانان خياباني اين سخنان را با لحني دردآلود مي‌شنويم: «پدرم مرا به خاطر كوتاهي قد مسخره مي‌كرد». «مادرم خواهر بزرگم را كه بسيار زيبا بود دوست داشت». «خواهرم در المپياد رياضي نفر دوم شد. مادرم وقت و بي‌وقت مرا سرزنش مي‌كرد: آخر هنر و ادبيات هم شد كار و درس؟‌» 
  •     عدالت در محبت چه آثاري براي فرزندان دارد؟ 
والدين نبايد كوچك‌ترين كلام و نگاه و برخورد خود را بي‌اثر بدانند و به سادگي از آن عبور كنند. اين موارد در ذهن و روان كودكان و نوجوانان به‌ويژه دختران واكنش قهرآميز و جبران‌ناپذيري به همراه دارد. هر حركتي كه از محبت عادلانه فاصله داشته باشد بي‌شك به منزله كبريتي است كه به خرمن عمر يك انسان بي‌پناه زده مي‌شود. پيامبر اسلام(ص) به عدالت در محبت به اندازه‌اي اهميت مي‌دهد كه رفتارهاي محبت‌آميز پنهاني را در صورت تبعيض ميان فرزندان مطرود مي‌شمارد. صداقت در محبت مانند عدالت در محبت عامل تعيين‌كننده‌اي در پاكي و اميدواري فرزندان به شمار مي‌آيد. پنهان كارهاي والدين كم‌كم نوجوانان را به همان سمت و سو سوق مي‌دهد و فاجعه به بار مي‌آورد. از جمله مسائلي كه در ارتباط با عدالت در مهرورزي مطرح مي‌شود اين است كه فرزندها به لحاظ سن و سال كمتر يا بيشتر مورد توجه و مهر مادري قرار مي‌گيرند. اين‌كه از شما مي‌پرسند «فرزند چندم خانواده هستيد؟ فرزند اولي يا فرزند مياني يا فرزند ته تغاري؟‌» به اين دليل است كه غالباً والدين به‌طور طبيعي ميان فرزندان تفاوت مي‌گذارند و يكي را به دلیل  ارشد يا ضعيف و محتاج مراقبت بودن يا كوشا بودن در تحصيل، علم و ايمان يا شيرين زباني و جاذبه‌هاي رفتاري يا جفت نبودن از نظر جنسيت بيشتر نوازش و محبت مي‌كنند. اگر دليل و انگيزه اين رفتارهاي به ظاهر ناپسند و چالش‌ساز در خانواده بيان شود و خواهر و برادرهاي ديگر آن را بپذيرند مانعي بر سر راه تفاهم خانوادگي به وجود نمي‌آورد. به هر حال بايد هر‌گونه گرايش عاطفي را تحت كنترل در آورد و عقل و منطق و مصلحت خانواده و سعادت فرزندان را بر احساسات چيره كرد. 
  •     درباره ميانه‌روي در محبت توضيح بدهيد و بگوييد اين روش چقدر در شكل‌گيري شخصيت نوجوان و جوان اثرگذار است؟ 
محبت در چارچوب خرد و مصلحت زندگي كودك تكليف انساني است اما حد و مرز قائل نشدن براي آن نه‌تنها به سود كودكان نيست بلكه آنان را در آينده با مشكل روبه‌رو مي‌سازد. آدلر از روان‌شناسان معروف امريكايي از زني ياد مي‌كند كه همسايه او هميشه صداي راديو را بلند و براي وي ايجاد مزاحمت مي‌كرد. انتقادها و تذكرهايي كه داده مي‌شد هيچ سودمند نبود. زن كه از آلودگي صوتي زجر مي‌كشيد و خود را در برابر همسايه بي‌نزاكت ناتوان مي‌ديد دست به خودكشي زد. تحقيقات اين روان‌شناس نشان داد كه اين زن از كودكي ناز پرورده و عزيز و دردانه بار آمده بود. او هرچه مي‌خواسته و فرمان مي‌داده بي‌درنگ حاضر مي‌يافته. او در دنيايي پرورش يافته و باليده بود كه هيچ جواب منفي نداشت. بزرگان ما از پدران بي‌اعتنا به تعادل در محبت به‌عنوان بدترين پدران ياد مي‌كنند.



ارسال پیام اشتراک



 
 
 Security code